The breeding performance is one of the main components of the demography of a raptor population. Evaluating reproductive rates is easier than other demographic parameters, and is a very useful metric to identify factors driving raptor population trends. The long-term monitoring of the Egyptian vulture population in Bulgaria (2005–2016) shows one of the highest breeding performances recorded in Europe based on breeding success (1.11 ± 0.13 fledglings / laying pairs), productivity (0.88 ± 0.1 fledglings / occupied territories) and fledgling success (1.2 ± 0.1 fledglings /successful pairs).

However, over the last 14 years the Egyptian Vulture population in Bulgaria has declined with 51.7%. The observed rapid population decline could not be explained by the breeding performance and seems to be related to high mortality in both adults and juveniles.

The results also show that the pairs breeding in territories with high occupancy rate have the highest breeding parameters and produce the majority of the fledglings in the population. These are territories with higher quality which hold the most productive individuals.

The paper recommends diverse conservation measures and individual approach at the level of breeding territories  in order to secure the survival of the species in the country.

Find the scientific paper “Breeding performance and population trend of the Egyptian Vulture /Neophron percnopterus/ in Bulgaria: conservation implications” here.

The two birds are in excellent health and, after the opening the door, spent the afternoon on the doorstep of their home, strongly interested in the vastness of their space. They are already actively preparing for their first flight by waving whit wings and jumping.

We remind that on August 10, a team of BSPB and Green Balkans placed the two birds in the specially adapted nest near Madzharovo. Before the placement, the two young Egyptian vultures were tagged with satellite transmitters to track their movements after the release and during their first migration to Africa. The experimental "hacking" method - adaptation to the wild life of captive-bred vultures trough an artificial nest, aims to strengthen the endangered population of the Egyptian vulture on the Balkans.

The activity is part of a 5-year experimental programme for active management of the critically endangered Egyptian Vulture population in the Balkans in order to increase the breeding success and survival of the young individuals. It is carried out by a team of BSPB and Green Balkans within the framework of the LIFE project "Egyptian Vulture New LIFE", which brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa. The two Egyptian vultures have been donated to the project with the assistance of Anton Vaidl - coordinator of the European Endangered Species Programme (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA), and with the assistance of VCF.

It became now more and more common to observe over 10 Egyptian Vultures feeding in the same time at this station, together with about 50 Griffon Vultures and 1-4 Cinereous Vultures. What is more, this year at least nine different Egyptian Vulture floaters (immature and non-breeding adult birds) have been identified to visit the site thanks to the trail cameras installed at the feeding station. All four captive-bred Egyptian Vultures which were released through the delayed release method also regularly visit the feeding station.  There have been years since such congregations were observed in the Balkans and now due to the efforts of the conservationsts they seem to appear again.

Among the tagged Egyptian vultures with transmitters, at the vulture restaurant in Studen Kladenets the following birds could be observed: Iliaz - the only survivor from the nine juveniles tagged in 2012 (this breeding season, Iliaz spent a few months in Greece setting a territory and forming a pair with a Greek partner but still without nesting); the four individuals used for the delayed release programme in Eastern Rhodopes - Akaga, Polya, Panteley and Boyana;  and Boris - the adult male tagged in the 2015.

Overall the network of the vulture restaurants in Bulgaria, considering also the feeding stations efficiently managed by Green Balkans, FWFF and BSBP in other parts of the country, seems to play a key role as predictable food sources and a favorable precondition for forming small scale congregations of Egyptian vultures and benefiting not only floaters but also unsuccessful breeding pairs.

Before the placement in the artificial nest, the two young Egyptian vultures were tagged with satellite transmitters to track their movements after the release and during their first migration to Africa. The event was attended by representatives of the Inspectorate of Environment and Waters in Haskovo. The tagging of Egyptian vultures was used as opportunity to transfer knowledge to colleagues and volunteers from other countries (France and FYR of Macedonia).

The adaption aviary (hack) – a special lightweight construction with a net and a pipe for the food and the water for the vultures, is built in a rock niche inhabited years ago by a pair of Egyptian vultures. In this way the birds can’t see the people who take care of them. A video surveillance camera is also installed to monitor the behavior of the young vultures who will remain in the hack for 10-20 days. Over the next few years, the aviary is expected to shelter at least 10 birds in total.

The method requires the opening of the hacks door to be unnoticed by the Egyptian vultures. The time this will happen is chosen to coincide with the time when the wild young Egyptian vulture living in the area will leave the wild nests and start learning to fly. The approach proposes to socialize the captive-bred birds with the other Egyptian Vultures. Near the hack site there is a feeding site where the young Egyptian viltures can easily find safe food. The Eastern Rhodopes are the core of the Egyptian vulture population in the Balkans and home to the largest population of the Griffon vultures in Bulgaria, which will also contribute to the quicker adaptation of the released birds.

The activity is part of a 5-year experimental programme for active management of the critically endangered Egyptian Vulture population in the Balkans in order to increase the breeding success and survival of the young individuals. It is carried out by a team of BSPB and Green Balkans within the framework of the LIFE project "Egyptian Vulture New LIFE", which brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa. The two Egyptian vultures have been donated to the project with the assistance of Anton Vaidl - coordinator of the European Endangered Species Programme (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA), and with the assistance of VCF.

The project team assumes that the aggression caused among the young vultures in the first attempt at fostering is due to the early age of intervention and the long-term transportation of the zoo "baby" deprived of the indispensable for this age presence of its parents. Similar experiments  with captive-bred baby vultures fostered by wild Egyptian vulture pairs were conducted successfully in Italy with the age of the chicks being about 60 days. This fact, as well as the arguments that older chicks are less vulnerable to aggressive behavior, and the team can intervene much more adequately, tilted the scales to the decision to make a re-attempt to introduce the young vulture into a wild nest. Thus, at the age of 60 days, already strengthened and almost fully fledged, the young vulture from Prague Zoo was tagged with a satellite transmitter and was placed in the same wild nest.

Fortunately, this time the efforts of the experts from BSPB and Green Balkans were successful. Although after a short fight, this time initiated by the wild chick, the two fledglings began to coexist peacefully in the shared nest, as the wild parents welcomed the new chick and started feeding it. The nest in which this activity is carried out is under constant monitoring and subject of provision with supplementary food.

The next challenges for the fostered bird will be to leave the nest successfully, to adapt to life without the care of the foster parents and the most perilous test - the first migration to the wintering grounds. Thanks to the satellite transmitter we will keep track on its movements and fate. We hope one day to find it again in Bulgaria.

The activity is part of a 5-year experimental programme for active management of the critically endangered Egyptian Vulture population in the Balkans in order to increase the breeding success and survival of the young individuals. It is carried out by a team of BSPB and Green Balkans within the framework of the LIFE project "Egyptian Vulture New LIFE", which brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa. The baby vulture has been donated to the project by Prague Zoo with the assistance of Anton Vaidl - coordinator of the European Endangered Species Programmes (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA), and with the assistance of VCF.

Σχετικά με τις αιτίες της χρήσης και διασποράς δηλητηριασμένων δολωμάτων, αν και στα περισσότερα περιστατικά το κίνητρο δεν είναι γνωστό (58,7%), στις περιπτώσεις που αυτή έχει καταγραφεί, η πιο κοινή αιτία (56,1%) φαίνεται να είναι οι διαφωνίες μεταξύ χρηστών γης (π.χ. μεταξύ κτηνοτρόφων και κυνηγών ή γειτόνων κτηνοτρόφων), ενώ φαίνεται ότι μόνο το 15,4% των περιστατικών είχαν ως στόχο μεγάλα σαρκοφάγα ζώα που προκαλούσαν ζημιές στην παραγωγή (π.χ. απώλειες στα κτηνοτροφικά ζώα από λύκους ή στα μελίσσια από αρκούδες). Επιπρόσθετα, η μελέτη αυτή αποκαλύπτει την εκτεταμένη δράση στην Ελλάδα ενός κυκλώματος παράνομης εμπορίας μη εγκεκριμένων φυτοφαρμάκων, καθώς οι πιο συχνές δραστικές ουσίες φυτοφαρμάκων στα δηλητηριασμένα δολώματα, εκτός από το Methomyl που πλέον είναι εγκεκριμένο σε μία συγκεκριμένη μορφή, είναι τα απαγορευμένα καρβαμαδικά όπως το Carbofuran και τα οργανοχλωρικά όπως το Endosulfan.

Τέλος, ένα αξιοσημείωτο συμπέρασμα είναι πως μόνο στο 26,6% των περιστατικών έχει υποβληθεί επίσημη καταγγελία στις αρμόδιες διωκτικές αρχές. Αυτό  δείχνει ενδεχομένως αφενός ότι η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων δεν αντιμετωπίζεται ως έγκλημα από τις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες δείχνουν τεράστια ανοχή στα περιστατικά αυτά, και αφετέρου, μια ενδεχόμενη έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στις διωκτικές αρχές για την αποτελεσματική διαχείρισή τους.

Τέλος, οι συγγραφείς του άρθρου προτείνουν ορισμένες δράσεις αντιμετώπισης του φαινομένου, που έχουν ως βασικό άξονα τον σχεδιασμό ενός στοχευμένου νομικού πλαισίου υπό τη μορφή μιας Εθνικής Στρατηγικής για την καταπολέμηση της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων στην Ελλάδα.

Το άρθρο είναι διαθέσιμο σε μορφή pdf ΕΔΩ.

Χάρις στον δορυφορικό πομπό που είχε τοποθετηθεί στην πλάτη του πουλιού, η ομάδα του Προγράμματος «ΖΩΗ για τον Ασπροπάρη» γνώριζε συνεχώς την τοποθεσία του πουλιού, αλλά για πρώτη φορά από τη στιγμή που εγκατέλειψε την Ανατολική Ροδόπη, καταφέραμε να το παρατηρήσουμε.
Τα καλά νέα είναι ότι στη περιοχή που βρίσκεται ο Pantaley οι συνάδελφοι μας από τη Fund for Wild Flora and Fauna φέρνουν συχνά τροφή, καθώς στην περιοχή απαντά ένας ακόμα Ασπροπάρης μεγαλύτερης ηλικίας.

Ο Pantaley-Jerez είχε δωρισθεί στη Βουλγαρία από τον Ζωολογικό Κήπο του Jerez στην Ισπανία. Το όνομα Pantaley αντιπροσωπεύει το ταξίδι του στη Βουλγαρία, το οποίο ήταν μεγάλο και γεμάτο δυσκολίες. Ακόμα και τώρα όμως συνεχίζει να αποδεικνύει ότι είναι άξιος του ονόματός του.

Ελπίζουμε ότι ο Pantaley, όπως και οι άλλοι τρεις γύπες, θα καταφέρουν να προσαρμοστούν στη ζωή της άγριας φύσης και να ολοκληρώσουν επιτυχώς μια από τις μεγάλες προκλήσεις της ζωής τους: το πρώτο τους μεταναστευτικό ταξίδι προς την Αφρική!

Φέτος, το ζευγάρι στο Κέντρο Διάσωσης απέκτησε για πρώτη φορά ένα μικρό. Ο μικρός Ασπροπάρης εκκολάφθηκε στα τέλη Μαΐου, αλλά τώρα τα μικρά είναι δύο, καθώς το δεύτερο έφτασε στα τέλη Ιουνίου από τον Ζωολογικό Κήπο της Πράγας. Το νεαρό πουλί έπρεπε να εγκατασταθεί σε μια φωλιά άγριων Ασπροπάρηδων στην Ανατολική Ροδόπη με τη μέθοδο «αναδοχής» για την ενίσχυση του πληθυσμού του είδους στη χώρα. Αλλά η συμπεριφορά του μικρού γύπα στην φωλιά στη φύση ήταν τέτοια ώστε κατέστη αναγκαίο να μεταφερθεί στο Κέντρο των Green Balkans. Μόλις μεγαλώσει αρκετά, θα προσπαθήσουμε για άλλη μια φορά να απελευθερώσουμε τον μικρό γύπα από τον Ζωολογικό Κήπο της Πράγας στη φύση.
Ένας από τους κύριους στόχους του Κέντρου είναι η δημιουργία νέων ζευγαριών Ασπροπάρηδων και η ανάπτυξη αναπαραγωγικού πληθυσμού του είδους σε αιχμαλωσία.

Η κάμερα δίνει σε όλους μας τη δυνατότητα προσεγγίσουμε τη ζωή ενός από τα σπανιότερα και πιο έξυπνα πουλιά στον πλανήτη και να παρακολουθήσουμε την εξαιρετική φροντίδα των γονιών, που έχει συνδεθεί με πολλούς θρύλους των αρχαίων χρόνων.

Η Βουλγαρική Εταιρεία για την προστασία των Πουλιών (BSPB) και οι Green Balkans είναι εταίροι στο νέο Πρόγραμμα LIFE «ΖΩΗ για τον Ασπροπάρη», που φέρνει κοντά οργανώσεις και φορείς από 14 χώρες από τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Ο μικρός γύπας διατέθηκε στο Πρόγραμμα με τη βοήθεια του Anton Vaidl, συντονιστή των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων Απειλούμενων Ειδών (EEP) του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Ζωολογικών Ζώων και Ενυδρείων (EAZA) και με τη βοήθεια του Vulture Conservation Foundation (VCF).

Paschalis was tagged with a satellite transmitter in Greece by the WWF Greece team within the LIFE project “The Return of the Neophron” and tracked to its wintering ground in Niger and Nigeria. Based on telemetry data, the bird was indicated as having died and two simultaneous investigations in both countries were done to reveal its fate.

The investigations were undertaken by partners of the project with the support of the Sahara Conservation Fund (SCF) in Niger, and the AP Leventis Ornithological Research Institute (APLORI) in Nigeria.  They discovered that Paschalis had been killed by a traditional vulture hunter who regularly comes from Nigeria to Niger to hunt. The aim is that the bird be sold to rich customers in Nigeria for traditional “magic” ceremonies. 

Different attitudes towards vultures were observed between Niger and Nigeria. In Niger, the attitude was more likely to be negative but there was no utilization of vultures, while in Nigeria, vultures represented a commercial interest due to the belief that vulture meat can bestow magical power. Although vultures are protected in both countries, there is an ongoing persecution of the birds by Nigerian hunters for trading purposes. More explicit investigation using a careful approach combined with appropriate awareness campaigns could be the ‘game-changer’ to stop this problem with its deep-rooted cultural basis.

Find the paper “First documented case of the killing of an Egyptian Vulture (Neophron percnopterus) for belief-based practices in Western Africa” here.

Ήδη, η Ομάδα Δράσης για την προστασία του Ασπροπάρη στα Μετέωρα φαίνεται να αποκτά νέα και δραστήρια μέλη! Η επίσκεψή μας στο 1ο και το 4ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμπάκας μας επιβεβαίωσε πως ο πιο σπάνιος γύπας της Ελλάδας έχει γίνει πια γνωστός στους νεαρούς κατοίκους της περιοχής. Κατά την παραμονή μας στο φιλόξενο σχολικό περιβάλλον των Δημοτικών Σχολείων συζητήσαμε με τα παιδιά για τον άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης που αντιμετωπίζει ο Ασπροπάρης, όχι μόνο ως σπάνιο είδος, αλλά και ως είδος-σύμβολο των Μετεώρων. Τη νέα σχολική χρονιά, θα έχουμε τη δυνατότητα να επισκεφθούμε περισσότερα σχολεία, για να γίνει η ομάδα για την προστασία του Ασπροπάρη ακόμα μεγαλύτερη και από κοινού να μεταφέρουμε το μήνυμα πως τώρα είναι η ώρα για δράση και πως ίσως αύριο να είναι αργά…

Επιστροφή λοιπόν τον Σεπτέμβρη, για να τηρήσουμε την από κοινού υπόσχεση με τη νέα σχολική χρονιά να βάλουμε τα δυνατά μας για να επιστρέφουν κάθε χρόνο οι Ασπροπάρηδες σε έναν τόπο φιλόξενο και ασφαλή από δηλητήρια.

Funded by the EU, LIFE EuroSAP involves 13 partners and covers 16 species the populations of which have been in continuing decline. The project partnership was established in April 2015 and through a coordinated series of stakeholder consultations has aimed to prepare the ground for the successful implementation of nine Species Action Plans – a multi-species Action plan for eight lowland breeding waders, two SAPs for marine birds and six Single-species Action Plans for the Velvet Scoter, White-headed Duck, Cinereous Vulture, Bearded Vulture, Dalmatian Pelican and European Turtle Dove.

The Flyway Action Plan for the Conservation of the Balkan and Central Asian Populations of the Egyptian Vulture (EVFAP) is the first plan, posted on the online platform for monitoring the implementation of bird action plans created within the BirdLife International project LIFE EuroSAP. The platform provides the ability to track the development and implementation of international action plans for the conservation of birds. Everyone can find basic documents, links to online databases conservation projects or to contact people involved in developing concrete action plans.

The finalized plans will be submitted for approval by the European Commission and where appropriate by the 48th session of the CMS Standing Committee in October and the 8th Meeting of the Parties to AEWA taking place in South Africa in December and this year.

The Conference consisted of a series of presentations on subjects ranging from an overview of the EuroSAP project, the impacts of land use changes on bird populations, threats at sea such as bycatch, oil spills and plastic pollution, sustainable hunting, multi-species Action Plans as a model for international species conservation and implementation and funding of species action plans.

More details on the EuroSAP project can be found on the BirdLife International website.  EuroSAP was a LIFE preparatory project, co-financed by the European Commission Directorate General for the Environment, AEWA and the project partners including FACE (the Federation of Associations for Hunting and Conservation of the EU) and several national member organizations of BirdLife International.

Ο ιστότοπος www.LifeNeophron.eu μεταδίδει ζωντανά για έβδομη συνεχή χρονιά τη γονική φροντίδα ενός ζευγαριού Ασπροπάρηδων σε προστατευόμενη περιοχή της Βουλγαρίας (περιοχή του δικτύου Natura 2000), χάρη στην κάμερα που έχει εγκατασταθεί στη φωλιά από το 2012. Έκτοτε, κάθε χρόνο, η κάμερα αυτή μας επιτρέπει να παρατηρούμε τη ζωή αυτού του σπάνιου είδους και να έχουμε γίνει μέχρι σήμερα μάρτυρες της εκκόλαψης και της πρώτης πτήσης 9 νεαρών Ασπροπάρηδων! Φέτος, το ζευγάρι ξεκίνησε την επώαση πολύ αργά -στα τέλη Απριλίου- με αποτέλεσμα τα μικρά να έχουν εκκολαφθεί μόλις πριν από λίγες ημέρες. Συνήθως, οι νεοσσοί εκκολάπτονται στις αρχές Ιουνίου.

Η κάμερα για την παρατήρηση φωλιάς Ασπροπάρη σε πραγματικό χρόνο (live streaming), αποτελεί τη μοναδική του είδους της παγκοσμίως. Εγκαταστάθηκε από τη Βουλγαρική Εταιρεία για την Προστασία των Πουλιών (BSPB) στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» και είναι καλά καμουφλαρισμένη, ώστε να μοιάζει με βράχο και να μην ενοχλεί τους γύπες. Κατά τη διάρκεια αυτών των 7 ετών, χάρη στην κάμερα, συγκεντρώσαμε πολύτιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά και τη διατροφή αυτού του παγκοσμίως απειλούμενου είδους, που είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματικότερη προστασία του. Μέρος του οπτικού υλικού που συγκεντρώθηκε χρησιμοποιήθηκε στην ταινία «Η ζωή του Ασπροπάρη».

Κάθε χρόνο, τα νέα για την άφιξη του ζευγαριού των Ασπροπάρηδων, της απόκτησης του πρώτου αβγού και της εκκόλαψης των νεοσσών, προκαλούν μεγάλο ενδιαφέρον στους ανθρώπους όχι μόνο στη Βουλγαρία, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Ο ιστότοπος www.LifeNeophron.eu έχει συγκεντρώσει μέχρι σήμερα περισσότερους από 60.000 επισκέπτες από 180 χώρες. Η προσοχή και το ενδιαφέρον του κοινού, αλλά και οι ανησυχίες του για το μέλλον του Ασπροπάρη, είναι σημαντικές για τη διατήρησή του.

Η ζωντανή μετάδοση της φωλιάς συνεχίζεται στο πλαίσιο του νέου Προγράμματος LIFE «ΖΩΗ για τον Ασπροπάρη» που φέρνει κοντά οργανώσεις και φορείς από 14 χώρες από τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Μείνετε συντονισμένοι για τη συνέχεια!

The meeting was attended by the Manager of the LIFE project “Egyptian Vulture New LIFE”, as wll as most of the project partners (CMS Raptors MoU, BirdLife Africa, BirdLife Middle East, RSPB, HOS ect ) which brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa.

The outcomes of the Summit were informed by the release of the State of the World’s Birds 2018; of the world’s 11,000 bird species, one in five are migratory, of which nearly 40% are in decline, with one in eight being threatened with global extinction.

The main item under discussion was how migratory birds can be better protected at every point of their arduous journeys along the flyways.

A number of actions to address eight priority areas for flyway conservation were discussed and agreed:  (1) sustainable approaches to coastal ecosystem protection, management and restoration; (2) ensuring that onshore and offshore renewable energy and power transmission sectors take full account of the needs of migratory birds; (3) adopting a zero tolerance approach to the illegal killing, taking and trade of wild birds; (4) recognizing bustards as flagships for the grassland landscapes; for Houbara Bustards, ensuring that hunting is regulated and sustainable as part of an integrated in situ and ex situ approach; (5) highlighting the importance of implementing the CMS Multi-species Action Plan to Conserve African-Eurasian Vultures (Vulture MsAP) and the need to tackle the threat of poison baits; (6) scaling-up implementation of the Saker Falcon Global Action Plan (SakerGAP) especially as regards measures to address electrocution; (7) building the capacity of people and organizations involved in flyway conservation; and (8) more effective collaboration between donors through the establishment of an alliance to enhance efforts for bird conservation.

The LIFE project "Egyptian vulture New LIFE" was presented in a panel discussion on the Vultures session as a good example of conservation of the species along its migration flyway. The project was recognized as one of the flagships of the CMS Vulture MsAP. The Bulgarian Society for the Protection of Birds (BirdLife Bulgaria) significantly contributed to the development of the Vulture MsAP through its active participation in the Regional and Overarching workshops, and together with the partners under the LIFE+ project “The Return of the Neophron” (LIFE10 NAT/BG/000152) by developing of the Flyway Action Plan for the Conservation of the Balkan and Central Asian Populations of the Egyptian Vulture (EVFAP) is an integral part and annexed in full to the Vulture MsAP.

The Global Flyways Summit was convened by BirdLife International in association with the MAVA Foundation, the Ornithological Society of the Middle East (OSME) and CMS among others.  It was hosted by the International Fund for Houbara Conservation in Abu Dhabi, the United Arab Emirates.  At the end of the meeting, a Declaration was issued by BirdLife International.

The first stop was at the Green Balkans Wildlife Rehabilitation and Breeding Centre, where the visitors observed the Egyptian vulture’s pair with their baby. The center’s guests looked closely at the renovated aviaries that would host Egyptian Vultures. The Wildlife Rescue centre's role in the project is related to formation of Egyptian vulture pairs and their breeding as well as collecting juvenile birds hatched in zoos and found in distress in nature.

At the feeding station in the Eastern Rhodopes, the BSPB team and the Project Monitor observed the special adaptation aviary, in which two months were preparing for wildlife four young Egyptian vultures from the zoos in Prague and Jerez, as well as some of the young birds who was flying in the region.

In Dadia, Greece, the guests from Bulgaria visited a feeding station, one of the nests in the area, and took part in a special game dedicated to the Egyptian Vultures and organized by WWF-Greece in one of the schools that traditionally symbolically adopt  Egyptian vultures’pairs and disseminates information about the effects of poison in nature. Meetings with local people from the local anti-poison network were also held.

The last week a team of the Bulgarian Society for the Protection of Birds and Green Balkans set up an Egyptian vulture baby at the age of two weeks and hatched in the Prague Zoo in a nest of wild Egyptian vultures in the Eastern Rhodopes, Bulgaria. The aim was the vulture to be reared in wild conditions and better prepared for life in nature. The foster parents already had one chick, a few days younger than the fostered one. Such age difference is absolutely normal for hatchlings from the same brood.

Soon after the placement of the young bird, the team noticed unexpected and unusual for the Egyptian vulture aggressive behavior of the fostered chick towards the wild baby. Despite the visit of the male bird and his attempt to feed the two babies, the aggressive behavior of the introduced vulture did not stop. This required urgent intervention and transfer of the captive-bred vulture to the Wildlife Rescue Center of Green Balkans in Stara Zagora.

In the Center the chick was placed in the nest of captive Egyptian vulture pair, which for the first time this year hatched its own baby. But unfortunately again, the fostered chick showed aggression. We assume the cause of this atypical aggression is mostly related to the long time that the bird has spent for transportation, and to the individual characteristics of the young bird, rather than to competition for food between the two chicks in the nest. The swift intervention of the Rescue Center team with removal, feeding and re-return to the nest of the vulture gave a result, and the next day peace and tranquility came in the vulture’s family. Thanks to the video cameras in the nest in the days that followed, Green Balkans' team assured everything was OK, the fostered chick was well accepted and the two baby vultures enjoyed the warm care of their parents.

The BSPB team monitored the condition of the wild baby vulture from the nest in the Eastern Rhodopes and fortunately found it was stable without any grounds for concern. Once grown up enough in the Rescue Center, the fostered vulture from the Prague zoo will be tried again for release in the wild. However, based on the circumstances and experts opinion, this could take place by another method - hacking - placing young birds in an adaptation aviary (hack) in a rock nesting niche that is already ready and awaits its inhabitants.

Early in this spring within the LIFE project “Egyptian vulture new LIFE” another method has been tested - releasing into the wild of captive-bred Egyptian vultures by the delayed release method. After a few months' stay at the Green Balkans Wildlife Rescue Center, four one year old Egyptian vultures hatched in the Zoos in Prague and Jerez were placed in a special adaptation aviary in Eastern Rhodops. There for nearly two months they were preparing for wildlife. Before the release, each of the vultures was tagged with a satellite transmitter to track their behavior in nature and their adaptation. The aim of all these methods is to find the best approach for the purposes of a future restocking program for the Balkan population.

The activity is being carried out by BSPB and Green Balkans under the LIFE project "Egyptian Vulture New LIFE", which brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa. The baby vulture has been donated to the project with the assistance of Anton Vaidl - coordinator of the European Endangered Species Programmes (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA), and with the assistance of VCF.

On 18 and 19 June, a BSPB and Green Balkans team built an adaptation aviary (hack) on the rocks near Madzharovo, which soon will shelter at least 3 young Egyptian vultures hatched in 2018. The birds will be provided by rescue centers and zoos in Europe, with the assistance of Anton Vaidl - coordinator of the European Endangered Species Programmes (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA). The vultures will be released at the end of August as part of the restocking program for the Balkan population within the project.

After the placement of the vultures in the hack, a team from the project will monitor and feed them until they start their life in the wild. Through an installed video camera the team will monitor the behavior of the birds in the hack and their adaptation in nature. Each bird will be tagged with a satellite transmitter prior to its release.

The hack is built in a carefully selected rock niche, which has been used by pairs of Egyptian vultures for decades, but unfortunately in the past 5 years it is empty. In 2010 in this nest was hatched the first vulture tagged with satellite transmitter – Spartak, as well as Arda, which was tagged in 2012.

Despite the bad weather, the nearly vertical slope of the trail to the hack, and the extremely difficult terrain, the team and builders of Thermo Plus 2000 Ltd did the job on time. The aviary awaits its first inhabitants, and by the end of the project at least 10 young birds are expected to use the hack.

Simultaneously, this year, as well as the next few years other release methods will also be tested, e.g. fostering and delayed release method. The aim is to find the best approach for the purposes of a future restocking program for the Balkan population.

The first national workshop took place in Tirana on the 15^th of May, organized by the Albanian Ornithological Society (AOS) – also local partner of the “Egyptian vulture New LIFE” project. The main goal of this meeting was to gather basic knowledge of issues related to vulture and wildlife poisoning in general, and more importantly to ensure governmental engagement and support in tackling this threat through establishment of a National Anti-poison Working Group (NAWG). Some of the most important stakeholders from Albania attended the meeting, including representatives from the Ministry of Tourism and Environment, National Inspectorate of Environment and Forestry, Faculty of Science "University of Tirana", Regional Administrate of Protected Areas-Gjirokastra, Regional Administrate of Protected Areas-Berati, Regional Administrate of Protected Areas-Vlora, Food Safety and Veterinary Institute and representative from the hunting sector. The Albanian nature conservation NGOs of were also there: Albanian Ornithological Society (AOS) and Protection and Preservation of Nature Environment in Albania (PPNEA), both organizations partners within the Balkan Anti-poisoning Project (BAPP), coordinated by VCF and the Bulgarian Society for the Protection of Birds

After constructive debates, and through thorough gap analysis, several important conclusions were made, which will serve as a solid foundation for future work related to combat the use of poison in Albania. Unclear and somewhat inadequate national legislation, absence of proper protocols, as well as very low awareness of general public and relevant institutions regarding wildlife poisoning are probably the first obstacles that we need to tackle in order to prepare a national road-map or strategy to fight poisoning in Albania. The almost complete lack of data on poisoning incidents, as well as very low capacities for toxicological analysis have also been recognized as priority issues.

A significant breakthrough has been made in establishing cooperation with relevant government institutions in Macedonia towards combating wildlife poisoning. A National Anti-Poisoning Meeting took place at the 17^th of May in Skopje, which was attended by all relevant national stakeholders, including representatives from the ministry of environment, environmental inspection agency, ministry of interior affairs, forensic service agency, universities, veterinary inspection agency, ministry of agriculture and the veterinary institute. The meeting was organized by the Macedonian Ecological Society (MES), also local partner of the “Egyptian vulture New LIFE” project..

The meeting aimed at establishing a National Anti-poison Working Group, which will actively work on the preparation of a national road-map against wildlife poisoning. Through intensive and detailed debates, existing gaps in the investigation of poisoning incidents, toxicological analysis and legal proceedings were identified, with concrete recommendations made.

During the two meetings in Skopje and Tirana the BSPB presented the project “Egyptian Vulture new LIFE”, with a focus on the activities to be implemented in Macedonia and Albania.

One of the objectives of the Balkan Anti-poison project (BAPP), an integral part of the Mediterranean Anti-poison project funded by the Mava Foundation and coordinated by VCF, is to develop national anti-poison road maps in  5 countries (Greece, Macedonia, Albania, Bosnia & Herzegovina & Croatia).

LIFE & Wildlife Crime shows how LIFE projects have already helped contribute to each of the areas identified in the EU Roadmap towards eliminating illegal killing, trapping and trade of birds: monitoring and data collection, prevention, information exchange, training and awareness-raising, and enforcement and legal aspects.

Among the presented LIFE projects are “The Return of the Neophron” - with an emphasis on the anti-poison dog units in Greece and building an anti-poison network; and “The Egyptian Vulture New LIFE” with aim to reinforce the easternmost European Egyptian Vulture population by delivering urgent conservation measures to address major known threats at breeding grounds and also along the flyway. The project is building on actions undertaken between 2011 and 2016 through “The Return of the Neophron” project and brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa.

The aim of the brochure is not only to highlight the actions of specific projects, but also to provide a set of lessons and best practices that will be of use to all those interested in tackling wildlife crime, with a particular focus on illegal killing (poisoning and poaching) of bird species and large carnivores.

Find the brochure “LIFE & Wildlife Crime” here.

These data are part of the recently published paper in the Journal of Avian Biology: Identifying critical migratory bottlenecks and high‐use areas for an endangered migratory soaring bird across three continents created by an international scientific team headed by Evan  Buechley of the University Of Utah. Key data for the analyzes were also provided by the LIFE+ projects “The Return of the Neophron” (LIFE10 NAT/BG/000152) and “Egyptian Vulture new LIFE” (LIFE16 NAT/BG/000874).

A key challenge for the conservation of migrants is the identification of important habitat, including migratory concentration areas, because species survival rates may be determined by events in geographically very limited areas. Remote‐tracking technology is facilitating the identification of such critical habitat, although the strategic identification of important sites and incorporation of such knowledge in conservation planning remains limited.

The paper tracks 45 individuals of an endangered, soaring migrant (Egyptian Vulture, Neophron percnopterus), over 75 complete migrations that traversed three continents along the Red Sea Flyway. The 45 Egyptian Vultures were trapped and fitted with satellite transmitters between 2010 and 2016 in the Balkans (Bulgaria, Greece, Former Yugoslav Republic of Macedonia, and Albania), the Middle East (Turkey and Armenia), and Africa (Ethiopia and Djibouti).The most important sites are located at the southeastern Red Sea coast and Bab‐el‐Mandeb Strait (Saudi Arabia, Yemen, Djibouti), the Suez Canal zone (Egypt), and the Gulf of Iskenderun (Turkey).

Discouragingly however, none of the area within the major migratory bottlenecks is protected and <13% of the high‐use areas are protected. This demonstrates a very concerning gap in the protected area network for migratory soaring birds along the Red Sea Flyway. Because reducing threats at migratory concentrations can be a very efficient approach to protect populations. The paper provides clear guidelines where conservation investment is urgently needed to benefit as many as 35 migratory soaring‐bird species that regularly use the Red Sea Flyway. The new LIFE project “The Return of the Neophron” will take into account these conclusions from the article in the implementation of thr conservation activities for the Balkan population of the Egyptian vulture in the bottlenecks of migration.

Find the article here: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/jav.01629

We went on this 4 days mission with an objective of getting a global idea of the vulture status in the area. To have a good understanding, we first needed to evaluate the population state: are EVs numerous, can they easily be found? We also needed to know which threats were faced by vultures, that could significantly reduce their number. To complete the picture, it was very important to get an idea of how locals are feeling toward vultures, as it is a key factor to angle our work.

The best way to spot EVs is to proceed to cliff scans looking for their nests, that can easily be recognised thanks to the bird droplet trail. Also, escorted by locals we went through tens of rocky walls. That way, we observed 6 vultures and 7 active nests, 5 of them being unprecedently registered nests. We were pleased by those observations as it proves that there is a well-established resident population.

So that we could multiple and diversify our observations of vultures, we went to congregation sites, places of interest where vultures usually meet, and where we hoped we could observe many birds at the same time. The first spot visited was a slaughterhouse, where vultures usually go to eat the left over from the animals killed there. We had the chance to see two birds: an adult and a juvenile- which is the only one we would see during this mission. Unfortunately, the second congregation site visited was a water point but as it has already dried no vultures were there.

To complete our direct observations, we exchanged on the subject with local people; also, a mix of formal interview and informal conversation were conducted. We mainly focused on people susceptible to have more information due to their activities or social position: slaughters, village chiefs and old people were our target. Unanimously they confirmed they were witnessing the slow decline of vultures; It did concern them as it is an irrefutable proof that something is going wrong. Poaching was identified as the main threat- most of it to furnish Nigerian black market- but lack of water or food were also suggested hypothesis. Those exchanges were quite encouraging as we could see that people were interested on the matter, which will highly facilitate a future collaborative work to preserve EVs.

There is a lot to come before creating a favourable context for the EV conservation, an important part of it being the awareness raising. However, thanks to the observation made as well as the first contact we could established with locals, this first mission was very promising, and it constituted a very good start as it allowed us to know on what our work needed to be focused.

Αμέσως κινητοποιήθηκε η Ομάδα Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας με τον ειδικά εκπαιδευμένο σκύλο, η οποία σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Τζουμέρκων, κοιλάδας Αχελώου, Αγράφων και Μετεώρων, διενήργησε επιτόπια έρευνα του περιστατικού. Κατά την έρευνα στην περιοχή, εκτός του ατόμου που έφερε τον πομπό, εντοπίστηκαν νεκρά ακόμα δύο Όρνια με εμφανή σημάδια δηλητηρίασης. Το δηλητηριασμένο δόλωμα στο συγκεκριμένο περιστατικό ήταν ένα μισοφαγωμένο μοσχάρι το οποίο εντοπίστηκε σε κοντινή απόσταση από τα Όρνια, ενώ βρέθηκε επίσης δοχείο στο οποίο ήταν διαλυμένη λευκή σκόνη με έντονη οσμή φυτοφαρμάκου.

Το Όρνιο είναι ένα από τα τέσσερα είδη γύπα που απαντούν στην Ελλάδα και είναι αυστηρά προστατευόμενο είδος. Στην Ελλάδα, ο πληθυσμός των Όρνιων, που παλαιότερα ήταν σε μεγάλη αφθονία, κατέρρευσε μετά τη δεκαετία του 1990 στην ηπειρωτική χώρα, κατατάσσοντας τον ηπειρωτικό πληθυσμού του είδους στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας ως «Κρισίμως Κινδυνεύον». Η χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, παρόλο που απαγορεύτηκε οριστικά το 1993, εξακολουθεί να αποτελεί μια διαδεδομένη και εξαιρετικά επιζήμια πρακτική στην ελληνική ύπαιθρο. Σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες οι πληθυσμοί των γυπών, κυρίως στην ηπειρωτική Ελλάδα κατέρρευσαν εξαιτίας της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων, ενώ από κάποιες περιοχές εξαφανίστηκαν εντελώς.

Η περιοχή των Αγράφων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιοχές για την τροφοληψία του Όρνιου στην κεντρική Ελλάδα. Δεδομένα από δορυφορικούς πομπούς αλλά και τακτικές παρατηρήσεις δείχνουν ότι ένας σημαντικός αριθμός γυπών, συμπεριλαμβανομένων πουλιών από γειτονικές χώρες, επισκέπτεται την οροσειρά των Αγράφων. Η διατήρηση της ποιότητας του βιοτόπου και παράλληλα η συνέχιση της εκτατικής κτηνοτροφίας που παραδοσιακά ασκείται στην περιοχή αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα της επιβίωσης των εναπομεινάντων πληθυσμών Όρνιου στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Ωστόσο, πέρα από τις γνωστές, δυστυχώς, απειλές για τα πτωματοφάγα αρπακτικά, όπως η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, δρομολογείται και η χωροθέτηση Αιολικών Πάρκων στις ανέγγιχτες κορυφές των Αγράφων, η οποία θα πλήξει ανεπανόρθωτα ένα από τα σημαντικότερα καταφύγια στην Ελλάδα για τα αρπακτικά πουλιά.


Η δράση της Ομάδας Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταρείας υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE «ΖΩΗ για τον Ασπροπάρη», με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη συγχρηματοδότηση του Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη. 

In line with the positive effect of the vulture restaurants on the high number of floaters and non-breeders registered in 2017, in 2018 the artificial feeding sites keep attracting floaters which are crusial for the survival of the population of the speies both in Bulgaria and in Greece. Till now at least five different birds were observed at Studen kladenets feeding site (currently maintained in the frame of the LIFE+ project ReVultures) and 2 more individuals at the vulture restaurants at Kresna and Kotel (maintained by FWFF, Green Balkans and BPPS in the frame of the project Vultures Back to LIFE (LIFE14 NAT/BG/000649). Amongst of all floaters visiting these important sites accross Bulgaria is Iliaz, the only one survival from the juveniles tagged in 2012. After a several days reload at Studen kladenets feeding site, he recruited in northern Greece and found a partner. Both birds are successfully mating and recovered one lost breeding territory in that part of Greece – what a happy news for the vanishing Egyptian vulture!

In 2018 in line with the our long-term program to ensure safe food for the species in Bulgaria we will keep to support at least 7 pairs at the vulture restaurants and another 8 pairs with the individual supplementary feeding scheme (60% of the population of the Egyptian vulture in Bulgaria). In Greece several feeding stations will operate to cover almost the whole population left in the country.

Fig.1 Number of occupied territories (2012 -2018)

Fig.2 Number of pairs (2012 -2018)

Η εκδήλωση υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης «Πράσινες Πολιτιστικές Διαδρομές 2018» του Υπουργείου Πολιτισμού σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης.

Thousands of families visited dozens of workshops, including the stand of the Bulgarian Society for the Protection of Birds where they coloured a beautiful Egyptian vulture drawing and made a funny picture as the emblematic bird thanks to a huge board with the image of the species.

The unique bird drawings, including an Egyptian vulture, are part of a joint project with Alexandra Ilieva form Inspire Bulgaria for a coloring book with bird species that are emblematic for the country.

Until now in the nest guarding campaign more than 50 volunteers took part, including volunteers from Canada, Lithuania, Germany and the United States. They guarded 12 nests across the country in the most critical period before their first flight (July-August).

Here is what Karolina Klimaitė, a volunteer from Lithuania, told us after she spent 2 months as a volunteer in Eastern Rhodopes:

“I am Organization Of Environment Protection master‘s degree student with a deep interest in environment, ecology and nature conservation.  Also I am an active student, who wants to take every possibility which can be given for me. Moreover, I understand the importance of gaining practical knowledge which complements the textbook knowledge and helps a student gain a wider perspective of the subjects. So I had an opportunity to take internship with Erasmus and I couldn't say no. Bulgaria surprised me in a lot of different ways, nice people with big interests in nature conservation, amazing nature and magical birds. I'm really lucky that I choose BSPB as my internship place, it allowed me to see NGO kitchen with all pleasant and serious things.”


Help to save the Egyptian Vulture by volunteering! It is necessary to know that you need to cover all your expenses during your stay. We rely on your support!


If you want to join us to save this iconic species, please contact:

Vladimir Dobrev, BSPB Conservation Officer, LIFE project “Egyptian Vulture New LIFE” -  vladimir.dobrev[@]bspb.org, +359 878 599 381

You can learn more about part of the volunteers and contributors here.

The first days the vultures spent in the area of ​​release, learning the art of flying and how to use the air thermals to raise height, coping with the attacks of other bird species. On May 19, Polya for the first time dared to feed on the feeding station. You can see video from her first meal in the wild here.

The only vulture that made a long walk was Akaga. On the 20th of May she left the area of ​​the aviary and the next two days she explored the Eastern Rhodopes and traveled about 200 km. Here you can see a 3D visualization of Akaga's movements:

https://doarama.com/view/2165608 

https://doarama.com/view/2165633

On May 22, Akaga returned and immediately landed to eat at the place that young birds like to use for rest near the site. On that day, Boyana and Pantaley-Jerez also eat there. The team put food there to make them eat because they had not landed on the feeding station for nearly a week. A few days later, Boyana was the first bird that followed the example of Polya and landed to eat at the station. You can see her here. On May 27, all the vultures started eating at the feeding station.

Since the release, none of the birds have returned to the aviary. 10 days after their release, the vultures are already confidently coping with wildlife, eating, flying skillfully, choosing suitable and inaccessible places to stay, and coping with the moods of other birds in the area - Griffon, Black, Egyptian Vultures, Black Kite and Crows.

For nearly two months, birds were preparing for wildlife in a special adaptation aviary. The four birds were granted to the “Egyptian vulture New LIFE” project from the zoos in Schonnbrunn, Prague and Jerez. This is a pilot experience in Bulgaria for releasing into the wild of captive-bred Egyptian vultures by the delayed release method (the vultures are one year old). Similar method has been successfully applied for years in Israel. This approach relies on the assumption that the birds have enough time to gain living experience in finding food and to enter into good fitness before taking on the challenging migration to the South.

The activity is carried out by a team of BSPB and Green Balkans under the LIFE project "Egyptian Vulture New LIFE", which brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa. The four young Egyptian Vultures have been donated to the project with the assistance of Anton Vaidl - coordinator of the European Endangered Species Programmes (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA), and with the assistance of VCF.

On 23 May during EU Green Week – Europe’s biggest environmental event – Commissioner Karmenu Vella announced the nine winners of the 2016 and 2017 LIFE Awards for the “Best of the best” LIFE projects. The nine winners include projects from Belgium, Greece, Spain, Italy, Austria, Poland and Slovakia. A special people's Choice Award, in line with this year's Green Week focus on sustainable cities, was given to a LIFE green city project, exploring solutions to reduce air pollution in cities.

The LIFE Awards recognise the most innovative, inspirational and effective LIFE projects in the fields of nature protection, environment and climate action. If applied widely, they can have a highly positive impact on the environment, boosting economic growth and providing significant benefits for European citizens.

The LIFE programme is the EU's funding instrument for the environment and climate action. It has been running since 1992 and has co-financed more than 4 500 projects across the EU and in third countries. The programme has contributed over €4 billion to the protection of the environment and climate and mobilised over €9 billion in total. At any given moment some 1 100 projects are ongoing. The budget for the LIFE Programme for 2014–2020 is set at €3.4 billion, and has sub-programmes for environment and climate action.

Το βραβείο παρέλαβαν με μεγάλη χαρά εκπρόσωποι της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας και της Βουλγαρικής Εταιρείας για την Προστασία των Πουλιών (BSPB) από τον κ. Karmenu Vella, αρμόδιο Επίτροπο Περιβάλλοντος, Θαλάσσιας Πολιτικής και Αλιείας της EE και τον κ. Roby Biwer εισηγητή της Επιτροπής Περιφερειών και μέλος της κριτικής επιτροπής, στην εκδήλωση απονομής που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 17 Μαΐου 2018.

Το 2011, τέσσερις εταίροι –η BSPB από τη Βουλγαρία, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και το WWF από την Ελλάδα και η RSPB από τη Μ. Βρετανία– ένωσαν τις δυνάμεις τους με σκοπό την ανάσχεση της μείωσης του πληθυσμού του Ασπροπάρη στα Βαλκάνια. Αναγνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες του μεταναστευτικού αυτού είδους, η Ομάδα του Προγράμματος έκανε βήματα προς την ανάπτυξη μιας διασυνοριακής προσέγγισης, περιλαμβάνοντας στο Πρόγραμμα και άλλες χώρες κατά μήκος της μεταναστευτικής διαδρομής του Ασπροπάρη.

Οι εταίροι του Προγράμματος επένδυσαν στην προσπάθεια να σταματήσει το παράνομο εμπόριο ατόμων και αβγών Ασπροπάρη στα Βαλκάνια. Συνολικά, 178 Τελωνιακοί Υπάλληλοι εκπαιδεύτηκαν στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία, ενώ έγινε συνεργασία σε διεθνές επίπεδο με την INTERPOL και διεθνείς τελωνειακές αρχές.  Πάνω από 1.400 αγρότες εντός των περιοχών του Προγράμματος στη Βουλγαρία έκαναν αίτηση για αγρο-περιβαλλοντικά μέτρα και σχεδόν 100.000 εκτάρια βοσκοτόπων εντός του δικτύου Natura 2000 διαχειρίζονται σήμερα προς όφελος του Ασπροπάρη και άλλων ειδών άγριας ζωής. Επιπρόσθετα, η δικτύωση με δημόσιες και ιδιωτικές εταιρείες μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, είχε ως αποτέλεσμα τη μόνωση πάνω από 400 επικίνδυνων πυλώνων στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία.

Σε διεθνές επίπεδο, το Πρόγραμμα κατάφερε να επιτύχει μια πολύ εποικοδομητική διασυνοριακή συνεργασία: αναπτύχθηκε ένα Σχέδιο Δράσης για τη Διατήρηση του Ασπροπάρη κατά μήκος των μεταναστευτικών του διαδρόμων, με τη συμμετοχή 26 χωρών από την Ευρώπη, την Κεντρική Ασία, τον Καύκασο, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική και συστήθηκε διεθνής Ομάδα Εργασίας. Κάθε χρόνο οργανώθηκαν διεθνή σεμινάρια με θέμα τη διατήρηση, τη μεθοδολογία εργασίας πεδίου, τα μέτρα ενάντια στα δηλητήρια και την πρόληψη των εγκλημάτων κατά των άγριων πουλιών. Δημιουργήθηκε Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Διατήρηση του Ασπροπάρη στην Ελλάδα. Ένα ακόμα πιο εντυπωσιακό επίτευγμα του Προγράμματος ήταν ο παροπλισμός και η αντικατάσταση γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος στο Σουδάν, στην οποία είχε στοιχίσει τον θάνατο εκατοντάδων, ίσως και χιλιάδων,  ειδών άγριας πανίδας από την κατασκευή της τη δεκαετία του ’50.

Οι 6 νικητές των φετινών βραβείων Natura 2000 περιλαμβάνουν δράσεις στις περιοχές Natura 2000 της Εσθονίας, Ελλάδας, Ουγγαρίας, Πορτογαλίας, Ισπανίας και ένα διασυνοριακό Πρόγραμμα που περιλαμβάνει περιοχές Natura 2000 στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία, με τη Μ. Βρετανία ως εταίρο.

Οι νικητές των πέντε κατηγοριών είναι:

Το Βραβείο στην κατηγορία «Διατήρηση» απονεμήθηκε στη "Σύμπραξη κατά της δηλητηρίασης των Bασιλαετών", με επικεφαλής την BirdLife Ουγγαρίας, σε 20 περιοχές Natura 2000 της Ουγγαρίας.

Το βραβείο στην κατηγορία «Επικοινωνία» κέρδισε το ισπανικό Πρόγραμμα "Natura 2000: Σύνδεση των πολιτών με τη βιοποικιλότητα", που υλοποιούν η  SEO/BirdLife Ισπανίας και το πρακτορείο ειδήσεων Agencia EFE.

Το βραβείο στην κατηγορία «Συγκερασμός συμφερόντων-αντιλήψεων» κέρδισε η «Συνύπαρξη με τις αρκούδες τον 21ο αιώνα: δυσκολίες και επιτεύγματα» της ΜΚΟ «Καλλιστώ».

Το βραβείο στην κατηγορία «Κοινωνικο-οικονομικά οφέλη» το οποίο απονέμεται σε πρωτοβουλίες που καταδεικνύουν ότι η διατήρηση της φύσης και η οικονομική ανάπτυξη είναι συμβατές, απονεμήθηκε σε ένα έργο LIFE για την αποκατάσταση ασβεστολιθικών εκτάσεων στην Εσθονία. Οι δράσεις του Προγράμματος εφαρμόστηκαν σε 16 περιοχές Natura 2000 της Εσθονίας.

Το βραβείο των Ευρωπαίων πολιτών κέρδισε το Σχολείο της Φύσης στην Πορτογαλία, που ιδρύθηκε από το Κέντρο Παρακολούθησης και Ερμηνείας Περιβάλλοντος του δήμου Viana do Castelo.

The four birds were granted to the “Egyptian vulture New LIFE” project from the zoos in Schonnbrunn, Prague and Jerez. This is a pilot experience in Bulgaria for releasing into the wild of captive-bred Egyptian vultures by the delayed release method (the vultures are one year old). Similar method has been successfully applied for years in Israel. This approach relies on the assumption that the birds have enough time to gain living experience in finding food and to enter into good fitness before taking on the challenging migration to the South (most of the wild young Egyptian vultures die during their first migration to Africa).

Tagging with satellite transmitters representatives of the only distant migrant among vultures in Europe is also devoted to the World Migratory Bird Day. “Unifying our Voices for Bird Conservation” is the theme of WMBD 2018, which was celebrated in over 60 countries around the world on 12 May 2018. This year, the campaign have a new global dimension, bringing together the world’s main migration corridors, also called flyways, for celebrations all across the world – and for the first time, with two peak campaign days in the year - on the second Saturdays of both May and October.

For migratory birds like the globally threatened Egyptian vultures, political boundaries do not exist. The only effective way to save this charismatic species is through multi-national and multi-institutional collaboration. The LIFE project “Egyptian Vulture New LIFE” was created for this purpose - it brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa. The four young Egyptian Vultures have been donated to the project with the assistance of Anton Vaidl - coordinator of the European Endangered Species Programme (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA), and with the assistance of VCF.

World Migratory Bird Day is celebrated each year to highlight the need for the conservation of migratory birds and their habitats. More than 300 events in more than 60 countries to mark World Migratory Bird Day 2018 will include bird festivals, education programmes, media events, bird watching trips, presentations, film screenings and a benefit concert to raise funds for international nature conservation. The Convention on Migratory Species (CMS) and the African-Eurasian Migratory Waterbird Agreement (AEWA) — two intergovernmental wildlife treaties administered by UN Environment — organize the campaign in cooperation with Environment for the Americas (EFTA).

Help us to increase the awareness about this  globally threatened species that quietly flies  away from our world. Give your vote for the project designed to protect him: "The Return of the Neophron" for the European Natura 2000 Citizens’ Award by following the link:

http://natura2000award-application.eu/finalist/3520

The Egyptian vulture, the only regular long distance migratory vulture in Europe, was once the source of myths and local folklore in the Balkans and revered as a sacred bird in parts of Africa. But due to lots of various threats like poisoning, direct persecution and nest robbery, disturbance during breading, electrocution by dangerous powerlines, and others, the Egyptian vulture is now on the edge of extinction. The only effective way to save this charismatic species is through multi-national and multi-institutional collaboration.

Παρόλο που τις πρώτες ημέρες οι συνευρέσεις ήταν πιο αραιές, τις τελευταίες μέρες έχουν αυξηθεί σημαντικά. Εκτός αυτού, τα δυο πουλιά προετοιμάζουν πυρετωδώς τη φωλιά τους, ενώ το θηλυκό περνάει την περισσότερη ώρα σε αυτή.

Η συμπεριφορά αυτή αποτελεί ένα σαφές σημάδι ότι πολύ σύντομα θα έχουμε στο Κέντρο το πρώτο αβγό Ασπροπάρηδων της φετινής χρονιάς.

Αναπαραγωγική συμπεριφορά παρατηρήθηκε για πρώτη φορά το περασμένο έτος. Έπειτα, και αφού ολοκληρώθηκε η διαδικασία του ζευγαρώματος, το θηλυκό έκανε δυο αβγά, τα οποία φρόντιζαν και οι δυο γονείς. Δυστυχώς όμως, τα αβγά αποδείχτηκαν μη γόνιμα με αποτέλεσμα να μην υπάρξουν νεοσσοί.

Ας ελπίσουμε ότι φέτος το ζευγάρι θα είναι πιο τυχερό και η εμπειρία τους θα συμβάλει σε μια επιτυχημένη αναπαραγωγή που θα μας δώσει τη χαρά να έχουμε νεοσσούς.

Το Κέντρο Περίθαλψης Άγριων Ζώων των Green Balkans συμμετέχει στο Πρόγραμμα LIFE για τον Ασπροπάρη. Βασικός ρόλος του Κέντρου στο Πρόγραμμα είναι η δημιουργία ζευγαριών Ασπροπάρηδων και η ανάπτυξη αναπαραγόμενου πληθυσμού σε αιχμαλωσία.

This meeting launched the cooperation with the competent authorities on the issue of the risks to vultures from the use of plant protection products and veterinary and medical products and poisons. There are meetings with farmers and veterinarians in the areas where the Egyptian Vulture breeds to study in more detail what the practices of using potentially hazardous substances are.

All documents, protocols and suggestions generated during the meeting will be sent to the relevant competent institutions and participants in the meeting. At the end of the year the participants will reunite to make an assessment of the results achieved.

The workshop was part of the activities of the projects "Egyptian Vulture New LIFE" LIFE16 NAT/BG/000874 and "Conservation of the Black and Griffon Vultures in the Trans-border Regions of the Rhodopes" LIFE14 NAT/NL/000901.

Boris was the champion among them, covering the distance between his wintering ground in Afar, Ethiopia and his breeding ground in Bulgaria for only 20 days. Boris is an adult male Egyptian vulture from the Eastern Rhodopes tagged with a satellite transmitter in the summer of 2015.

Jenny is the adult female Egyptian vulture, tagged with a satellite transmitter in 2015, along with Boris. After spending the winter in central Chad, on March 4, Jenny started her migration to Bulgaria. Only two days ago she reached her breeding grounds in the Eastern Rhodopes.

Aoos - the other female adult Egyptian vulture that was tagged with a satellite transmitter in 2015, just like Jenny, spent the winter in Chad, in almost the same area. Both birds began their migration on March 4, and Aos is just a few hundred kilometers from her breeding territory in Albania. The migration of both female vultures  took about a month and covered more than 4500 km.

However not everybody is on a hurry. Iliaz - the only survivor from the nine juveniles tagged in 2012, just became a mature bird and is not on a rush. Two weeks ago he started his migration from the south of Chad and he is now in Egypt making his way north calm and slowly. We keep our fingers crossed for him to find a mate in the breeding grounds in the Balkans.

Πάντα κοντά στον άνθρωπο και στενά συνδεδεμένοι με την κτηνοτροφία, οι Ασπροπάρηδες θεωρούνται προάγγελοι της άνοιξης. Ο ερχομός τους σηματοδοτεί τη βελτίωση του καιρού και την αύξηση της βοσκής, που από την πλευρά της βοηθά τα ζώα να κατεβάσουν πιο «παχύ» γάλα το οποίο μπορεί πλέον να πήξει και να τυροκομηθεί, εξ’ ου και η τοπική έκφραση «Τυροκόμος και χοντρή μαρκάτ’».

Για άλλη μια χρονιά, τα Μετέωρα είχαν μια πρωτιά: την πρώτη παρατήρηση Ασπροπάρη στην Ελλάδα για τη φετινή χρονιά! Η πρωτιά αυτή ανήκει στον γνωστό μας «Στραβοουρά», έναν Ασπροπάρη στον οποίον έχει δοθεί αυτό το παρατσούκλι λόγω της περίεργης ουράς του, που επιλέγει εδώ και 5 χρόνια την περιοχή των Μετεώρων για να περάσει την αναπαραγωγική περίοδο, χωρίς να έχει βρει ωστόσο ταίρι. Λίγο μετά, έφτασε στην περιοχή και το τελευταίο ζευγάρι Ασπροπάρηδων της περιοχής, που πήγε κατευθείαν να τσεκάρει τη θέση της φωλιάς του.

Οι Ασπροπάρηδες κατόρθωσαν να διανύσουν περισσότερα από 5.000 χιλιόμετρα, για να έρθουν και πάλι  πλάι μας, ξεπερνώντας τους κινδύνους του δύσκολου μεταναστευτικού ταξιδιού, αλλά ο αγώνας τους για επιβίωση συνεχίζεται: τα δηλητηριασμένα δολώματα (φόλες) καραδοκούν! Μετά το πρόσφατο περιστατικό δηλητηρίασης στην περιοχή της Βλαχάβας με τις δύο δηλητηριασμένες Γερακίνες άλλο ένα περιστατικό δηλητηρίασης έρχεται να προστεθεί στην μακρά, δυστυχώς, λίστα δηλητηριάσεων της περιοχής: κτηνοτρόφος στην περιοχή Κονισκού Καλαμπάκας ενημέρωσε πρόσφατα την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία ότι στην περιοχή μεταξύ των χωριών Καλοχωρίου και Κονισκού βρίσκονται τρεις νεκρές αλεπούδες, πιθανά δηλητηριασμένες, σε δυο διαφορετικά σημεία, δίπλα στον κεντρικό δρόμο. Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, μετέβη στην περιοχή η Ομάδα Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων της Ορνιθολογικής, σε συνεργασία με το Δασαρχείο Καλαμπάκας.

Κατά την επιτόπια έρευνα βρέθηκαν νεκρές και με εμφανή σημάδια δηλητηρίασης οι τρεις αλεπούδες, καθώς και δυο ποιμενικοί σκύλοι. Κοντά στα δηλητηριασμένα ζώα εντοπίστηκαν καταναλωμένα (σπασμένα) δολώματα παραφίνης, πιθανά κυανιούχου άλατος, καθώς και από ένα άθικτο δόλωμα παραφίνης σε κάθε σημείο. Τα νεκρά ζώα θάφτηκαν σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τα δηλητηριασμένα ζώα, ώστε να μην είναι προσβάσιμα σε άλλα ζώα και να αποφευχθούν περαιτέρω δηλητηριάσεις. Στην περιοχή διενεργήθηκε επαναληπτική έρευνα, χωρίς ωστόσο νέα ευρήματα.

Το κίνητρο του συγκεκριμένου περιστατικού ήταν κατά πάσα πιθανότητα η δηλητηρίαση συγκεκριμένων ποιμενικών σκύλων μιας και οι θέσεις τοποθέτησης των δηλητηριασμένων δολωμάτων βρίσκονταν ακριβώς πάνω από σταβλικές εγκαταστάσεις δυο διαφορετικών κτηνοτρόφων. Τονίζεται ότι η περιοχή του περιστατικού δηλητηρίασης απέχει μόλις 9 χιλιόμετρα από την μοναδική εναπομείνουσα φωλιά Ασπροπάρη στα Μετέωρα, ενώ επισημαίνεται ότι τα προηγούμενα χρόνια έχουν συμβεί επανειλημμένως στη συγκεκριμένη περιοχή περιστατικά δηλητηρίασης ποιμενικών σκύλων συγκεκριμένου κτηνοτρόφου κατά την εαρινή περίοδο. Για το περιστατικό διενεργείται προκαταρκτική εξέταση από το Δασαρχείο Καλαμπάκας.

Με τους Ασπροπάρηδες παρόντες στην περιοχή, η κατάσταση είναι εξαιρετικά έκρυθμη και η διατήρηση των εμβληματικών αυτών γυπών στα Μετέωρα κρέμεται από μια κλωστή. Ακόμα και ένα δόλωμα μπορεί να εκμηδενίσει τις προσπάθειες χρόνων για την προστασία των Ασπροπάρηδων και να τους βάλει στην ιστορία. Τα δηλητηριασμένα δολώματα έχουν οδηγήσει το εκπληκτικό αυτό το πουλί στο χείλος της εξαφάνισης: από τα 50 ζευγάρια που αριθμούσε πριν 25 χρόνια, μόλις ένα απομένει πια στα Μετέωρα και μόλις πέντε σε όλη την Ελλάδα!

Για να μην γίνει ο Ασπροπάρης μια ανάμνηση και να συνεχίσουμε να θαυμάζουμε τον «Τυροκόμο» στον ουρανό των Μετεώρων, τιμώντας την εμπιστοσύνη που μας δείχνει εδώ και χιλιάδες χρόνια, γίνετε σύμμαχοί μας στην αντιμετώπιση των δηλητηριασμένων δολωμάτων. Η ΑΝΟΧΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΟΧΗ!

This is a pilot experience in Bulgaria for releasing into the wild of captive-bred Egyptian vultures by the delayed release method (the vultures are one year old). The method has been successfully applied for years in Israel. This approach relies on the assumption that the birds have enough time to gain living experience in finding food and to enter into good fitness before taking on the challenging migration to the South (most of the wild young Egyptian vultures die during their first migration to Africa).

The birds will stay in the aviary until mid-May when they will be released. They will be constantly feed and monitored through a video camera so that the experts can understand how the adaptation process goes. On April 10, another bird will be placed in the aviary, which will arrive from Gibraltar, Spain as well as later on another one is expected to arrive from Jerez. Before the release, each of the vultures will be marked with a satellite transmitter to track their behavior in nature and their adaptation.

Simultaneously, this year, as well as the next few years other release methods will also be tested, e.g. fostering and hacking. The aim is to find the best approach for the purposes of a future restocking program for the Balkan population.

The activity is being carried out under the LIFE project "Egyptian Vulture New LIFE", which brings together institutions and organizations from 14 countries spanning the Balkans, Middle East and Africa. The four young Egyptian Vultures have been donated to the project with the assistance of Anton Vaidl - coordinator of the European Endangered Species Programmes (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA), and with the assistance of VCF.

They will stay in the aviary until mid-May when they will be released. This period is needed so that the young vultures adapt to the site and stay in the area until the time for migration has come.

The area where the aviary is placed was chosen on purpose - it is in the core area of the population of the species in Bulgaria, where the level of threats is relatively low, and is in close proximity to one of the feeding sites regularly visited by Egyptian, Griffon and Black vultures. The young Egyptian Vultures will be in constant contact with other birds from the species and will be able to learn and interact with them, which is a key factor for their successful adaptation.  

This will be a pilot experience in Bulgaria for releasing into the wild of captive-bred Egyptian vultures by the delayed release method (the vultures are one year old or more). The method has been successfully applied for years in Israel. This approach relies on the assumption that the birds have enough time to gain living experience in finding food and to enter into good fitness before taking on the challenging migration to the South (most of the wild young Egyptian vultures die during their first migration to Africa).

In parallel, this year, as well as the next few years other release methods will also be tested, e.g. fostering and hacking. The aim is to find the best approach for the purposes of a future restocking program for the Balkan population.

Στην Ελλάδα, η παράνομη πρακτική της χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων έχει οδηγήσει στη δραματική μείωση των πληθυσμών των πτωματοφάγων αρπακτικών πουλιών και ιδιαίτερα των γυπών. Η Ήπειρος δεν αποτελεί εξαίρεση και προστατευόμενα είδη πουλιών όπως ο Γυπαετός, το Όρνιο και ο Ασπροπάρης που άλλοτε αποτελούσαν κοινό θέμα στον ουρανό της Ηπείρου, πλέον είτε έχουν εξαφανιστεί τοπικά, είτε οι πληθυσμοί τους βρίσκονται στο χείλος της εξαφάνισης.

Η συνάντηση εργασίας διοργανώθηκε από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και το Τμήμα Διαχείρισης Άγριας Ζωής και Θήρας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE «Επείγουσα Δράση για την Ενδυνάμωση του Βαλκανικού Πληθυσμού του Ασπροπάρη και τη Διασφάλιση της Μεταναστευτικής του Διαδρομής» (LIFE16 NAT/BG/000874) που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη και θα διαρκέσει μέχρι το 2022, αποτελώντας ουσιαστικά τη συνέχεια προηγούμενου Προγράμματος LIFE+ για τον Ασπροπάρη (2011-2016).

Οι ομιλητές, κατά σειρά παρουσίασης, ήταν η Victoria Saravia και ο Χαρητάκης Παπαϊωάννου, όπου εκ μέρους της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας παρουσίασαν αντίστοιχα τα αποτελέσματα του προηγούμενου Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» αλλά και τις δράσεις του νέου, με έμφαση σε αυτές που θα υλοποιηθούν στην Π.Ε. Ιωαννίνων για την καταπολέμηση της δηλητηρίασης. Επίσης, η Παναγιώτα Καρατζά από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων παρουσίασε την ηλεκτρονική συνταγογράφηση των γεωργικών φαρμάκων και πώς οι έλεγχοι μπορούν να πατάξουν την παράνομη διακίνησή τους. Τονίζεται ότι η εισήγηση αυτή είχε ιδιαίτερη βαρύτητα, μιας και στην πλειοψηφία τους τα δηλητηριασμένα δολώματα παρασκευάζονται από φυτοφάρμακα που συνήθως είναι απαγορευμένα. Τέλος, ο Νίκος Μπόκαρης, Προϊστάμενος του Τμήματος Διαχείρισης Άγριας Ζωής και Θήρας από κοινού με την Κωνσταντίνα Ντεμίρη, Υπεύθυνη Πολιτικής της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας και συντονίστρια της Ομάδας Εργασίας Ενάντια στα Δηλητήρια, παρουσίασαν ένα συγκεκριμένο πλαίσιο δράσεων που μπορεί να λειτουργήσει ως εγχειρίδιο διαδικασιών προς τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες και φορείς για τον περιορισμό της χρήσης δηλητηρίων.

Στη συνάντηση παρευρέθηκαν ο Συντονιστής της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου Βασίλειος Μιχελάκης, ο Γενικός Δ/ντης  Δασών και Αγροτικών Υποθέσεων Νικόλαος Παπαευθυμίου και σύσσωμη η Δασική Υπηρεσία (Διεύθυνση Συντονισμού & Επιθεώρηση Δασών, Δ/νσεις Δασών Ιωαννίνων, Φλώρινας, Κοζάνης, Καστοριάς και Θεσπρωτίας, Δασαρχεία Ιωαννίνων, Μετσόβου, Κόνιτσας), εκπρόσωποι του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, της τοπικής αυτοδιοίκησης (Δήμοι Ζαγορίου, Κόνιτσας και Πωγωνίου), των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (Εθνικά Πάρκα Β. Πίνδου, Τζουμέρκων και Παμβώτιδας), των τελωνειακών αρχών (Κακαβιάς, Μέρτζανης), της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας, των Αστυνομικών Διευθύνσεων Ιωαννίνων και Ηπείρου, της Ε’ Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Ηπείρου, των μετακινούμενων κτηνοτρόφων Ηπείρου κ.λπ. Συνολικά στη συνάντηση συμμετείχαν περισσότερα από 70 άτομα.

Το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων υπήρξε αμείωτο καθ’ όλη τη διάρκεια της συνάντησης, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε γόνιμη και εποικοδομητική συζήτηση. Είναι άλλωστε γνωστό στις υπηρεσίες που ασκούν αρμοδιότητες προστασίας της υπαίθρου το πρόβλημα της παράνομης χρήσης και διασποράς δηλητηριασμένων δολωμάτων. Μάλιστα, λόγω της συχνότητας του προβλήματος και της κατάρρευσης του πληθυσμού προστατευόμενων ειδών της άγριας πανίδας το θέμα αποτέλεσε αντικείμενο προδικαστικής διαδικασίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, στο οποίο η Ελλάδα κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις. Η διαδικασία αυτή βρίσκεται πλέον στο στάδιο της «Αιτιολογημένης Γνώμης», δηλαδή ένα βήμα πριν την παραπομπή της χώρας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Σημείωση: Η Ομάδα Εργασίας Ενάντια στα Δηλητήρια απαρτίζεται από 5 Περιβαλλοντικές Οργανώσεις (ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Καλλιστώ και WWF Ελλάς), τον Σύλλογο Περίθαλψης Άγριας Ζωής ΑΝΙΜΑ και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. Σκοπός της Ομάδας Εργασίας είναι η προώθηση προτάσεων και θεσμικών αλλαγών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των θανατώσεων της άγριας πανίδας από δηλητηριασμένα δολώματα, καθώς και η ανάδειξη του προβλήματος σε τοπικό και πανελλαδικό επίπεδο. Τον συντονισμό της Ομάδας έχει αναλάβει η Ορνιθολογική.

The works are part of "Egyptian vulture New LIFE" project's action: Establishment of Balkan captive breeding population of Egyptian vultures for recovery of breeding populations in Bulgaria and Greece.

14 countries from Europe, Asia and Africa take part in the project. The Wildlife Rescue centre's role in the project is related to formation of Egyptian vulture pairs and their breeding as well as collecting juvenile birds hatched in zoos and found in distress in nature.

Home for these birds will be exactly the aviaries whose reconstruction has just started.

In 2016 the first releases of captive-bred Egyptian Vultures took place in Bulgaria. The Bulgarian Society for the Protection of Birds (BSPB) put three young Egyptian vultures in artificial nest within the Nature Park "Rusenski Lom" courtesy of the Department of the Park and Green Balkans. Two of the vultures (Regina and Lom) were provided by the Vienna zoo and the other one (Elodie) - by a zoo in Paris.  The young Egyptian Vultures were kept in the hack for 16 days until they have fully developed and adapted to the place. All three vultures were tagged with satellite transmitters in order to follow their movements and migration. Regina started its south migration first only 6 days after the release. Lom started his migration 4 days later. Both vultures were following similar migration route crossing through the Dardanelles and migrating through Western Anatolia in Turkey. They both reached the Adrasan Peninsula and decided to cross the sea reaching Cyprus. Afterwards both Regina and Lom continued southwest and were flying over the sea alongside and not far from the coast. However, due to unknown reasons they didn’t reach the coast and finally drowned into the sea. Elodie started its migration last and chose different migration route. She migrated through Greece and successfully crossed the Mediterranean Sea between Crete and Libya. But just like Paschalis - the first Egyptian vulture who successfully reached the shores of Africa, Elodie was killed in Niger.

On 13/09/2017 Elodie stopped transmitting from a place near the village Aboussa in southern Niger. Under the guidance of SCF, a team from the Management unit of the Biosphere Reserve of Gadabeji visited the last coordinates of Elodie to investigate her fate. The team visited the village of Aboussa, located 60 km east of Gadabedji in the Commune of Tarka (Department of Belbedji), not far away from the village of Guidan Dan Jimo. Once at the place the ground team with the help of the village chief searched the area to find remains from the vulture or the transmitter itself. They found two local people who helped them to find the transmitter and the ring, because they were aware of the case and knew the men who killed Elodie. According to the investigation held the bird was seen for the first time on 10/09/2017 at around 14:30 UTC, in the camp, feeding on a dead cow carcass. Two to three days later, the children were worried by this strange bird and this is what prompted two men to kill the vulture on Thursday 14/09/2017 around 16h in the camp. Panicked after discovering the equipment of the bird, they escaped by granting part of the meat to the children of the camp.

The local villagers stated that they have never seen Egyptian Vulture before, only the 65 years old head of the village has seen the species when he was young. During this mission, a local community awareness meeting had been organized. The purpose of this meeting was to present the images of the vultures encountered in Niger and to recall their status and their protection by the law. Since the identity of the poachers was revealed, the village chief asked them to present themselves. They will be held accountable in accordance with the law and this will serve as a lesson to all those who will attempt to perform such acts which are in contradiction with the national and international legislation.

The vultures were provided by the Praha Zoo within the framework of the European Endangered Species Programmes (EEP) of the European Association of Zoos and Aquaria (EAZA), by courtesy of the Vulture Conservation Foundation (VCF).

More information about the first captive-bred Egyptian Vultures in Bulgaria find in the Technical report “First release of captive-bred Egyptian Vultures in Bulgaria”, prepared under the LIFE project “Egyptian vulture New LIFE”.

Antikythira is a small island of the Aegean Sea, located between Kythira and Crete in South Greece. The island serves as a leading line for migrating raptors which take advantage of the updrafts and the thermals created in the island in order to gain height before continuing their journey to and from Africa. The island is also used by migrating raptors for resting and refueling.

The observation of migrating raptors and other soaring birds took place from the 17th of August until the 30th of September. In total, 2064 raptors of 21 species and 237 soaring birds of four species were logged during the field season of autumn 2017. Among them were two Egyptian Vultures, a subadult and a juvenile. Both birds were recorded on September the 13th between 14:00 and 15:00.

The two Egyptian Vultures, along with a Saker Falcon (Falco cherrug) that was spotted on the 4th of September, are considered the most exceptional observations of the 2017 season. The Egyptian Vulture, is regularly passing though Antikythira during autumn migration and it is believed that all observed birds most probably belong to the Greek and Balkan population. The regular passage of the species in the area indicates that the island is a very important insular bottleneck for the species.

From the raptor monitoring that has been conducted by HOS over the last 5 years, the Egyptian Vulture shows a decrease in numbers through the term, with the exception of 2015, a trend that most likely mirrors the population status in Greece and the Balkans.

Find the Technical Report “Monitoring of Egyptian Vulture migration on Antikythira Island” here.

Ο Iliaz είναι ο μόνος επιζών ανήλικος Ασπροπάρης από τους 9 στους οποίους τοποθετήθηκε πομπός το 2012. Πλέον είναι ενήλικος (σχεδόν 6 ετών) και η ιστορία του είναι απίστευτη. Τους τελευταίους τέσσερις χειμώνες, ξεχειμώνιασε σε ολόκληρη τη ζώνη του Σάχελ από ανατολικά ως τα δυτικά, χρησιμοποίησε πολλαπλές και διαφορετικές μεταναστευτικές διαδρομές (Σχήματα 1,2,3 και 4) και το 2017 επέστρεψε για δεύτερη φορά στα Βαλκάνια. Το ανοιξιάτικο μεταναστευτικό του ταξίδι το 2017 ξεκίνησε στις 4 Απριλίου από το Σουδάν (όπου πέρασε τον χειμώνα) και τελείωσε στις 29 Απριλίου στη Βουλγαρία. Ο Iliaz πέρασε πολύ χρόνο στην ταΐστρα του Studen Kladenets στην Ανατολική Ροδόπη, που λειτουργεί από τη BSPB αλλά επισκέφθηκε και την ταΐστρα που στηρίζει η FWFF στα όρη Kotel της Κεντρικής Βουλγαρίας. Το φθινοπωρινό ταξίδι πίσω στην Αφρική ξεκίνησε στις 30 Αυγούστου από την Ανατολική Ροδόπη και τελείωσε την 1η Οκτωβρίου στο Κεντρικό Τσαντ. Κατά την επιστροφή του στην Αφρική, ο Iliaz έκανε δύο μεγαλύτερες στάσεις, στην κεντρική Τουρκία και την Αίγυπτο, για να τραφεί και να παραμείνει σε καλή κατάσταση κατά τη διάρκεια του μεγάλου αυτού ταξιδιού. Το πουλί διαχειμάζει σε ερημικά και ημι-ερημικά ενδιαιτήματα στο Κεντρικό Τσαντ και σε δασώδη σαβάνα στο νότιο και τα βράδια κοιμάται στο έδαφος ή πάνω σε ψηλά δέντρα.

Η Αώος είναι ένας ενήλικος θηλυκός Ασπροπάρης που αναπαράγεται στην Αλβανία. Όσον αφορά τη συμπεριφορά της κατά τη μετανάστευση, είναι από τα πιο συντηρητικά πουλιά που έχουμε δει ποτέ. Εκτελεί την ίδια διαδρομή από τότε που της τοποθετήθηκε πομπός από την Ορνιθολογική στην περιοχή της Κόνιτσας το 2015: από την περιοχή του Τσαντ στην Αλβανία και πίσω (Σχήμα 5). Το 2017 η «Αώος» ξεκίνησε το ανοιξιάτικο ταξίδι στις 9 Μαρτίου και έφτασε στους τόπους αναπαραγωγής στις 12 Απριλίου. Το φθινόπωρο, η διαδρομή ήταν η ίδια, ξεκινώντας στις 11 Σεπτεμβρίου από την Αλβανία, φτάνοντας με επιτυχία στο Τσαντ στις 6 Οκτωβρίου. Το πουλί ακολουθεί λίγο πολύ τον ίδιο μεταναστευτικό διάδρομο, πετώντας ευθεία προς τον νότο χωρίς στάσεις, με την εξαίρεση των κουρνιασμάτων. Το πουλί διαχειμάζει σε ερημικά και ημι-ερημικά ενδιαιτήματα του Τσαντ.

Η Elodie είναι το μόνο από τα ανήλικα που γεννήθηκαν σε αιχμαλωσία και δόθηκαν από το EEP της EAZA και στα οποία τοποθετήθηκε πομπός το 2016, που κατάφερε να διασχίσει τη Μεσόγειο και να φτάσει με ασφάλεια στους τόπους διαχείμασης. Η Elodie εγκαταστάθηκε προσωρινά στα σύνορα Νίγηρα-Νιγηρίας. Οι τόποι διαχείμασης της Elodie είναι μια μίξη ημι-ερημικών ενδιαιτημάτων και σαβάνας με πυκνό πληθυσμό και πολλούς οικισμούς στην περιοχή. Περνά συχνά τα βράδια της σε ψηλά δέντρα, θάμνους ή και στο έδαφος. Δυστυχώς, τον Σεπτέμβριο του 2017 το πουλί σκοτώθηκε στον Νίγηρα από κυνηγούς άγριων ζώων (τα στοιχεία ήταν ευγενική παραχώρηση του SCF) –αναμένουμε σύντομα λεπτομέρειες για την υπόθεση.

Ο Boris είναι ένας ενήλικος αρσενικός με πομπό από το 2015 που αναπαράγεται στην περιοχή του Studen Kladenets της Βουλγαρίας. Το πουλί περνά τον χειμώνα του παραδοσιακά στο Αφάρ της Αιθιοπίας, κοντά στα σύνορα με το Τζιμπουτί (Σχήμα 6).  Ο Boris κουρνιάζει πολύ συχνά στη γραμμή μεταφοράς ρεύματος ανάμεσα στο Τζιμπουτί και την Αιθιοπία, η οποία είναι ασφαλής για τα πουλιά και παραμένει σε μια μικρή περιοχή τρεφόμενος μέσα και γύρω από ανθρώπινους οικισμούς. Το 2017, ξεκίνησε το ανοιξιάτικο ταξίδι στις 2 Μαρτίου και έφτασε στους τόπους αναπαραγωγής μέσα σε μόλις 20 μέρες. Λίγους μήνες αργότερα, ο Boris και η σύντροφός του ανέθρεψαν με επιτυχία έναν νεοσσό ο οποίος πέταξε από τη φωλιά στις 18 Αυγούστου. Μετά από έναν μήνα, στις 21 Σεπτεμβρίου, ο Boris ξεκίνησε το ταξίδι προς τον νότο και έφτασε στην Αιθιοπία μέσα σε 16 μέρες μόνο!

Η Jenny είναι ένα ενήλικο θηλυκό με πομπό από το 2015, που έμεινε χωρίς σύντροφο εξαιτίας αργοπορημένης επιστροφής στους τόπους αναπαραγωγής το 2016. Η αργοπορημένη επιστροφή προκλήθηκε από αμμοθύελλα στην Αφρική και το ταίρι της βρήκε στο μεταξύ νέα σύντροφο. Έτσι, κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου του 2016 η Jenny δεν ζευγάρωσε αλλά περιπλανιόταν στην Ανατολική Ροδόπη. Παρόλα αυτά, το φθινόπωρο του 2016 η Jenny μετανάστευσε στην Αφρική και πέρασε τον χειμώνα στο Κεντρικό Τσαντ (Σχήμα 7). Η Jenny διαχειμάζει στην ίδια σχεδόν περιοχή του Τσαντ με την Αώο. Μερικές φορές μοιράζονται τις ίδιες περιοχές και συναντιόνται ή μεταναστεύουν σε πολύ κοντινή απόσταση μεταξύ τους, χρησιμοποιώντας τον ίδιο διάδρομο. Στις 15 Μαρτίου ξεκίνησε για τη Βουλγαρία. Χρειάστηκε σχεδόν έναν μήνα για να φτάσει στους τόπους αναπαραγωγής και πέρασε κάποιον χρόνο στα δυτικά τμήματα της Ανατολικής Ροδόπης προτού βρει σύντροφο. Τι υπέροχα νέα ήταν αυτά! Ο πομπός στην πλάτη της μας βοήθησε να βρούμε τη θέση του νέου ζευγαριού πολύ εύκολα και να παρακολουθήσουμε το ζευγάρωμα. Βρήκε νέο σπίτι 15 χλμ μακριά από το παλιό με νέο σύντροφο. Πολύ συχνά, στα αρπακτικά πουλιά και στους γύπες τα νεαρά ή τα πρόσφατα ζευγάρια δεν μεγαλώνουν μικρά επειδή δεν είναι αρκετά έμπειρα. Η Jenny βρήκε τον σύντροφό της σχετικά αργά και τελικά δεν έκαναν μικρά. Στις 12 Σεπτεμβρίου, η Jenny έφυγε από τη νέα αναπαραγωγική της επικράτεια και ξεκίνησε το ταξίδι για την Αφρική. Έφτασε στο κεντρικό Τσαντ, όπου και θα διαχειμάσει, στις 28 Σεπτεμβρίου.

Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τις κινήσεις των Ασπροπάρηδων με πομπό εδώ.

Πριν από 3 χρόνια οι μαθητές της περιοχών του νομού Έβρου κοντά στις οποίες φωλιάζει ο Ασπροπάρης, τοποθέτησαν πινακίδες σε δασικούς και επαρχιακούς δρόμους για να ενημερώνουν τους πολίτες ότι η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων απειλεί τη ζωή του Ασπροπάρη. Πριν από ένα μήνα, μας απέδειξαν ότι τηρούν τη δέσμευσή τους να συνεχίσουν να προστατεύουν τον ασπροπάρη από την απειλή των δηλητηριασμένων δολωμάτων, γι' αυτό και μαζί με την ομάδα του WWF κατασκεύασαν και σχεδίασαν με ιδιαίτερη καλλιτεχνική επιμέλεια συνολικά επτά νέες πινακίδες αντικαθιστώντας τις παλιές που είχαν καταστραφεί με το πέρασμα του χρόνου στις περιοχές των οικισμών της Λευκίμμης, της Γιαννούλης και του Σουφλίου στο Εθνικό Πάρκο δάσους Δαδιάς-Λευκίμμης-Σουφλίου.

Έτσι, θα συνεχίσουν να θυμίζουν στους πολίτες της περιοχής πόσο σημαντικό είναι να σταματήσει να γίνεται η παράνομη χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων η οποία καταστρέφει το περιβάλλον και έχει ολέθριες συνέπειες για τη ζωή του Ασπροπάρη, αυτού του σπάνιου και τόσο ιδιαίτερου πουλιού που έχουμε την τύχη να βρίσκεται κοντά μας τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η δυναμική παρουσία των μικρών μας φίλων στον αγώνα για τον Ασπροπάρη όμως δε ολοκληρώνεται εδώ, αλλά συνεχίζεται με ακόμη πιο δημιουργικές δράσεις στις οποίες εμπλέκονται περισσότερα σχολεία των νομών Έβρου και Ροδόπης με σκοπό να μεταδώσουν σε περισσότερους ανθρώπους το μήνυμα για συνεργασία και ατομική υπευθυνότητα για την συνύπαρξη του ανθρώπου και των δραστηριοτήτων του με το περιβάλλον.

Ο Ασπροπάρης είναι παγκοσμίως απειλούμενο είδος και ο πληθυσμός του στα Βαλκάνια έχει υποστεί μείωση μεγαλύτερη από 80% κατά τα τελευταία 30 χρόνια με αποτέλεσμα να έχουν απομείνει λιγότερα από 70 ζευγάρια. Στην Ελλάδα, ο πληθυσμός του αριθμεί μόλις 5 ζευγάρια. Οι λόγοι της ραγδαίας αυτής μείωσης δεν βρίσκονται μόνο στους τόπους αναπαραγωγής στα Βαλκάνια αλλά και κατά μήκος της μεταναστευτικής του διαδρομής. Από τα τέσσερα είδη γύπα που αναπαράγονται στην Ευρώπη, ο Ασπροπάρης είναι ο μόνος τακτικός μετανάστης μεγάλων αποστάσεων. Κάθε φθινόπωρο, διανύει περισσότερα από 8.000 χλμ για να φτάσει στους τόπους διαχείμασης στην Αφρική, επιστρέφοντας στα Βαλκάνια την επόμενη άνοιξη.

Στόχος του Προγράμματος LIFE είναι η ενίσχυση του ανατολικότερου πληθυσμού Ασπροπάρη της Ευρώπης, λαμβάνοντας επείγοντα μέτρα διατήρησης για την αντιμετώπιση των κυριότερων απειλών στους τόπους αναπαραγωγής και κατά μήκος της μεταναστευτικής του διαδρομής. Το Πρόγραμμα είναι δομημένο πάνω στις δράσεις που υλοποιήθηκαν κατά την περίοδο 2011-2016 μέσω του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» (LIFE10 NAT/BG/000152), ενώ έχει κοινούς στόχους και ακολουθεί τις ίδιες κατευθύνσεις για τη διατήρηση και διάσωση του είδους με αυτές που διατυπώνονται στο Σχέδιο Δράσης Μεταναστευτικής Διαδρομής για τη Διατήρηση των Πληθυσμών Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ασίας (EVFAP), που αποτελεί βασικό στοιχείο του Σχεδίου Δράσης Πολλαπλών Ειδών για τη Διατήρηση των Γυπών της Αφρικής και της Ευρασίας (Vulture Multi species Action Plan).

Το νέο Πρόγραμμα LIFE για την προστασία του Ασπροπάρη είναι από τα πιο φιλόδοξα προγράμματα διατήρησης που έχουν υλοποιηθεί ποτέ για την προστασία γυπών και βασίζεται σε δύο βασικούς άξονες: 1) Επίτευξη σταθερής αύξησης του πληθυσμού στους τόπους αναπαραγωγής στα Βαλκάνια και 2) Βελτίωση των συνθηκών για τη διατήρηση του είδους κατά μήκος της μεταναστευτικής διαδρομής και στους τόπους διαχείμασης, ελαχιστοποιώντας ιδιαίτερα τις απώλειες των ενήλικων ατόμων.

Στην περιοχή των Βαλκανίων (Βουλγαρία, Ελλάδα, Αλβανία, ΠΓΔΜ) θα εφαρμοστούν δράσεις δημιουργίας ασφαλών ζωνών για τους γύπες (απαλλαγμένες από δηλητηριασμένα δολώματα και με επαρκή ασφαλή τροφή) και θα αναπτυχθούν οι δυνατότητες και υποδομές για τη δημιουργία στο κοντινό μέλλον ενός προγράμματος αναπλήρωσης του φυσικού πληθυσμού, που θεωρείται απαραίτητο για την ταχεία ανάσχεση και αναστροφή της υπάρχουσας μείωσης. Η διασπορά δηλητηριασμένων δολωμάτων αποτελεί μεγάλο πρόβλημα σε όλες τις χώρες των Βαλκανίων, γι’ αυτό και το Πρόγραμμα σκοπεύει να αναπαράγει τις επιτυχημένες δράσεις που εφαρμόστηκαν ήδη στην Ελλάδα για την ευαισθητοποίηση των φορέων, των άμεσα εμπλεκόμενων χρηστών γης και του ευρύ κοινού, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα Βαλκανικό Δίκτυο ενάντια στα δηλητήρια. Με σκοπό την καταπολέμηση της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων, στην Ελλάδα προβλέπεται η σύνταξη Τοπικών Σχεδίων Δράσης ενάντια στα δηλητήρια σε σημαντικές για τον Ασπροπάρη περιοχές, η δημιουργία μικρών ταϊστρών που θα διασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα ασφαλούς τροφής για το είδος και η λειτουργία Ομάδων Ανίχνευσης δηλητηριασμένων δολωμάτων με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά στην ευρύτερη περιοχή των Μετεώρων, την Ήπειρο και τη Θράκη.

Όσον αφορά τη μεταναστευτική διαδρομή του είδους, στο πλαίσιο του Προγράμματος θα αναπτυχθούν επείγουσες δράσεις που προτάθηκαν στο Διεθνές Σχέδιο Δράσης Μεταναστευτικής Διαδρομής για την αντιμετώπιση των απειλών. Δυστυχώς, μεγάλα τμήματα των χωρών της Μέσης Ανατολής (Αίγυπτος, Λίβανος και Συρία) και ορισμένων Αφρικανικών χωρών (Τσαντ, Αιθιοπία, Νίγηρας, Νιγηρία και Σουδάν) αποτελούν πεδίο πολεμικών συγκρούσεων. Γι’ αυτό και η στρατηγική του Προγράμματος είναι η διασφάλιση της μεταφοράς εμπειρίας και η ενδυνάμωση των δομών στις περιοχές εκείνες όπου μπορεί να αυτό να γίνει με ασφάλεια, καθώς και η συνεργασία με τοπικές οργανώσεις (Κυβερνητικές και Μη-Κυβερνητικές). Οι κύριοι στόχοι είναι η μείωση των απωλειών λόγω ηλεκτροπληξίας στις κύριες περιοχές κουρνιάσματος στην Αιθιοπία, πιλοτικές δράσεις για την εξάλειψη της χρήσης της Στρυχνίνης ή άλλων δηλητηρίων που χρησιμοποιούνται ενάντια στα αδέσποτα σκυλιά για τον έλεγχο της λύσσας –ιδιαίτερα σε σημαντικές περιοχές συνάθροισης των γυπών στην Αιθιοπία και το Τσαντ–, η δημιουργία τοπικών δομών για την καταπολέμηση της χρήσης των πουλιών στην παραδοσιακή ιατρική (Νιγηρία) και η ενδυνάμωση των τοπικών δομών για την καταπολέμηση της παράνομης θανάτωσης των πουλιών (Μέση Ανατολή).

Στο πλαίσιο του Προγράμματος θα αναπτυχθεί μια εκτενής εκστρατεία ενημέρωσης - ευαισθητοποίησης, που στοχεύει σε όλες τις εμπλεκόμενες κοινωνικές ομάδες. Στις δράσεις επικοινωνίας του Προγράμματος περιλαμβάνονται η δημιουργία τοιχογραφιών μεγάλων διαστάσεων με θέμα τον Ασπροπάρη, η ενδυνάμωση των δομών των τοπικών φορέων μέσω ειδικών εκπαιδευτικών σεμιναρίων, η δημιουργία ειδικών εκδόσεων, η υλοποίηση δράσεων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και η εκπαίδευση των τοπικών κοινωνιών για την υιοθέτηση πρακτικών φιλικών προς τους γύπες και την προώθηση τεχνικών για τη δημιουργία ασφαλών ζωνών για τα πουλιά.

Συντονιστής του Προγράμματος είναι η Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρεία/BirdLife Βουλγαρίας (BSPB) και συνεργαζόμενοι φορείς είναι η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία/BirdLife Ελλάδας, το WWF Ελλάς, η Βρετανική Ορνιθολογική Εταιρεία/BirdLife Αγγλίας (RSPB), η DoğaDerneği/BirdLife Tουρκίας (DD), τα περιφερειακά γραφεία της BirdLife International σε Αφρική και Μέση Ανατολή, το Ορνιθολογικό και Ερευνητικό Ινστιτούτο Α.Π. Λεβέντη (APLORI), το CMS Raptors MoU, και η Οργάνωση Green Balkans.

In 2017 we reached the maximum of non-breeding birds and floaters in the last 5 years appearing across the feeding stations in the Balkan Mountains and Kresna gorge supported by Green Balkans, FWFF, BPPS, and in the Eastern Rhodopes by the BSPB. Non-breeders and floaters play an important role in the population as a reserve pool and the higher their number is the greater is the chance for establishment of new breeding territories or replacements in already existing ones.

In Greece, the final number of occupied territories was six out of which five were occupied by pairs and one by solitary single individual. In Thrace, four territories were located, all of them occupied by pairs, whereas in Central Greece only two territories were found, occupied  by a pair and a single bird. Unfortunately this year, Thrace suffered the loss of a territory occupied by a single bird in 2016. Incubation was confirmed for all Greek pairs (100%), but only three of them managed to raise offspring (all three of them in Thrace), totaling three juveniles (two in the Dadia National Park and one in Kompsato) that successfully left from their nests.

Supplementary feeding

In Bulgaria, 11 pairs (6 in Northern Bulgaria and 5 in the Rhodope Mountains) were regularly fed throughout the breeding season 2017 with small quantities of meat. Another 3 pairs in the Eastern Rhodopes were feeding at the vulture restaurants in the area. Generally, 358 supplementary feedings were done by 9 local contributors in 7 project areas and 589 kg of meat (provided by local farmers and slaughter houses) were provided to the vultures.

Also this year, the three pairs nesting in the Dadia National Park benefited from the feeding station which was operated and monitored on a systematic basis by the Management Body of the Dadia National Park and the Regional Unit of Evros. The highest number of individuals was nine counted in August, of where six were adults, one immature and two juveniles. These two juveniles might be those that fledged in the Dadia National Park. In Central Greece another feeding station was operated by HOS for the benefit of the two remaining territories, whereas in the area of Epirus the existing small feeding site, targeting foraging Egyptian vultures from the neighboring Albania, was operated by a local stakeholder.

Nest guarding

During the breeding season birds can be easily disturbed and sometimes juveniles fail in their first flight attempts, so each year the project provides protection of nests and juveniles. The period around the first flight of the juveniles  (late July-early August) is the most critical since, due to lack of experience, some of them may fall out of the nest, get hurt or become a victim of predators.

Each year we feed a regular number of pairs but we also make sure that everything is going well so our collaborators look after the pairs they feed too. In 2017, 8 of our local collaborators were guarding 11 pairs as well. Additionally 8 volunteers covered extra nests in the fledgling period in the Eastern Rhodopes. In this line, 14 successful nests were guarded during the fledgling period in total. We succeeded to secure 17 (74%) out of 22 juveniles who successfully left the nests in 2017.

In Greece, specifically in Thrace, two nests were guarded by the EVS volunteers (European Voluntary Service) hosted by WWF Greece, Dadia Project. Guarding took place on a daily basis from mid July until the pair and its offspring migrated in September to their wintering grounds.

We are grateful to the donors and volunteers, thanks to which the nest guarding of the Egyptian vulture for this year completed successfully!

At the final plenary session today, Parties adopted the Multi-species Action Plan to Conserve African-Eurasian Vultures (Vulture MsAP).  This document represents the culmination of three years of intensive work by the Coordinating Unit of the Raptors MoU, supported by three key partner organisations, IUCN SSC Vulture Specialist Group, BirdLife International and the Vulture Conservation Foundation.

The Bulgarian Society for the Protection of Birds (BirdLife Bulgaria) significantly contributed to the development of the Vulture MsAP through its active participation in the Regional and Overarching workshops, and together with the partners under the LIFE+ project “The Return of the Neophron” (LIFE10 NAT/BG/000152) by developing of the Flyway Action Plan for the Conservation of the Balkan and Central Asian Populations of the Egyptian Vulture (EVFAP) is an integral part and annexed in full to the Vulture MsAP.

Vultures are truly spectacular birds. They are Nature’s garbage collectors and provide critical ecosystem services, cleaning up carcass and other organic waste in the environment, thus reducing the spread of dangerous diseases.  By doing so, they provide highly significant economic and human health benefits.  Unfortunately, vultures are under extreme pressure from a range of human activities and are one of the most threatened groups of birds on earth.

In the last 30 years, drastic and widespread population declines have been observed, beginning with the catastrophic collapse of species in South Asia, followed more recently by a similar crisis on the African continent.  Most species of Old World vultures are now classified as either Endangered or Critically Endangered at global level on the IUCN Red List.

It was against this backdrop that CMS Parties established the mandate for the Vulture MsAP at their previous Conference of Parties (COP11) held in Ecuador in November 2014.   The Vulture MsAP covers 15 species of vultures, which occur in 128 Range States in the African-Eurasian Region.  The plan aims to rapidly halt current population declines, reverse these trends to bring the conservation status of all 15 species back to a favourable level, and to provide management guidelines applicable to all Range States.

A highly collaborative approach was adopted during the development of the Vulture MsAP.  Questionnaires were circulated to all Range States seeking up-to-date information about the status, distribution and threats to vultures at a national scale.  Three Regional Coordinators were established covering Africa, Asia and Europe, and an Overarching Coordinator was hired to bring these three components together into a single comprehensive and cohesive plan.  Five Workshops were held in four different countries on three separate continents, with the participation of over 250 government representatives, vulture experts, conservation managers and other stakeholders.  The 2^nd Draft of the Vulture MsAP was subject to a month-long Public Consultation Exercise.

The Vulture MsAP identifies poisoning in various forms (both unintentional and otherwise) as the main threat to Old World vultures.  But there are many other dangers that are exerting significant pressures on populations, such as electrocution and collision with energy infrastructure, lack of food availability, habitat degradation and destruction, as well as human disturbance at nesting and roosting sites.  More importantly, the plan sets out a Framework of 124 Actions to address these threats, including priorities, timelines and key stakeholders who need to be involved.

The Vulture MsAP aims to compliment other existing conservation efforts.  To demonstrate this, three important stand-alone documents are Annexed to the plan, namely a Flyway Action Plan for the Conservation of the Balkan and Central Asian Populations of the Egyptian Vulture; Flyway Action Plan for the Conservation of the Cinereous Vulture; and, a Blueprint for the Recovery of South Asia’s Critically Endangered Gyps Vultures.

Within minutes of adopting the Vulture MsAP, CMS Parties began implementation by agreeing to list ten species on Appendix I of the Convention.  This affords a species the highest level of protection available under CMS.  In addition to preventing killing and taking, the listing also requires Parties to protect species’ habitats and to address the threats to their populations.  The ten species are: Red-headed Vulture Sarcogyps calvus; White-headed Vulture Trigonoceps occipitalis; Hooded Vulture Necrosyrtes monachus; White-rumped Vulture Gyps bengalensis; White-backed Vulture Gyps africanus; Indian Vulture Gyps indicus; Slender-billed Vulture Gyps tenuirostris; Cape Vulture Gyps coprotheres; Rüppell’s Vulture Gyps rueppelli; and, Lappet-faced Vulture Torgos tracheliotos.

Funds are now urgently needed to enable the establishment of the international coordinating structure envisaged in the Vulture MsAP, and to implement the most essential actions in the plan.

Η έγκριση του Σχεδίου Δράσης είναι αποτέλεσμα των εντατικών προσπαθειών της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, σε συνεργασία με το WWF Ελλάς, εταίρος του Προγράμματος LIFE «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη», για την προστασία αυτού του είδους, ενώ προκύπτει βάσει της πολυετούς συνεργασίας της με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο πλαίσιο υλοποίησης του Προγράμματος αυτού. Ο Ασπροπάρης συμπεριλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας και προστατεύεται αυστηρά από την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς και από διεθνείς συμβάσεις. Το Σχέδιο Δράσης είναι επίσης αποτέλεσμα εκτενούς διαβούλευσης με όλους τους κατά τόπους εμπλεκόμενους φορείς και ενδιαφερόμενους, όπως Δασαρχεία, Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, επιστημονική κοινότητα, περιβαλλοντικές οργανώσεις, κυνηγετικές οργανώσεις, κτηνοτρόφους, δημοτικές και άλλες αρμόδιες αρχές σε τοπικό και κεντρικό επίπεδο.

Τα Σχέδια Δράσης προβλέπονται στην εθνική νομοθεσία για τη διατήρηση της Βιοποικιλότητας (ν. 3937/2011) και είναι απαραίτητα για την αποτελεσματική προστασία των ειδών διότι  εξασφαλίζουν την εφαρμογή - μαζί με την απαραίτητη χρηματοδότηση - δράσεων διαχείρισης για την αντιμετώπιση των σημαντικότερών απειλών των ειδών στην Ελλάδα (όπως είναι, στην περίπτωση του Ασπροπάρη, η παράνομη χρήση δηλητηριωδών δολωμάτων, η ηλεκτροπληξία, κ.λπ.).

Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης του Ασπροπάρη εγκρίθηκε μαζί με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης της Νανόχηνας (ΦΕΚ Β' 3762/25-10-2017), και το Περιφερειακό Σχέδιο Δράσης για το Κιρκινέζι (ΦΕΚ Β' 3761/25-10-2017), ένα τεράστιο επίτευγμα για την προστασία της Ελληνικής βιοποικιλότητας καθώς αυτά είναι τα πρώτα Σχέδια Δράσης που εγκρίνονται επισήμως από την Ελληνική κυβέρνηση.  

Με αφορμή την έκδοση των ΚΥΑ, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας κ. Παναγιώτης Λατσούδης, δήλωσε: «Η εξέλιξη αυτή είναι εξαιρετικής σημασίας, καθώς είναι η πρώτη φορά σε εθνικό επίπεδο που θεσμοθετούνται Σχέδια Δράσης για απειλούμενα είδη. Σχέδια Δράσης προστατευόμενων ειδών πανίδας έχουν υπάρξει και στο παρελθόν, ωστόσο, λόγω έλλειψης νομικού πλαισίου είχαν μείνει μόνο στα χαρτιά. Η Ορνιθολογική αναμένει με αισιοδοξία την υλοποίηση των Σχεδίων Δράσης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος για τα τρία αυτά εμβληματικά για την Ελλάδα είδη, για τα οποία έχει ήδη εγκριθεί και η χρηματοδότησή τους από το Πράσινο Ταμείο. Η έκδοση των εν λόγω ΚΥΑ ανοίγει πλέον τον δρόμο για τη θεσμοθέτηση Εθνικών Σχεδίων Δράσης και για τα υπόλοιπα 254 απειλούμενα είδη σπονδυλόζωων της Ελλάδας».

Για περισσότερες πληροφορίες:

Κωνσταντίνα Ντεμίρη
Υπεύθυνη Πολιτικής
Τηλ. 210 8228704 & 210 8227937 εσωτ.113

e-mail: kntemiri@ornithologiki.gr

Find the presentations from the workshop here.

The new emblem keeps the previous blue shade, but also allows for the interchanging of several other colours, which lie in the organisation’s new visual identity.

The logo was chosen through a contest for professional designers. The winner was the young artist Vasilena Georgieva, who graduated with a masters in advertisement design from the National Academy of Arts and now makes a living in London, where she’s been working as a designer for a software company since 2016.

The image she created was chosen by the members of the general assembly on the 13^th of May 2017 by the grand majority.

The Egyptian vulture on the logo of BSPB has been the symbol of the organisation ever since its creation on the 3rd of July 1988. The species is endangered worldwide and continues to represent nature conservation in the current day and age, being the bird of prey with the fastest declining population in Europe at the moment. In the last 30 years just the Bulgarian population of Egyptian vultures has declined by over 80%.

BSPB works for the protection and conservation of wild birds, their habitats, important for them places such as mating or hunting grounds, as well as the overall biodiversity of the region. Through their work they aid the sustainable use of the natural resources in the area and the general wellbeing of the people who live there.

The BSPB is also a part of the biggest and oldest nature conservation partnership organization in the world – BirdLife International. Created in 1922, Birdlife joins the forces of like-minded organizations in over 120 countries and has over 13 million supporters worldwide.

Αυτή την Κυριακή, η ομάδα του WWF Ελλάς αποφάσισε να στηρίξει τους Ασπροπάρηδες και το μεταναστευτικό τους ταξίδι, συμμετέχοντας σε αγώνα δρόμου που πραγματοποιήθηκε στην Αλεξανδρούπολη. Το τρέξιμο αντιπροσωπεύει μια αθλητική προσπάθεια όπου το ανθρώπινο σώμα, ο εγκέφαλος και η ψυχή δοκιμάζονται στα όριά τους, δοκιμασία που μπορεί να συγκριθεί με τη μεταναστευτική προσπάθεια των πουλιών. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ηλικιακές κατηγορίες: «ενήλικες, ανήλικοι και νεαροί Ασπροπάρηδες», που έτρεξαν 10 χλμ., 5 χλμ. και 800 μ αντίστοιχα. Οι ενήλικες ως πιο έμπειρα πουλιά μεταναστεύουν γρηγορότερα, χρησιμοποιώντας τις "ασφαλείς χερσαίες διαδρομές" αποφεύγοντας τα ανοικτά νερά. Οι ανήλικοι προετοιμάζονται για να φτάσουν στο "ώριμο στάδιο της ζωής" τους, συγκεντρώνοντας βασικές γνώσεις και δεξιότητες κατά το ταξίδι τους. Ωστόσο, οι νεαροί ως λιγότερο έμπειροι κινδυνεύουν περισσότερο, όμως ευτυχώς πολλές φορές βρίσκουν στο δρόμο τους ενήλικες Ασπροπάρηδες, που τους καθοδηγούν με ασφάλεια στον τελικό προορισμό. Όλοι οι «Δρομείς-Ασπροπάρηδες» έφτασαν στον τερματισμό χωρίς κανένα τραυματισμό και το ίδιο ευχόμαστε και στα πουλιά μας!

Με την ευκαιρία του αγώνα παρουσιάσαμε στους κατοίκους των νομών Έβρου και Ροδόπης τη δύσκολη προσπάθεια επιβίωσης του Ασπροπάρη. Επίσης, τους δείξαμε πως με ένα ενεργό τρόπο μπορεί να συμβάλλει ο καθένας μας σε αυτό το απαιτητικό έργο όπως είναι η προστασία του Ασπροπάρη.
Εσύ, το σκέφτηκες να τρέξεις για τον Ασπροπάρη;

Vultures are declining world-wide, but Europe used to be a safe place. 3 years ago this changed radically when approval was given to the commercialisation of veterinary diclofenac. Today, we launch a new international campaign in Spain, Portugal and Italy that aims to ban the drug that could wipe out Europe’s vultures… just as it has already nearly done in Asia.

For millennia, vultures ruled the skies over the Indian subcontinent: from the Himalayas to the southern tip of Sri Lanka, and from the Hindu Kush Mountains in the west to the Arakan Mountains in the east. Tellingly, these majestic birds are featured prominently in the Sanskrit epic poem the Ramayana – undisputedly, one of the great pillars of Hindu culture. In one famous tale, the demi-god Jatayu, the heroic ‘king of the vultures’, is described as a ranger of the skies who valiantly fights the saga’s antagonist Ravana to rescue the princess Sita from his clutches.

 In the blink of an eye

With such a rich natural and cultural heritage, it feels all the more ignoble that the vulture’s reign in South Asia should have been brought to such a tragic, and avoidable, halt. And within our own lifetimes…under our watch. In the 1990s, in less than ten years, the use of a veterinary drug called ‘diclofenac’ in cattle resulted in 99% of four species of vultures being wiped out on the Indian subcontinent.

99%...ninety-nine per cent! It’s a statistic that needs to be repeated again and again until its full, heart-breaking truth sinks in.  It seems unfathomable, too monstrous and abstract to comprehend…what does it even mean in real terms? Well, simply put, in the late 1980s, there were 80 million White-backed vultures (Gyps bengalnsis) in India and today, there are less than several thousand. And what of the Red-headed vulture (Sarcogyps calvus), the Slender-billed vulture (Gyps tenuirostris) and the Indian vulture (Gyps indicus)? In the blink of an eye, all brought to the brink of extinction.

An international campaign to ban veterinary diclofenac

In spring 2013, the Spanish Agency for Medicines (AEM) approved two products containing diclofenac to be used on pigs and bovine cattle. Since then, the BirdLife partnership has been documenting and fighting this threat across Europe. Despite all our efforts, vet diclofenac is now legally commercialized in Spain and Italy and has been requested for authorisation in Portugal.

This is why BirdLife Europe & Central Asia, together with our partners SEO-BirdLife Spain and SPEA (BirdLife Portugal), and along with the Vulture Conservation Foundation (VCF) and WWF Spain, is today launching a new campaign to ban veterinary diclofenac in Europe. Together, Spain, Portugal and Italy host 95% of the European Union’s vulture populations; these countries have a heightened responsibility to protect these majestic birds from suffering the same fate as their eastern cousins.

Nature’s clean-up crew

Vultures are important. Though they are popularly misrepresented as sinister or morbid, in reality, this couldn’t be further from the truth – they are nature’s clean-up crew! As scavengers, vultures are adapted to consume foods that other species cannot process, including food that could be a source of infection and disease for a lot of other animals, including humans. In fact, their free cleaning services save us billions of euros in sanitary measures every year.

 The answer is simple: Ban Vet Diclofenac!

Some veterinary authorities allege that it is enough to simply tell farmers not to use diclofenac to treat livestock that are commonly consumed by scavengers. But self-regulation is not reliable enough to be a safe solution. The presence of diclofenac in just 1% of livestock carcasses abandoned in fields was enough to virtually eliminate vulture populations on the Indian subcontinent. Quite tellingly, since the drug was banned in India and Nepal, the decline in vulture populations has stopped. Moreover, there are safe, equally effective and comparably priced veterinary drugs that could be prescribed as an alternative to diclofenac. These would not have a negative impact on either livestock of farmers’ pockets.

A formula for extinction

C₁₄H₁₁Cl₂NO₂ (the chemical composition of diclofenac) is a formula for extinction.

There are good alternatives.

So why has it not been banned in Europe?

It’s seems like common sense to us – if you agree, support our campaign by SIGNING YOUR NAME on our campaign website.

The handbook will be disseminated in Customs (National Agency of Protected Areas), Inspectorate of Environment - Forestry police, Police chief of the villages where Egyptian vulture nests, Ministry of Environment, Ministry of Agriculture, Ministry of Trade in Albania, local and national environment conservation  NGOs, National Library of Albania, schools, journalists etc.

The handbook is designed to facilitate and support the daily work of the customs officers and border veterinarians in their work on the prevention of illicit trafficking and trade in protected species with the main accent are the birds of prey. The handbook includes a brief description of the legislation regulating the trade of rare species, a brief description of the most common methods and techniques used to conceal and transport the animals, practical guidelines for effective actions and short guide for the identification of the birds of prey, owls and songbirds that are subject of trafficking.

The Bulgarian Society for the Protection of Birds prepared the handbook in 2013 within the LIFE projects "Conservation of Imperial Eagle and Saker Falcon in key Natura 2000 sites in Bulgaria" and  “The Return of the Neophron”.

The handbook is available in Bulgarian, Greek and Albanian.

Στη Θράκη και ειδικότερα στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς που θεωρείται το προπύργιο του είδους στη χώρα, την ταΐστρα επισκέπτονται τρία ζευγάρια, από τη στιγμή που επέστρεψαν την άνοιξη. Την ταΐστρα της Δαδιάς συντηρεί και λειτουργεί η Περιφέρεια Έβρου σε συνεργασία με τον Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου. Επιπλέον, δύο φωλιές στις οποίες εκκολάφθηκαν τα αβγά, φυλλάσονται κατά τη διάρκεια της κρίσιμης περιόδου παραμονής των νεοσσών στη φωλιά.

Στη βορειοανατολική Βουλγαρία, η  BSPB παρέχει τακτικά συμπληρωματική τροφή σε έξι φωλιές και σε άλλες πέντε στην Ανατολική Ροδόπη. Πέντε ακόμα ζευγάρια και πέντε ανώριμα άτομα δέχονται συμπληρωματική τροφή σε ταΐστρες γύρω από το Madzharovo και το Studen Kladenets (που συντηρούνται στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ ReVultures). Επιπλέον, οι ταΐστρες που συντηρούνται από τις οργανώσεις FWFF, Green Balkans και BPPS δέχονται την επίσκεψη από ακόμα ένα ζευγάρι και άλλα 6 ανώριμα άτομα ή περιπλανώμενα ενήλικα (Kotel – 6, Sliven - 3, Partizani - 1, Kresna – 1, Vratza – 2). Ορισμένα από τα περιπλανώμενα άτομα (π.χ. ο Iliaz που είναι πέντε ετών και έχει δορυφορικό πομπό) κυκλοφορούν ανάμεσα στις περιοχές συμπληρωματικής τροφής, συμπεριλαμβανομένων των βουνών της Ανατολικής Ροδόπης και της Ανατολικής Stara Planina. Συνολικά, τα ζευγάρια Ασπροπάρη που δέχονται συμπληρωματική τροφή στη χώρα είναι 17, μαζί με 11 περιπλανώμενα ανώριμα ή ενήλικα άτομα. Ο αριθμός των φωλιών που φυλάσσονται θα αυξηθεί στις αρχές Αυγούστου όταν τα νεαρά άτομα θα κάνουν τις πρώτες τους πτήσεις, καθώς θα υλοποιηθεί, για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά,  πρόγραμμα εθελοντικής φύλαξης στην Ανατολική Ροδόπη από τη BSPB.

Επιπλέον, τοπικές Περιβαλλοντικές Οργανώσεις έχουν καταγγείλει ότι ο θάνατος των τεσσάρων αυτών γυπών αποδεικνύει σημαντικές ελλείψεις στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ενέργειας στην περιοχή της Tarifa και προειδοποιούν ότι οι θάνατοι αυτοί είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, μιας και χιλιάδες πουλιά πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες των Στενών, ένα από τα σημαντικότερα μεταναστευτικά περάσματα μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής. 

Ανησυχητικά νέα έρχονται και από την Segovia (επαρχία Castilla y Leon). Το WWF Ισπανίας καταγγέλλει ότι το 40% των Ασπροπάρηδων με δορυφορικό πομπό στην περιοχή, έχουν πεθάνει εξαιτίας της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων. Κατά την περίοδο 1992-2013, η Αυτόνομη Κοινότητα της Castilla y Leon κατέγραψε 1.908 περιστατικά δηλητηρίασης, που είχαν ως αποτέλεσμα 4.343 δηλητηριασμένα ζώα. Σε μία προσπάθεια να ελεγχθεί η παράνομη αυτή πρακτική, το 2015 το νομικό πλαίσιο για την καταδίκη εγκλημάτων κατά της πανίδας έγινε πιο αυστηρό, με αποτέλεσμα τώρα τα σχετικά πρόστιμα να κυμαίνονται μεταξύ 5.000 - 200.000 €, ενώ επιπρόσθετα γίνεται αναστολή της εγκατάστασης ή της δραστηριότητας όπου έλαβε χώρα το περιστατικό δηλητηρίασης.

Σε μια εποχή που η ανάπτυξη Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ενέργειας βρίσκεται στην αιχμή της στην Ελλάδα, η ανάγνωση των συνεπειών μιας τέτοιας ανεξέλεγκτης ανάπτυξης σε άλλες χώρες όπως η Ισπανία θα πρέπει να αποτελέσει προειδοποίηση προκειμένου να γίνει ο απαραίτητος και ορθός σχεδιασμός, ώστε να αποφευχθεί η απώλεια των τελευταίων ζευγαριών Ασπροπάρη που έχουν απομείνει στην Ελλάδα (η παρακολούθηση το 2017 έδωσε τους ίδιους αριθμούς με το 2016: μόνο 5 ζευγάρια του είδους έχουν απομείνει σε ολόκληρη τη χώρα!). Το ίδιο ισχύει για το ζήτημα της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων, που έχει ήδη αναγνωριστεί ως η κύρια αιτία της εξαφάνισης του είδους στην Ελλάδα. Ακολουθώντας το παράδειγμα της Ισπανίας, θα πρέπει να γίνουν αλλαγές στη νομοθεσία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι εφαρμόζονται αυστηρότερα πρόστιμα και ποινές για όσους εξακολουθούν να χρησιμοποιούν αυτή τη σκληρή και άσκοπη πρακτική.

Επιπλέον, πρόσφατα η περιοχή των περιπολιών επεκτάθηκε μετά από ένα μεγάλο περιστατικό δηλητηρίασης που σημειώθηκε στο χωριό Λειβαδίτη, νομού Ξάνθης. Η ομάδα βοήθησε να εντοπιστούν και να απομακρυνθούν πολλά δηλητηριασμένα δολώματα και ζώα σε συνεργασία με το Δασαρχείο Σταυρούπολης και το Φορέα Διαχείρισης Οροσειράς Ροδόπης. Η εξαιρετική συνεργασία κατέληξε στην οργάνωση μιας συνάντησης εργασίας για το θέμα των δηλητηριασμένων δολωμάτων όπου καλέστηκαν τοπικά δασαρχεία, φορείς και κυνηγετικοί σύλλογοι.

Η ανάπτυξη του EVFAP ξεκίνησε σε μια εναρκτήρια συνάντηση εργασίας που έγινε το 2015 στη Σόφια, όπου συμμετείχαν πάνω από 70 ερευνητές, ειδικοί επιστήμονες και αντιπρόσωποι αρχών από 33 χώρες. Με βάση τη συνάντηση αυτή, δημιουργήθηκε το πρώτο προσχέδιο του EVFAP. Τον Ιανουάριο του 2017, έλαβε χώρα δημόσια διαβούλευση που διάρκησε ένα μήνα, με στόχο τους κύριους φορείς εντός της έκτασης του EVFAP, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών κυβερνητικών αρχών (π.χ. Υπουργεία Περιβάλλοντος, Δασικές Υπηρεσίες, Υπηρεσίες Προστασίας της Άγριας Ζωής κ.λπ.), εταιρειών του ιδιωτικού τομέα (π.χ. εταιρείες ενέργειας και κοινωφελών υπηρεσιών, κατασκευαστικές κ.λπ.), περιβαλλοντικών οργανώσεων, πανεπιστημίων, ερευνητικών ινστιτούτων, συμβούλων, ορνιθολόγων και μεμονωμένων ατόμων με ενδιαφέρον για τη διατήρηση του Ασπροπάρη. Εκτός από τη δημοσίευσή του στο διαδίκτυο σε τρεις γλώσσες (Αγγλικά, Γαλλικά και Ρώσικα), η Συντονιστική Ομάδα του Raptors MoU διακίνησε e-mail που ζητούσε σχόλια από σχεδόν 1.000 σχετικές επαφές. Εξετάστηκαν όλα τα σχόλια και, όπου θεωρήθηκε κατάλληλο, ενσωματώθηκαν στην Τελική έκδοση του EVFAP η οποία, μαζί με το FAP του Μαυρόγυπα και το Σχέδιο για την Ανάκαμψη των Κρισίμως Κινδυνεύοντων Γυπών Gyps της Νότιας Ασίας, περιλήφθηκε ως βασικό στοιχείο του Σχέδιου Δράσης Πολλών Ειδών για τη Διατήρηση των Γυπών της Αφρικής και της Ευρασίας (Vulture MsAP). Το τελευταίο, θα παρουσιαστεί στη 12η Συνάντηση της Διάσκεψης των Μερών (COP12) στο Συνέδριο για τα Μεταναστευικά Εϊδη (CMS), που είναι προγραμματισμένο να γίνει στη Μανίλα των Φιλιππίνων, τον Οκτώβριο του 2017.

Ο συνολικός μακροπρόθεσμος στόχος του Σχέδιου Δράσης είναι η βελτίωση του καθεστώτος διατήρησης του Ασπροπάρη, που θα οδηγήσει στην αλλαγή του προς Τρωτό και την τελική επίτευξη ευνοϊκού καθεστώτος διατήρησης στο εύρος της περιοχής του FAP. Βραχυπρόθεσμα, έως το 2026 το EVFAP επιδιώκει να σταματήσει την αρνητική τάση στους μειούμενους μετα-πληθυσμούς και να διατηρήσει σταθερή ή ανοδική τάση στους υγιείς πληθυσμούς. Πιο συγκεκριμένα, μέσω των 67 δράσεων του, το EVFAP στοχεύει στη σημαντική μείωση της θνησιμότητας του Ασπροπάρη λόγω δηλητηρίασης, παράνομης θανάτωσης, ηλεκτροπληξίας και πρόσκρουσης σε υποδομές ενέργειας, στην αύξηση του μεγέθους και της παραγωγικότητας των αναπαραγόμενων πληθυσμών, στη διασφάλιση της αποδοχής και της αποτελεσματικής υλοποίησης του EVFAP από όλα τα Κράτη που βρίσκονται εντός της περιοχής εφαρμογής του. Προβλέπεται ότι το EVFAP θα υλοποιηθεί εντός περιόδου 10 ετών, θα εξετάζεται κάθε πέντε χρόνια και θα ενημερώνεται κάθε 10 χρόνια.

Βρείτε την τελική έκδοση του EVFAP εδώ.

Η BSPB, οι εταίροι  (Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και RSPB) του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» και το CU Raptors MoU θα ήθελαν να ευχαριστήσουν ειλικρινώς όλους όσους, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, συμμετείχαν στη δημιουργία του EVFAP, συμπεριλαμβανομένων των χορηγών και των δωρητών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη, MAVA και CMS).

Conservation on African-Eurasian Vultures (UNEP/CMS/COP12/Doc.24.1.4), including a Draft Resolution in Annex 1

Vulture MsAP (UNEP/CMS/COP12/Doc.24.1.4/Annex3) – currently available in English only (due to resource constraints)

A short Summary Document of the Vulture MsAP will be posted on the COP12 page in due course – in English, French and Spanish

Proposal for inclusion of five vulture species occurring in sub-Saharan Africa – submitted by Kenya

Proposal for inclusion of four vulture species occurring in Asia – submitted by Pakistan

Proposal for inclusion of the Lappet-faced vulture – submitted by Israel

Proposal for inclusion of the Lappet-faced vulture – submitted by Saudi Arabia.

Background about the development of the Vulture MsAP can be found here, and Reports of the Regional Workshops here. The CU Raptors MoU, BirdLife International, Vulture Conservation Foundation and the IUCN SSC Vulture Specialist Group are planning to hold a side-event at CMS COP12 on Conserving African-Eurasian Vulture for Biodiversity and Ecosystem Services: the Role of the Multi-species Action Plan (working title), to which all interested participants will be invited, especially government representatives from the 128 Vulture MsAP Range States (thus, for those who are planning to attend COP12 and would like to support this side-event, please contact CU Raptors MoU).

The Bulgarian Society for the Protection of Birds (BirdLife Bulgaria) significantly contributed to the development of the Vulture MsAP through its active participation in the Regional and Overarching workshops, and together with the partners under the LIFE+ project “The Return of the Neophron” (LIFE10 NAT/BG/000152) by developing of the Flyway Action Plan for the Conservation of the Balkan and Central Asian Populations of the Egyptian Vulture (EVFAP) is an integral part and annexed in full to the Vulture MsAP.

Ευχαριστούμε τους μαθητές και τους δασκάλους που συνεχίζουν τις προσπάθειές τους να ενημερώνουν τους κατοίκους για τη σημασία των ασπροπάρηδων που έχουν «υιοθετήσει».

The BitHope Foundation is the first Bulgarian non-governmental organization (NGO) in the public benefit that uses ONLY cryptocurrency to accumulate funds for the campaigns that are hosted on the BitHope.org platform. What the Foundation and the platform do is actually convert your bitcoins into tangible good for the people, animals, and the environment. Bitcoin does not discriminate on the basis of borders, religion, race, gender or social status, much like love and hope.

The "Brotherhood of the Phoenix" was one of the first campaigns involved in the project.

The aim of this campaign was to raise funds for safeguarding four of the most vulnerable nests in Bulgaria located in the Eastern Rhodopes and in Rusenski Lom. The funds will cover the travel expenses of the volunteers – to reach the nests and the travel budget for providing supplementary food to the hatching pairs.

Saving the life of each of the Egyptian Vulture hatchlings is of paramount importance for securing the future of the species in Bulgaria. At present the country harbours some 35% of the Balkan population. The trend established is rather worrying – the population number has dropped by 80% in the last 30 years.

We are very grateful for the opportunity and support of BitHope and all the donors involved in the campaign!

Η οικογένεια των Ασπροπάρηδων επέστρεψε με επιτυχία τον Απρίλιο, προετοίμασε τη φωλιά και ξεκίνησε την επώαση. Παρά την τακτική παροχή συμπληρωματικής τροφής και την παρακολούθηση του ζευγαριού, δύο εβδομάδες μετά την αναμενόμενη ημερομηνία εκκόλαψης, τα πουλιά ξεκίνησαν να σηκώνονται από τα αβγά και σταδιακά τα εγκατέλειψαν. Υποθέσαμε ότι η αιτίας της αποτυχίας ήταν τα μη γόνιμα αβγά. Τα πουλιά, όμως, κάποιες ώρες της ημέρας επισκέπτονται ακόμα τη φωλιά και μπορείτε να τα δείτε μέσω της κάμερας στον ιστότοπο του Προγράμματος www.LifeNeophron.eu.

Η κάμερα για την online παρακολούθηση της φωλιάς του ζευγαριού των Ασπροπάρηδων είναι η μοναδική στο είδος της στον κόσμο. Τοποθετήθηκε από την ομάδα της BSPB και είχε καμουφλαριστεί καλά ώστε να μοιάζει με βράχο και να μην ενοχλεί τα πουλιά. Τα τελευταία 5 χρόνια, η κάμερα αυτή μας επέτρεψε να παρατηρήσουμε τη ζωή του σπάνιου αυτπύ είδους και να γίνουμε μάρτυρες της εκκόλαψης και της πρώτης πτήσης  9 συνολικά νεαρών πουλιών (2 το 2012, 2013, 2014 και 2016 και 1 το 2015).

Χάρις στην κάμερα συγκεντρώσαμε πολύτιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά και τη διατροφή αυτών των παγκόσμια απειλούμενων πουλιών, οι οποίες απαιτούνται για καλύτερη διατήρησή τους. Συγκεντρώσαμε τεράστικο οπτικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε για την ταινία «Η Ζωή του Ασπροπάρη»  και θα βοηθήσει και άλλες ταινίες εκλαϊκευμένης επιστήμης αλλά και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Κάθε χρόνο, τα νέα για την άφιξη του ζευγαριού, την γέννηση του πρώτου αβγού και την εκκόλαψη του νεοσσού, προκαλούσαν έντονο ενδιαφέρον από τα ΜΜΕ και το κοινό. Τις περιόδους αυτές, ο ιστότοπος του προγράμματος συγκέντρωνε τους περισσότερους επισκέπτες, που ήθελαν να δουν τη φωλιά των Ασπροπάρηδων μέσω του site –μέσα μόλις σε μία εβδομάδα την ιστοσελίδα επισκέφθηκαν 7.000 άνθρωποι από 70 χώρες του κόσμου (συνολικά, μετά την εγκατάσταση της κάμερας το 2012, την ιστοσελίδα επισκέφθηκαν πάνω από 60.000 άνθρωποι από πάνω από 180 χώρες).

Συνολικά, έγιναν επισκέψεις σε 26 από τις γνωστές αναπαραγωγικές επικράτειες των τελευταίων 15 ετών. Από αυτές, 10 ήταν ακόμα κατειλημμένες (7 ζευγάρια και 3 μοναχικά πουλιά παρατηρήθηκαν). Πρόκειται για καλά νέα καθώς φαίνεται ότι ο πληθυσμός της χώρας παραμένει σταθερός τα τελευταία 5 χρόνια. Συγκριτικά, 10 χρόνια πριν, το 2007, υπήρχαν 11 επικράτειες  (Ben Hallman, αδημ. στοιχεία), 7 το 2012, 9 το 2013 και 6 το 2014 (η παρακολούθηση δεν ήταν ολοκληρωμένη εκείνη τη χρονιά).

Το τυπικό ενδιαίτημα του Ασπροπάρη στην Αλβανία αποτελείται από παραδοσιακά αγροτικά τοπία με εκτεταμένη εκτατική κτηνοτροφία (κυρίως προβάτα και κατσίκια) και γεωργικές πρακτικές μικρής κλίμακας. Στις περιοχές αυτές όπου ήταν παρόντες οι Ασπροπάρηδες, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι υπήρχε πληθώρα διαθέσιμης τροφής (κτηνοτροφικά ζώα, χελώνες και άλλα είδη άγριας πανίδας) Χρησιμοποιήθηκαν ημι-δομημένα ερωτηματολόγια για τη συλλογή περαιτέρω πληροφοριών από τον τοπικό πληθυσμό για την παρουσία του είδους, τις απειλές και την πολιτιστική του αξία στις περιοχές που έγινε έρευνα (περίπου 40 άτομα). Η δηλητηρίαση, η παράνομη θανάτωση και η ηλεκτροπληξία σε επικίνδυνους στύλους αναγνωρίστηκαν ως οι πιο σημαντικές απειλές για το είδος στη χώρα. Η ομάδα χρησιμοποίησε επίσης κάθε ευκαιρία για την ευαισθητοποίηση του κοινού στις περιοχές που επισκέφθηκε για το καθεστώς και τις απειλές που αντιμετωπίζει ο Ασπροπάρης.

The bird had been recovering for a several months and MES team has decided to release it and tagged with a satellite transmitter. The team of BSPB put the transmitter and the Egyptian vulture was released in the area where it was found. We hope that the adult bird will take part in the breeding season.

At first the vulture did not fly well, but gradually began to take increasingly bold flights. Currently the bird is provided with supplementary food and its movements are monitored. We wish to the vulture a successful and safe return to the wild!

Both exhibitions will be presented in the museum until April 28.

We express our gratitude to the Blagoevgrad Regional Museum of History for the assistance and the hospitality!

This 2^nd Draft Vulture MsAP is the result of more than a year of intense efforts.  From the outset, the Coordinating Unit adopted a highly collaborative and inclusive approach by reaching out to governments, conservation organisations, specialists and other stakeholders in all 127 Range States within the geographic scope of this 12-year plan (2017 – 2029).  Almost 300 government officials, partners, vulture specialists and other interested individuals have already contributed to the development of the Vulture MsAP.

Four Regional Action Planning Workshops have been held in recent months:  in Dakar, Senegal covering Africa (October 2016); in Monfrague, Spain covering Europe (October 2016); in Mumbai, India covering Asia (November 2016); and, in Sharjah, United Arab Emirates (UAE) covering the Middle East (February 2017).  In addition, an Overarching Workshop took place in Toledo, Spain on 16-19 February 2017, where a 1^st Draft of the Vulture MsAP was reviewed and enhanced by representatives from range states and specialist stakeholders.

The purpose of the Public Consultation Exercise is to reach out even further to invite comments and improvements from anyone who recognizes the importance of vultures and the critical need to conserve them.  As well as being published on the Raptors MOU website, the Coordinating Unit has today circulated an email inviting comments from almost 1,000 relevant contacts on its mailing list.  The main target groups include: national governmental authorities (e.g. Environment Ministries, Wildlife and Forest Services, etc.), conservation organisations, universities, research institutions, consultants, technical experts, ornithologists and any other individuals with an interest in the conservation of the African-Eurasian vultures.

The overall aims of the Vulture MsAP are: to rapidly halt current population declines in all species covered by the Vulture MsAP; to reverse recent population trends to bring the conservation status of each species back to a favourable level; and, to provide conservation management guidelines applicable to all Range States covered by the Vulture MsAP.

Comments on the 2^nd Draft Vulture MsAP should be submitted via email to cmsoffice.ae@cms.int by 16 April 2017.  All comments received during the consultation period will be reviewed and, where appropriate, integrated into a final version of the Vulture MsAP, due to be completed by mid-May 2017 for formal submission to the CMS Secretariat.  The Vulture MsAP is expected to be considered by Parties to the Convention on Migratory Species (CMS) at the 12th Meeting of the Conference of the Parties (COP12), scheduled to be held in Manila, Philippines in October 2017.

The Flyway Action Plan for the Conservation of the Balkan and Central Asian Populations of the Egyptian Vulture (EVFAP) will form a key component of the Multi-species Action Plan to Conserve African-Eurasian Vultures (Vulture MsAP).

The workshop in Sharjah focused on five species, two of which (Egyptian Vulture and Lappet-faced Vulture) are already classified as ‘Endangered’ by the IUCN Red List of threatened species, and two (Cinereous and Bearded Vulture) are listed as “Near Threatened”.

“The Middle East is extremely important for vultures for two reasons: it hosts important breeding populations of two species and it serves as a flyway for the migratory species.  Many vultures originating from Europe and Asia migrate through the Middle East ever year.”

(Dr. Jose Tavares, Director of the Vulture Conservation Foundation (VCF)

“We are developing a comprehensive action plan covering 15 species of Old World vultures throughout their ranges which extends to over 120 countries in Africa, Asia and Europe, based on the mandate from CMS Resolution 11.14.  The overall aim is to halt the current vulture population declines, and to restore each species’ conservation status to a favorable level.”

(Nick P. Williams, Head of the Coordinating Unit of the Raptors MOU)

BSPB took part also in the concluding Overarching Workshop from 16 to 19 February in Toledo, Spain. On the workshop was presented the first draft of the International Vulture multi-Species Action Plan. It includes the most up-to-date population status reports of the species and a detailed analysis of the threats that are affecting these important birds. The Action Plan includes solutions to address the most imminent threats. The overarching Action Plan will be applicable throughout the ranges of all species and aims to promote a step-change in collaborative international conservation efforts.

The final draft will be sent for public consultation in the next few weeks – we encourage you all to contribute (more news soon in the VCF webpage). A final version of the Action Plan will be submitted to the 12th Meeting of the Conference to the Parties to CMS to be held from 23 to 28 October in Manila for adoption. The Flyway Action Plan for the Conservation of the Balkan and Central Asian Populations of the Egyptian Vulture (EVFAP) will form a key component of the Multi-species Action Plan to Conserve African-Eurasian Vultures (Vulture MsAP).

LIFE EuroSAP aims to tackle the severe threats that affect the conservation of iconic birds on a continental scale. LIFE EuroSAP will run for three years, involving 13 partners and covering a total of 16 species. The bird species targeted by the LIFE EuroSAP project are some of the most charismatic and threatened in Europe.

The platform provides the ability to track the development and implementation of international action plans for the conservation of birds. Everyone can find basic documents, links to online databases conservation projects or to contact people involved in developing concrete action plans.

Currently is carrying out a month-long Public Consultation Exercise on a draft Flyway Action Plan for the Conservation of the Balkan and Central Asian Populations of the Egyptian Vulture (EVFAP). All comments will be reviewed and, where appropriate, integrated into the final version of EVFAP which is due to be completed by the end March 2017. The EVFAP will form a key component of the Multi-species Action Plan to Conserve African-Eurasian Vultures (Vulture MsAP), which is being developed for presentation at the 12th Meeting of the Conference of the Parties (COP12) to the Convention on Migratory Species (CMS), scheduled to be held in Manilla, Philippines in October 2017.

The Consultation period runs until 20 February 2017.

More information about the Public Consultation can be found here.

Επίσης, παρουσιάζονται τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του Προγράμματος κατά τα 5 χρόνια υλοποίησής του, καθώς και οι κύριες προκλήσεις και δυσκολίες που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.

Μάθετε περισσότερα για τις βασικές ανάγκες και στόχους για την προστασία του Ασπροπάρη, δεδομένου ότι οι προσπάθειές μας για τη διάσωσή του δεν τελειώνουν εδώ.

Μπορείτε να βρείτε το After LIFE Σχέδιο του Προγράμματος εδώ.

Η νέα επιστημονική εργασία του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» συνέκρινε στοιχεία παρακολούθησης επικρατειών και φωλιών του απειλούμενου Ασπροπάρη Vulture Neophron percnopterus στα Βαλκάνια για την κατανόηση της σχετικής επίδρασης των διάφορων παραγόντων στη μείωση των πληθυσμών. Για τον σκοπό της ανάλυσης, χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από τη χρήση 87 διαφορετικών επικρατειών και την αναπαραγωγική επίδοση 405 επικρατειών της περιόδου 2003-2015, με συνολικό ποσοστό χρήσης επικρατειών 69% και μέση παραγωγικότητα τους 0.8 νεοσσούς ανά επικράτεια.

Η εργασία εξέτασε ποιες από τις 48 διαφορετικές περιβαλλοντικές μεταβλητές είχε τη μεγαλύτερη επίδραση στην εξήγηση της διαφοροποίησης στη χρήση των επικρατειών και την αναπαραγωγική επιτυχία σε Βουλγαρία και Ελλάδα και εξέτασε αν αυτά τα μοντέλα μπορούν να μεταφερθούν στην ΠΓΔΜ. Η χρήση των επικρατειών και η αναπαραγωγική επιτυχία επηρεάζονταν από μεγάλο εύρος περιβαλλοντικών μεταβλητών, κάθε μία εκ των οποίων είχε μικρή επίδραση που μπορεί να μην ήταν η ίδια για κάθε μία από τις δύο χώρες.

Και τα δύο μοντέλα είχαν σχετικά καλή επιλεκτική ικανότητα, αλλά δεν είχαν επιτυχία στην πρόβλεψη της χρήσης ή της αναπαραγωγικής επιτυχίας στο εξωτερικό σετ επαλήθευσης από διαφορετική χώρα. Η διαχείριση που ασχολείται με μικρό αριθμό περιβαλλοντικών μεταβλητών δεν πρόκειται να είναι αποτελεσματική στην επιβράδυνση της μείωσης των Ασπροπάρηδων στη Βαλκανική Χερσόνησο. Τα προτεινόμενα βραχυπρόθεσμα μέτρα πρέπει να εστιάσουν στη μείωση της θνησιμότητας των ενήλικων μέσω της επιβολής της νομοθεσίας ενάντια στα δηλητήρια, ενώ μακροπρόθεσμα θα πρέπει να υιοθετηθούν μεγάλης κλίμακας προγράμματα διατήρησης του τοπίου για τη διατήρηση ή την αποκατάσταση των παραδοσιακών γεωργικών πρακτικών μικρής κλίμακας, έτσι ώστε να επωφεληθούν οι γύπες και η βιοποικιλότητα γενικότερα.

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την εργασία εδώ.

Τα δεδομένα παρακολούθησης που χρησιμοποιήθηκαν για να γίνουν οι αναλύσεις συλλέχθηκαν το χρονικό διάστημα 10 Αυγούστου 2010 έως και 16 Ιουνίου 2016. Τα 14 πουλιά (5 ενήλικα, 9 ανήλικα) έδωσαν στοιχεία για συνολικά 11251 τοποθεσίες κατά τις αντίστοιχες περιόδους μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένων 12 ανοιξιάτικων διαδρομών (5 από ενήλικα) και 18 φθινοπωρινών (6 από ενήλικα).

Ανάμεσα στις δέκα πιο σημαντικές στενωπούς που υπολογίστηκαν με βάση την ανοιξιάτικη και φθινοπωρινή μετανάστευση, η πρώτη βρίσκεται στον Κόλπο της Αλεξανδρέττας (Νότια Τουρκία), στην οποία καταγράφηκε πάνω από το 70% των πουλιών που μετακινήθηκαν. Η δεύτερη βρίσκεται κοντά στο Σουέζ της Αιγύπτου, με ακριβώς το 70% των πουλιών. Στις άλλες οκτώ περιοχές, καταγράφηκε το 53 με 66 τοις εκατό των πουλιών, και η κάθε μία είχε πάνω από 15 πουλιά να καταγράφονται συνολικά όλα τα χρόνια. Όλες οι επιλεγμένες περιοχές βρίσκονται γύρω από την ανατολική ακτή της Μεσογείου, από την Τουρκία ως την Αίγυπτο, μέσω Συρίας, Λίβανου και Ισραήλ, καθώς και στην κεντρική Ανατολία της Τουρκίας, γύρω από το Beypazari, μια περιοχή που έχουμε ήδη επισημάνει ως hot spot για τη μετανάστευση του Ασπροπάρη.

Η Αναφορά έχει ήδη εντοπίσει ένα Αιολικό Πάρκο που βρίσκεται στο κύριο hot spot της κεντρικής Ανατολίας, το οποίο αποτελεί επίσης μια σημαντική στενωπό, 7 Αιολικά Πάρκα εντός των πιο σημαντικών στενωπών και δύο που βρίσκονται εν μέρει σε μία από αυτές. Έξι από αυτά βρίσκονται στην περιοχή που περνά ο μεγαλύτερος αριθμός Ασπροπάρηδων γύρω από τον Κόλπο της Αλεξανδρέττας (Τουρκία) και το έβδομο βρίσκεται στη δεύτερη πιο σημαντική στενωπό γύρω από το Σουέζ της Αιγύπτου. Ο αριθμός των ανεμογεννητριών στα Αιολικά Πάρκα κυμαίνεται από πέντε έως εκατοντάδες.

Μπορείτε να δείτε τη πλήρη αναφορά σε μορφή PDF εδώ.

Βρείτε την πλήρη δημοσίευση εδώ.

Στην Ελλάδα, είχαμε 5 ζευγάρια και 2 μοναχικά άτομα. Τέσσερα ζευγάρια και ένα μοναχικό άτομο βρέθηκαν στη Θράκη, ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα βρέθηκαν μόνο δύο επικράτειες (ένα ζευγάρι και ένα μοναχικό πουλί). Όλα (100%) τα ζευγάρια ξεκίνησαν να επωάζουν και 3 από αυτά κατάφεραν να μεγαλώσουν μικρά. Από τα 6 νεαρά άτομα, μόνο τα 3 (50%) άφησαν τις φωλιές τους (δύο πουλιά έπεσαν θύμα θηρευτή, ενώ τα αίτια θανάτου για το τρίτο πουλί παραμένουν άγνωστα).

Στη Βουλγαρία, στις 28 επικράτειες υπήρξαν ζευγάρια, ενώ στις άλλες 5 μοναχικά άτομα. 24 από τις αποικίες αυτές βρίσκονταν στην Ανατολική Ροδόπη (21 ζευγάρια και 3 μοναχικά άτομα), ενώ οι άλλες 9 στη Βορειοανατολική Βουλγαρία (7 ζευγάρια και 2 μοναχικά άτομα). Για πρώτη φορά από το 2012 δημιουργήθηκε δεύτερη επικράτεια στο Εθνικό Πάρκο «Rusenski Lom» (από ένα άτομο), ενώ δύο παλιές επικράτειες στην Ανατολική Ροδόπη απέκτησαν και πάλι ζευγάρια. 22 συνολικά ζευγάρια (79%) στη Βουλγαρία ξεκίνησαν να επωάζουν (16 στην Ανατολική Ροδόπη και 6 στη Βόρεια Βουλγαρία), και τα 19 από αυτά κατάφεραν να μεγαλώσουν έναν νεοσσό. Από τα 25 συνολικά νεαρά, τα 23 έφυγαν με επιτυχία από τις φωλιές τους (16 στην Ανατολική Ροδόπη και 7 στη Βόρεια Βουλγαρία). Τα αίτια θανάτου των δύο νεκρών νεοσσών παραμένουν άγνωστα.

Παροχή συμπληρωματικής τροφής

Στην Ελλάδα, δύο ζευγάρια (ένα στη Θράκη και ένα στην Κεντρική Ελλάδα) ταΐστηκαν τακτικά κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου με μικρές ποσότητες κρέατος (συνολικά πάνω από 200 κιλά). Επιπλέον, λειτούργησαν τρεις ταΐστρες (Μετέωρα, Μπουραζάνι και Κόνιτσα στην Ήπειρο) που παρείχαν κρέας από σφαγεία και τοπικούς αγρότες (πάνω από 1,5 τόνος κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου).

Στη Βουλγαρία, 12 ζευγάρια (6 στη Βόρεια Βουλγαρία και 6 στην Οροσειρά τη Ροδόπης) και 2 μοναχικά πουλιά στη Βόρεια Βουλγαρία ταΐστηκαν τακτικά καθ’ όλη την περίοδο αναπαραγωγής με μικρές ποσότητες κρέατος. Άλλα τρία ζευγάρια της Ανατολικής Ροδόπης ταΐστηκαν τον Αύγουστο. Γενικά, έγιναν πάνω από 400 συμπληρωματικές παροχές τροφής από 12 τοπικούς συνεργάτες σε 7 περιοχές του Προγράμματος και δόθηκε πάνω από 1,5 τόνος κρεάτων (που προμήθευσαν τοπικοί αγρότες και σφαγεία).

Φύλαξη φωλιών

Κατά την αναπαραγωγική περίοδο υπάρχει μεγάλος κίνδυνος όχλησης των πουλιών και μερικές φορές τα νεαρά πέφτουν στις πρώτες προσπάθειες πτήσης, γι’ αυτό κάθε χρόνο το Πρόγραμμα παρέχει προστασία στις φωλιές και τα νεαρά. Η περίοδος της πρώτης πτήσης των νεαρών (τέλη Ιουλίου – αρχές Αυγούστου) είναι η πιο κρίσιμη, καθώς λόγω έλλειψης εμπειρίας, μερικά από αυτά μπορούν να πέσουν από τη φωλιά, να τραυματιστούν ή να πέσουν θύμα θηρευτών.

Στη Βουλγαρία, οργανώθηκε εθελοντικό πρόγραμμα τον Αύγουστο, στο οποίο συμμετείχαν 21 άτομα (συνεργάτες του Προγράμματος και εθελοντές), συμπεριλαμβανομένων επισκεπτών από Γερμανία και Λιθουανία. Καθημερινά φυλάσσονταν 16 ζευγάρια. Τα ζευγάρια αυτά κατάφεραν να μεγαλώσουν 19 νεαρά (7 στη Βόρεια Βουλγαρία και 12 στην Ανατολική Ροδόπη). Οι αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν το 83% των νεαρών Ασπροπάρηδων που άφησαν με επιτυχία τις φωλιές τους στη Βουλγαρία.

Είμαστε ευγνώμονες για τους δωρητές και εθελοντές, χάρη στους οποίους ολοκληρώθηκε με επιτυχία η φύλαξη των φωλιών των Ασπροπάρηδων! Για δεύτερη συνεχή χρονιά έγινε φύλαξη της φωλιάς του ζευγαριού Ασπροπάρη στο Εθνικό Πάρκο «Rusenski Lom», χάρη στη δωρεά της Marieta Koleva.

Στην Ελλάδα, η τελευταία φωλιά του είδους στα Μετέωρα φυλάχθηκε καθ’ όλη την περίοδο. Στη Θράκη, μία φωλιά στον Κομψάτο φυλάχθηκε από τον Ιούνιο έως τη μετανάστευση του νεαρού. Επιπλέον, δύο φωλιές στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς φυλάχθηκαν σε καθημερινή βάση, από τα μέσα Ιουλίου έως τη μετανάστευση από εθελοντές του EVS (European Voluntary Service) που διοργάνωσε το Πρόγραμμα του WWF.

Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει αυξημένη ανησυχία για το αν τα είδη γύπα επηρεάζονται από τον μόλυβδο. Έχουν γίνει αρκετές έρευνες για την απειλή αυτή στα υδρόβια είδη, αλλά όχι αρκετές στους γύπες και τα μεγάλα αρπακτικά. Οι γύπες θα μπορούσαν να εκτεθούν στη δηλητηρίαση από μόλυβδο, όταν τραφούν με κουφάρια άγριων ζώων τα οποία θηρεύτηκαν αλλά δεν βρέθηκαν από τους κυνηγούς. Αν και γίνεται εδώ και χρόνια εκστρατεία από περιβαλλοντολόγους ενάντια στη χρήση τους, το κυνήγι με σκάγια από μόλυβδο επιτρέπεται ακόμα στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης και οι όποιες απαγορεύσεις ή απλές συστάσεις για χρήση σκαγιών από ατσάλι ισχύουν μόνο για τους υγρότοπους.

Το πρόσφατο αυτό άρθρο παρουσιάζει την περίπτωση του «Κάστορα», ενός ενήλικου Ασπροπάρη που βρέθηκε το 2014 κοντά στην Καστοριά, με εμφανή συμπτώματα δηλητηρίασης από μόλυβδο. Τα επίπεδα μολύβδου στο αίμα του πουλιού ήταν εξαιρετικά υψηλά, φτάνοντας τα 3.210 μg/L (τιμές άνω των 1.000 μg/L θεωρούνται τοξικές). Αν και οι ακτινογραφίες έδειξαν ότι δεν υπήρχαν σκάγια στο σώμα του γύπα, είναι γνωστό ότι ο μόλυβδος διασπάται ταχέως λόγω του χαμηλού pH των στομαχιών των αρπακτικών κι έτσι μπορεί να απορροφηθεί γρήγορα και να προκαλέσει ξαφνική ασθένεια ή θάνατο. Απ’ όσο γνωρίζουν οι συγγραφείς, αυτή είναι η πρώτη επιβεβαιωμένη περίπτωση δηλητηρίασης Ασπροπάρη στα Βαλκάνια από μόλυβδο.

Έτσι, η δηλητηρίαση από μόλυβδο προστίθεται στη μεγάλη λίστα των απειλών που αντιμετωπίζει το είδος στα Βαλκάνια και τους τόπους διαχείμασης. Μερικές απλές πρακτικές που μπορούν να εφαρμόσουν οι κυνηγοί,  όπως το να στοχεύουν μόνο σε θηράματα που να μπορούν να συλλέξουν μετά και να αφαιρούν όλα τα υπολείμματα των θηρευμένων ζώων από την ύπαιθρο, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του κινδύνου. Μακροπρόθεσμα, όμως, μόνο η πλήρης απαγόρευση των σκαγιών από μόλυβδο θα διασφαλίσει ότι δεν θα πεθάνει κανένας γύπας από δηλητηρίαση.

Χάρη στη θεραπεία που έλαβε από το Κέντρο Περίθαλψης Άγριας Ζωής ΑΝΙΜΑ στην Αθήνα, ο «Κάστορας» σώθηκε και απελευθερώθηκε πίσω στη φύση μετά από λίγες εβδομάδες. Επιπλέον, τοποθετήθηκε από την Ορνιθολογική στη ράχη του πουλιού δορυφορικός πομπός ο οποίος μας παρείχε σημαντικές πληροφορίες για τις μετακινήσεις ενός μη αναπαραγόμενου ατόμου, καθώς και για τη μεταναστευτική διαδρομή και τους τόπους διαχείμασης του είδους.

Μπορείτε να κατεβάσετε το πλήρες άρθρο εδώ.

Το Πρόγραμμα LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» έδωσε το παρόν στο φετινό Συνέδριο, με μια ειδική συνεδρία αφιερωμένη στο κρίσιμο ζήτημα των δηλητηριασμένων δολωμάτων. Η συνεδρία με τίτλο «Χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων και επιπτώσεις - Εθνικό Σχέδιο Δράσης» οργανώθηκε από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, με τη συμμετοχή της ΜΚΟ «Καλλιστώ» και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Συμμετείχαν περισσότερα από 80 άτομα στη Συνεδρία η οποία διήρκεσε πάνω από 2 ώρες. Κατά τη διάρκειά της, παρουσιάστηκε στους συμμετέχοντες το πρόβλημα της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων και οι επιπτώσεις της στη βιοποικιλότητα, ενώ το Υπουργείο Περιβάλλοντος ανέλυσε τα μέτρα που προτίθενται να λάβουν οι Αρχές για την αντιμετώπιση του θέματος στο άμεσο μέλλον. Οι κύριες ανησυχίες που εκφράστηκαν από τους συμμετέχοντες στη Συνεδρία σχετίζονταν με το χαμηλό επίπεδο συμμετοχής και δέσμευσης που έχουν δείξει οι Αρχές μέχρι σήμερα για να βρεθεί μια λύση στο κρίσιμο αυτό πρόβλημα και η καθυστερημένη αντίδρασή τους, η οποία φαίνεται να οφείλεται στην αιτιολογημένη γνώμη που έστειλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Ελληνική Κυβέρνηση τον περασμένο Σεπτέμβρη, λόγω ακριβώς της  έλλειψης πρωτοβουλίας για την αντιμετώπιση αυτού του σημαντικού προβλήματος διατήρησης –μία από τις πιο κρίσιμες απειλές για την άγριας ζωή της Ελλάδας.

Το πιο σημαντικό αποτέλεσμα αυτής της ειδικής Συνεδρίας ήταν η σύνταξη ενός ψηφίσματος, που συμφωνήθηκε από όλους τους συμμετέχοντες του 8ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Οικολογίας, το οποίο καλεί τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθώς και Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης να προβούν άμεσα στην υιοθέτηση μιας Εθνικής Στρατηγικής για την καταπολέμηση της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων, η οποία έχει τόσο δραματικά επηρεάσει την ελληνική βιοποικιλότητα και ιδιαίτερα τους πληθυσμούς των γυπών που έχουν οδηγηθεί στο χείλος της εξαφάνισης. Πιο αναλυτικά, το ψήφισμα προτείνει η Εθνική Στρατηγική για την καταπολέμηση της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων να συνοδεύεται από Εθνικό Σχέδιο Δράσης που θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων στοχευμένα μέτρα για την πρόληψη και διαχείριση του φαινομένου, την εξάλειψη των αιτίων και την αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων και του ρόλου των αρμόδιων υπηρεσιών και φορέων.

Το ψήφισμα θα παρουσιαστεί στα αρμόδια Υπουργεία με την ελπίδα για μια γρήγορη απόκριση από την πλευρά τους. Εντωμεταξύ ο χρόνος της ελληνικής βιοποικιλότητας, με τον Ασπροπάρη να προΐσταται, τελειώνει…

Μπορείτε να δείτε το ψήφισμα ενάντια στα δηλητηριασμένα δολώματα εδώ

Τον Ιούνιο του 2013 δημοσιεύσαμε νέα για την Maya εδώ, αλλά αποφασίσαμε να της αφιερώσουμε και μια δική της εικονογραφημένη ιστορία. Συγγραφέας της ιστορίας είναι η Iordanka Lukanova και η εικονογράφηση είναι της Yana Kazakova.

Μπορείτε να δείτε την ιστορία της Maya εδώ.

Η συνάντηση διοργανώθηκε στη Bojura κοντά στο Sredets. Συμμετείχαν εκπρόσωποι όλων των οργανώσεων και ιδρυμάτων της χώρας που υλοποιούν προγράμματα LIFE της ΕΕ, καθώς και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το πρόγραμμα περιελάμβανε σύντομες παρουσιάσεις της προόδου των προγραμμάτων, τα αποτελέσματα και τις προσεχείς εργασίες.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης παρουσιάστηκε το έργο που κάνει η Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρεία στα προγράμματα που είναι κύριος ή συνεργαζόμενος εταίρος: «Γή για Ζωή», «Ζωή για Ασφαλή Δίκτυα», «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη», «Διατήρηση του Μαυρόγυπα και του Όρνιου στα διασυνοριακά Όρη Ροδόπης» και «Το Αλάτι της Ζωής».  Παρουσιάστηκαν επίσης και άλλα προγράμματα που υλοποιούνται στη Βουλγαρία:  «Παρόχθια Δάση» και  «Ελεύθερα Ψάρια» του  WWF, «Το Λαμπρό Μέλλον για τον Μαυρόγυπα» και «Η Μεγαλύτερη ευκαιρία για το Κιρκινέζι (Falco naumanni) στη Βουλγαρία» του Green Balkans, η  «Ζωή για το Φαράγγι της Κρέσνα» του Ταμείου Άγριας Χλωρίδας και Πανίδας και η  «Αειφορική Συλλογή Βοτάνων στη Βουλγαρία» του Ιδρύματος Πληροφόρησης και Διατήρησης της Φύσης.

Το Πρόγραμμα LIFE PLUTO συνίσταται από αρκετές συνεργιστικές δράσεις για την πρόληψη και καταπολέμηση της χρήσης δηλητηρίων σε 11 περιοχές της ηπειρωτικής Ιταλίας, βοηθώντας έτσι στη διατήρηση προστατευόμενων ειδών που είναι ευάλωτα σε αυτή την απειλή. Οι κύριες δράσεις περιλαμβάνουν τη δημιουργία και χρήση, από τα Σώματα της Δασοφυλακής, έξι Ομάδων Σκύλων ενάντια στα δηλητήρια, ένα σημαντικό εργαλείο για τον εντοπισμό των δηλητηριασμένων δολωμάτων και πτωμάτων και την άμεση και αποτελεσματική αφαίρεσή τους.

Το συνέδριο είχε ως κύριο θέμα το πρόβλημα της χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων και τις επιπτώσεις στα μεγάλα σαρκοφάγα και τα πτωματοφάγα αρπακτικά πουλιά. Έγιναν παρουσιάσεις από ειδικούς και κτηνιάτρους από την Ισπανία, την Ιταλία, τη Γαλλία, την Κροατία και τη Βουλγαρία. Η παρουσίαση της «Επιστροφής του Ασπροπάρη» ήταν αφιερωμένη στη διατήρηση του Ασπροπάρη στα Βαλκάνια, καθώς και στα δηλητηριασμένα δολώματα που αποτελούν την κύρια απειλή για το είδος στα Βαλκάνια.

Τα δύο χρόνια που είναι ενεργές οι Ομάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά (2014-2015), το 28% του συνόλου των περιστατικών δηλητηρίασης που καταγράφηκαν στη βάση δεδομένων εντοπίστηκαν χάρις στη χρήση αυτών των Ομάδων, αποδεικνύοντας πόσο αποτελεσματικές μπορεί να είναι αυτές οι ομάδες και τονίζοντας τη σημασία αυτού του εργαλείου στη μάχη ενάντια στα δηλητήρια.

Στο 86% σχεδόν των περιστατικών δηλητηρίασης δεν υπήρξε επίσημη καταγγελία είτε από τον εισαγγελέα/αστυνομία ή από άλλες αρμόδιες αρχές (π.χ. Δασικές Υπηρεσίες). Αυτό οφείλεται εν μέρει στην έλλειψη ενός σαφούς νομικού πλαισίου που να ορίζει τις αρμοδιότητες όλων των εμπλεκόμενων αρχών. Αυτό έχει επίσης αρνητικές συνέπειες ως προς την αφαίρεση των δηλητηριασμένων ζώων και δολωμάτων από το πεδίο καθώς και τη συλλογή στοιχείων και δειγμάτων για τοξικολογικές αναλύσεις που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση των εγκλημάτων και στο δικαστήριο. Επιπρόσθετα, το γεγονός ότι η πλειοψηφία των περιστατικών δηλητηρίασης προέρχεται από περιοχές όπου δραστηριοποιούνται οι οργανώσεις της Ομάδας Εργασίας Ενάντια στα Δηλητήρια δείχνει ότι τα κατεγραμμένα περιστατικά αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου.

Συνοπτικά, η κατάσταση στην Ελλάδα σε σχέση με τα δηλητηριασμένα δολώματα μπορεί να περιγραφεί ως κρίσιμη. Από το 2012, τουλάχιστον έξι Ασπροπάρηδες έχουν δηλητηριαστεί (ο εθνικός πληθυσμός εκτιμάται σε λιγότερο από 10 αναπαραγόμενα ζευγάρια). Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε διαδικασία επί παραβάσει ενάντια της Ελλάδας λόγω του συμβάντος της μαζικής δηλητηρίασης στα Στενά του Νέστου τον Φεβρουάριο του 2012 το οποίο εξαφάνισε μια ολόκληρη αποικία Όρνιων και τον τοπικό αναπαραγόμενο πληθυσμό του Χρυσαετού. Πέραν των αρνητικών επιπτώσεων στα προστατευόμενα είδη άγριας πανίδας, η παράνομη χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων αποτελεί ένα εξαιρετικά σύνθετο πρόβλημα με βαθιές κοινωνικο-οικονομικές επεκτάσεις. Χρειάζεται μια ολοκληρωμένη Εθνική Στρατηγική ενάντι στη χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Η Στρατηγική αυτή θα πρέπει να υποστηριχθεί από ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης που θα περιλαμβάνει στοχευμένες δράσεις για την πρόληψη της τακτικής αυτής, την εξάλειψη των κινήτρων, τον προσδιορισμό των αρμοδιοτήτων και των ρόλων των αρμόδιων αρχών αλλά θα σκοπεύει και στην πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση του κοινού.

Η αναφορά είναι διαθέσιμη σε pdf ΕΔΩ.

Το φθινόπωρο είναι εδώ και οι Ασπροπάρηδες έχουν ήδη αφήσει τις περιοχές αναπαραγωγής τους σε Ελλάδα και Βουλγαρία και κατευθύνονται στους προορισμούς των «Χειμερινών τους διακοπών» στην Αφρική (Σουδάν, Αιθιοπία, Τσαντ...). Οι εργασίες πεδίου έχουν σχεδόν τελειώσει, μέχρι την επόμενη σεζόν. Και λέμε «σχεδόν» γιατί ακόμη έχουν μείνει κάποιες δουλειές που πρέπει να γίνουν: μπορεί να μην είναι τόσο ελκυστικές όπως η παρακολούθηση μια φωλιάς ή η παγίδευση τοποθέτηση πομπού σε ένα πουλί, αλλά είναι απαραίτητες να γίνουν. Το καθάρισμα των σταθμών παροχής συμπληρωματικής τροφής για τους γύπες (ταΐστρες), που δούλευαν όλη την διάρκεια της χρονιάς παρέχοντας ασφαλή και αξιόπιστη τροφή για τους λίγους εναπομείναντες γύπες της Ελλάδας, σίγουρα δεν  είναι μια δουλειά για σιχασιάρηδες αλλά πρέπει να γίνει.

Το Πρόγραμμα κατάφερε να λειτουργήσει στο σύνολο τρεις ταΐστρες στην Ελλάδα. Η μεγαλύτερη από όλες, στην περιοχή των Μετεώρων, ήταν μια προϋπάρχουσα ταΐστρα η οποία όμως είχε χρόνια να λειτουργήσει. Χάρη στο πρόγραμμα, «άνοιξε» ξανά και τροφοδοτούνταν σε εβδομαδιαία βάση. Οι άλλες δυο είναι γνωστές ως ταΐστρες «ελαφράς» χρήσης και δημιουργήθηκαν στην ευρύτερη περιοχή της Κόνιτσας στην Ήπειρο κοντά στα σύνορα με την Αλβανία. Ο στόχο λειτουργίας αυτών των ταϊστρών ήταν διπλός, από την μία να υποστηρίζουν τα ζευγάρια Ασπροπάρη που φωλιάζουν στην γειτονική Αλβανία και επισκέπτονται τον κάμπο της Κόνιτσας σε καθημερινή βάση ψάχνοντας για φαγητό και από την άλλη να προσελκύσουν τυχόν περιπλανώμενους Ασπροπάρηδες ή υπενήλικα πουλιά σε μια προσπάθεια να εποικιστεί ξανά η περιοχή της Ηπείρου. Η καινοτομία αυτών των δυο ταϊστρών ελαφράς χρήσης έγκειται στο γεγονός ότι ανεφοδιάζονται με τροφή και από ντόπιους ανθρώπους, οι οποίοι έχουν επιλεχθεί με προσοχή, όποτε μπορούν. Αυτό είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημα γιατί σημαίνει ότι οι ταΐστρες είναι αυτοσυντηρούμενες και η λειτουργία τους είναι εξασφαλισμένη και μετά το πέρας του προγράμματος.

Όλες οι ταΐστρες παρακολουθούνται συνεχώς με κάμερες-παγίδες που ενεργοποιούνται με την κίνηση. Συγκεκριμένα οι κάμερες στην περιοχή των Μετεώρων έχουν αποδώσει πολύ καλές εικόνες των πουλιών της περιοχής. Αυτές οι φωτογραφίες είναι χρήσιμες όχι μόνο για να ελέγξουμε την παρουσία τον πουλιών στην ταΐστρα αλλά και για να μάθουμε για τις διατροφικές τους συνήθειες αλλά και για να αναγνωρίσουμε τα διαφορετικά άτομα με βάση τα μοτίβα του πτερώματος και τα σημάδια του προσώπου τους.

Αν και το πρόγραμμα πλησιάζει στο τέλος τους οι προσπάθειες για να σωθεί αυτό το εμβληματικό είδος θα συνεχίσουν!

Μπορείτε να βλέπετε απευθείας τις μετακινήσεις της Elodie εδώ.

Οι γονείς μεταναστεύουν μαζί με τα μικρά τους;

Φέτος  τοποθετήσαμε πομπό στον νεοσσό (που ονομάστηκε Μαρία) στη φωλιά του ενήλικου αρσενικού Boris (στον οποίο τοποθετήθηκε πομπός το 2015 στη Βουλγαρία) για να δούμε αν ο γονέας θα μεταναστεύει μαζί με το ανήλικο και να θα ακολουθήσουν παρόμοια διαδρομή. Και τα δύο πουλιά ξεκίνησαν τη μετανάστευση στις 24 Σεπτεμβρίου, αλλά πετούσαν με διαφορετική ταχύτητα και ακολούθησαν διαφορετικά δρομολόγια. Μέσα σε μόλις 8 μέρες ο Boris κάλυψε 2.500 χλμ φτάνοντας στην Σαουδική Αραβία, περνώντας τον Βόσπορο, την Άγκυρα, τα Άδανα και την Αλεξανδρέττα της Τουρκίας και διασχίζοντας τη Συρία και την Ιορδανία.

Την ίδια χρονική περίοδο η Maria κάλυψε λιγότερη από τη μισή απόσταση (1.100 χλμ), διστάζοντας στην περιοχή της Θράκης (Ελλάδα) και τα Δαρδανέλλια (Τουρκία) αλλά περνώντας τελικά μέσω του Βοσπόρου. Ευτυχώς, όταν έφτασε στην ακτή των Αδάνων, ακολούθησε την ακτογραμμή βορειοανατολικά προς Μυρσίνη (και αυτή τη στιγμή βρίσκεται ακόμα στην Τουρκία). Ουσιαστικά, το ανήλικο και ο πατέρας του διαφοροποίησαν το ταξίδι τους από τις πρώτες κιόλας μέρες: ο Boris διάνυσε 200 χλμ και κούρνιασε σε έναν πυλώνα υψηλής τάσης στην περιοχή του Corlu (Τουρκία), ενώ η Μαρία πέταξε μόνο 30 χλμ και κούρνιασε στη Βουλγαρία (Bjal Gradets).

Τι γίνεται με τους άλλους γύπες με πομπό;

Dobromir :περιπλανώμενο άτομο (του τοποθετήθηκε πομπός το 2012 στη Βουλγαρία) που επισκέφθηκε την ταΐστρα του BPPS στο Vrachanski Balkan (Δυτική Βουλγαρία) στις αρχές Αυγούστου, μετά πέταξε βορειοδυτικά στο Oreshets και ξεκίνησε να ακολουθεί τον ποταμό Δούναβη στα ανατολικά φτάνοντας στο Adamclisi (νοτιοανατολική Ρουμανία) όπου τράφηκε για δύο μέρες στα βοσκοτόπια. Ο Dobromir ξεκίνησε τη μετανάστευση στις 13/8/2016 πετώντας νότια μέσω της Ανατολικής Βουλγαρίας– πάνω από Dobrich, Provadia, τον ταμιευτήρα Tsonevo, τους υγρότοπους του Burgas και μπήκε στην Τουρκία μέσω της Οροσειράς Starndzha. Για δύο εβδομάδες κυκλοφορούσε στην Τουρκία (17/8-2/9/2016), πέταξε πάνω από τη Θάλασσα του Μαρμαρά μέσω των Δαρδανελλίων και στην περιοχή της Σόμα άλλαξε κατεύθυνση και πήγε ανατολικά προς Εσκί Σεχίρ. Έκανε δύο στάσεις για ανεφοδιασμό στη χώρα: 3 μέρες στην περιοχή των ταμιευτήρων Kayalikoy και Kirklareli και του Pinarhisar και 10 μέρες στην περιοχή του (ανάμεσα στο Εσκί Σεχίρ και την Άγκυρα) όπου τράφηκε στους βοσκότοπους και τις χωματερές και κούρνιαζε πολύ συχνά σε πυλώνες υψηλής τάσης. Στις 2-3/9/2016 διέσχισε τη Συρία, στις 3-7/9/2016 διέσχισε την Ιορδανία και στις 7-8/9/2016 πέρασε τη Σαουδική Αραβία. Στις 9/9/2016 πέταξε πάνω από τον Κόλπο της Άκαμπα και έφτασε στη Χερσόνησο του Σινά και στις 11/9/2016 πέταξε πάνω από τον Κόλπο του Σουέζ και έφτασε στην Αφρική. Στις 13/09/2016 έφτασε στο Σουδάν και εγκαταστάθηκε στην περιοχή του Βόρειου Kordofan. Δυστυχώς, στις 25/9/2016 ο Dobromir πέθανε (σκοτώθηκε το πιο πιθανόν), καθώς οι συντεταγμένες δείχνουν το χωριό Halasa, ενώ στις 27/9/2016 οι τελευταίες συντεταγμένες έδειχναν κτίριο στον οικισμό Barah.

Στα πέντε χρόνια της ζωής του, ο Dobromir έκανε ένα από τα μεγαλύτερα ταξίδια που έχουν καταγραφεί σε Ασπροπάρη των Βαλκανίων, διασχίζοντας πάνω από 30.000 χλμ και περνώντας από 20 χώρες σε 3 ηπείρους. Αυτός έδειξε για πρώτη φορά ότι οι Ασπροπάρηδες των Βαλκανίων μπορούν να μεταναστεύσουν μέσω του Καυκάσου και του Ιράν. Τους χειμώνες του 2014/2015 και 2015/2016 ο Dobromir τους πέρασε στην Αιθιοπία (Αφάρ) και το Σουδάν.

Iliaz: ο μόνος επιζήσας από τα 9 πουλιά στα οποία μπήκε πομπός το 2012. Το καλοκαίρι του 2016 περιπλανόταν στην Ανατολική Ροδόπη της Βουλγαρίας. Ξεκίνησε τη μετανάστευση στις 26 Αυγούστου. Πέταξε πάνω από τον Βόσπορο στις 28/8/2016 και την περίοδο από 30/8 έως 2/9/2016 παρέμεινε στην περιοχή του Beypazari πιθανόν για «ανεφοδιασμό». Στις 4/9/2016 ο Iliaz μπήκε στην Συρία και μετά από τέσσερις ημέρες έφτασε στην Ιορδανία. Μια μέρα αργότερα έφτασε στη Σαουδική Αραβία και ακολούθησε την ακτή της Ερυθράς Θάλασσας ως την Υεμένη  (μπήκε στη χώρα στις 18/9/2016), όπου και περιπλανήθηκε για λίγες μέρες στην έρημο στο ΝΔ τμήμα της χώρας και στις 25/9/2016 διέσχισε την Ερυθρά Θάλασσα μέσω του Bab-el-Mandeb και μπήκε στο Τζιμπουντί. Στις 27/9/2016 ο Iliaz έφτασε στην Αιθιοπία και αυτή τη στιγμή παραμένη στην περιοχή του Αφάρ.

Sanie :περιπλανώμενο άτομο (στο οποίο τοποθετήθηκε πομπός το 2013 στη Βουλγαρία) που πέρασε το καλοκαίρι στην Ανατολική Ροδόπη και ξεκίνησε τη μετανάστευση στις 21/8/2016. Στις 22/8/2016 η Sanie πέταξε πάνω από την Κωνσταντινούπολη και διέσχισε τον Βόσπορο. Για λίγες μέρες (23-26/8/2016) παρέμεινε στην περιοχή του Beypazari για «ανεφοδιασμό» και συνέχισε νοτιοανατολικά, πετώντας όμως 300 χλμ ανατολικά από την παραδοσιακή μεταναστευτική οδό μέσω των Αδάνων και της Αλεξανδρέττας. Στις 29/8/2016 η Sanie μπήκε στη Συρία και στις 1/9/2016 στο δυτικό Ιράκ. Η Sanie διέσχισε την Ιορδανία και στις 5 Σεπτεμβρίου μπήκε στη Σαουδική Αραβία. Για λίγες μέρες παρέμεινε στα βουνά της περιοχής του Al Bad αλλά στη συνέχεια ταξίδεψε νότια κατά μήκος της ακτής της Ερυθράς Θάλασσας και στις 17/9/2016 έφτασε στην Υεμένη όπου παρέμεινε για περίπου μία εβδομάδα όπου και παρέμεινε για μία εβδομάδα περίπου στην περιοχή του Ta’izz μέχρι τις 24/9/2016 όπου και διέσχισε την Αφρική μέσω του Bab-el-Mandeb, πέταξε μέσω του Τζιμπουντί και έφτασε στην περιοχή του Αφάρ της Αιθιοπίας για να διαχειμάσει.

O Aoos  είναι ένας ενήλικος θηλυκός Ασπροπάρης που αναπαράγεται στη Νότια Αλβανία αλλά επισκέπτεται συχνά την ‘Ηπειρο στην Ελλάδα για να τραφεί, όπου και πιάστηκε για να τοποθετηθεί πομπός στις αρχές του 2015. Φέτος η Αώος μεγάλωσε με επιτυχία ένα νεαρό και ξεκίνησε τη μετανάστευση στις 21/9/2016. Πέταξε μέσω της Δαδιάς, διέσχισε τη Θάλασσα του Μαρμαρά μέσω των Δαρδανελλίων, πέρασε από τη Konya και μετά έφτασε στην περιοχή της Μερσίνης, ξεκίνησε να πετά κατά μήκος της ακτής με βορειοανατολική κατεύθυνση για να φτάσει στα Άδανα και μετά πέταξε νοτιοανατολικά προς την Αλεξανδρέττα. Διέσχισε τη Συρία και την Ιορδανία και αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην Αίγυπτο, δυτικά του Κόλπου του Σουέζ, συνεχίζοντας το ταξίδι της προς τον νότο.

Η Jenny είναι ένα ενήλικο θηλυκό, στο οποίο τοποθετήθηκε πομπός στο Βουλγαρικό τμήμα της Ανατολικής Ροδόπης το 2015. Περιέργως, καθυστέρησε στον δρόμο για τους τόπους αναπαραγωγής την άνοιξη του 2016 και δεν αναπαράχθηκε φέτος αλλά έμεινε ως περιπλανώμενη στην περιοχή. Ξεκίνησε τη μετανάστευση στις 19/8/2016 από την Ανατολική Ροδόπη, όπου είχε παραμείνει από το καλοκαίρι. Πέταξε μέσω της Κωνσταντινούπολης και διέσχισε τον Βόσπορο. Στην Τουρκία, όπως και ο Dobromir, έμεινε για λίγο (22-23/8/2016) για ανεφοδιασμό στην περιοχή του Polatli και όπως και η Sanie πέταξε 300 χλμ ανατολικά της ακτής των Αδάνων και της Αλεξανδρέττας, περνώντας κοντά από τον Ταμιευτήρα Ατατούρκ. Πέταξε πάνω από τη Συρία, την Ιορδανία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο (πέρασε τη Διώρυγα του Σουέζ στις 2/9/2016 και διέσχισε τον Νείλο κοντά στο Ασούτ την επόμενη ημέρα). Την επόμενη εβδομάδα, διάνυσε πάνω από 1.600 χλμ και στις 8/9/2016 έφτασε στον τελικό χειμερινό προορισμό – το Τσαντ. Από τις 13/9/2016 εγκαταστάθηκε στην περιοχή της Μπάθα, ΒΑ της Λίμνης Φίτρι. Συνολικά, διάνυσε περίπου 5.000 χλμ μέσα σε 25 μέρες, με μέση ημερήσια απόσταση τα 200 χλμ.

Τα δύο από αυτά – η Regina και ο Lom (αδέλφια με καταγωγή από Τουρκία) ξεκίνησαν τη μετανάστευση στις αρχές Σεπτεμβρίου. Ακολούθησαν παρόμοιο δρομολόγιο με διαφορά λίγων ημερών, μέσω Τουρκίας και Κύπρου, και δυστυχώς πνίγηκαν στη θάλασσα. Κατά τη διάρκεια της ανεπιτυχής τους μετανάστευσης το κάθε ένα από τα δύο πουλιά διάνυσε πετώντας πάνω από 1.500 χλμ (εκ των οποίων τα 500 πάνω από τη θάλασσα) για 8 μέρες, με μέσο όρο τα 200 χλμ ανά ημέρα.

Αξίζει να αναφερθούν, σε σχέση με τη μετανάστευση των δύο αυτών πουλιών, τα ακόλουθα:

# Δεν υπάρχει απόδειξη ότι σταμάτησαν να ξεκουραστούν ή να «ανεφοδιαστούν» κατά τη διάρκεια της ημέρας αν και τα δύο πέταξαν πάνω από περιοχές όπου υπήρχαν ταΐστρες σε Βουλγαρία (Σλίβεν και Ματζάροβο) και Ελλάδα (Δαδιά).

# Ακολούθησαν μεταναστευτικές διαδρομές αρπακτικών, όπως στην περιοχή που προσγειώθηκαν στην Κύπρο, όπου υπάρχει παρατηρητήριο για την παρακολούθηση της φθινοπωρινής μετανάστευσης των αρπακτικών. Όμως, ο δρόμος αυτός (μέσω της Κύπρου) δεν έχει αποδειχθεί ότι χρησιμοποιείται από τους Ασπροπάρηδες των Βαλκανίων και γενικά υπάρχουν πολύ λίγες παρατηρήσεις του είδους στην Κύπρο (μόλις 1-2 άτομα τον χρόνο και όχι κάθε χρόνο) -στοιχεία από BirdLife Κύπρου.

# Η ομοιότητα των ταξιδιών των δύο αυτών (συγγενών) πουλιών ήταν πραγματικά εκπληκτική, αν σκεφτεί κανείς ότι πετούσαν με διαφορά λίγων ημερών.

# Αποτελεί ακόμα τεράστιο αίνιγμα το τι προκάλεσε την αλλαγή κατεύθυνσης της πτήσης τους τόσο κοντά στην ακτή (70 χλμ για τη Regina και 40 km για τον Lom), έτσι ώστε αντί να φτάσουν στη στεριά, συνέχισαν να πετούν άλλα 130-150 χλμ νοτιοδυτικά πάνω από τη θάλασσα, το οποίο προκάλεσε ουσιαστικά τον θάνατό τους.

Elodie – ο νεότερος Ασπροπάρης που γεννήθηκε σε αιχμαλωσία, ξεκίνησε τη μετανάστευση πολύ αργότερα (τέλη Σεπτεμβρίου) και πιθανόν λόγω των γονιδίων του (καταγωγή από Γαλλία) ξεκίνησε να πετά νοτιοδυτικά, φτάνοντας στην Πελοπόννησο και ευρισκόμενη μπροστά στην τεράστια πρόκληση της διάσχισης της Μεσογείου.

Περισσότερες πληροφορίες για τον κάθε Ασπροπάρη βρίσκονται παρακάτω:

Η Regina προέρχεται από Τούρκικο πληθυσμό, εκκολάφθηκα στις 1/6/2016 και μεγάλωσε στον Ζωολογικό Κήπο της Βιέννης. Έκανε την πρώτη της πτήση στις 26/8/2016. Μετά από μία εβδομάδα πτήσεων στον χώρο προσαρμογής, ξεκίνησε ξαφνικά τη μετανάστευση προς τον νότο. Την ίδια ημέρα πέταξε πάνω από τον Ανατολικό Αίμο και την Ανατολική Ροδόπη και έφτασε στην Ελλάδα, στην περιοχή της Δαδιάς (Θράκη). Την επόμενη ημέρα (3/9/2016), έφτασε στην Τουρκία, διέσχισε τη Θάλασσα του Μαρμαρά μέσω των Δαρδανελλίων και συνέχισε να ταξιδεύει νότια κατά μήκος της ακτής του Αιγαίου. Στις 7 Σεπτεμβρίου, έφτασε στη δυτική ακτή της Λεκάνης της Αττάλειας το οποίο αποτέλεσε κρίσιμο σημείο στο ταξίδι της. Το επόμενο πρωινό (8/9/2016) η Regina επέλεξε να διασχίσει τη θάλασσα αντί να συνεχίσει ανατολικά κατά μήκος της ακτής. Διάνυσε πάνω από 270 χλμ μέσα σε 9-10 ώρες και έφτασε τελικά στη δυτική ακτή της Κύπρου. Το πρωί της 9ης Σεπτεμβρίου, συνέχισε τη μετανάστευσή νότια, χωρίς διακοπή, φτάνοντας ξανά στη θάλασσα από τη Χερσόνησο του Ακρωτηρίου στις 10:00 –η κοντινότερη ακτή απείχε 240 χλμ. Για 6 ώρες διάνυσε πάνω από 190 χλμ και στις 16:00, 50 χλμ μακριά από την ακτή του Λιβάνου, άλλαξε κατεύθυνση πτήσης και συνέχισε για 130 χλμ νοτιοδυτικά. Εξαντλημένη προφανώς, πνίγηκε στη θάλασσα στις 20:00, 25 χλμ μόλις από την ακτή του Τελ Αβίβ...

Ο Lom προέρχεται από Τούρκικο πληθυσμό (αδελφός της Regina), εκκολάφθηκε στις 6.6.2016 και μεγάλωσε στον Ζωολογικό Κήπο της Βιέννης. Έκανε την πρώτη του πτήση στις 26/8/2016. Ξεκίνησε τη μετανάτευση στις 6.9.2016 και ακολούθησε τα χνάρια της αδελφής του Regina , με καθυστέρηση μερικών ημερών. Αντίθετα από τη Regina, διέσχισε τη Θάλασσα του Μαρμαρά μέσω των νησιών του Μαρμαρά – και όχι μέσω των Δαρδανελλίων και μετανάστευσε μέσω της Κεντρικής Ανατολίας αντί να ακολουθήσει την ακτή. Στις 13 Σεπτεμβρίου ο Lom έφτασε στη θάλασσα από το ίδιο μέρος (Adrasan) που χρησιμοποίησε η Regina, φτάνοντας τη δυτική ακτή της Κύπρου, όπου διανυκτέρευσε. Την επόμενη ημέρα (14/9/2016) συνέχισε να πετάει νότια πάνω  από τη θάλασσα, φτάνοντας σχεδόν στην ακτή του Ισραήλ (40 χλμ μακριά) αλλά μετά έστριψε νοτιοδυτικά και συνέχισε να πετάει για άλλα 150 χλμ, όπου το βράδυ πνίγηκε κοντά στην Αίγυπτο.

Η Elodie προέρχεται από πληθυσμό των Πυρηναίων και εκκολάφθηκε στον Ζωολογικό Κήπο του Παρισίου στις 16.6.2016 και μετάλωσε στον Ζωολογικό Κήπο της Πράγας. Έκανε την πρώτη της πτήση την 1η Σεπτεμβρίου και για ένα μήνα σχεδόν παρέμεινε στην περιοχή προσαρμογής, επισκεπτόμενη τακτικά την κοντινή ταΐστρα. Ξεκίνησε τη μετανάστευση στις 26 Σεπτεμβρίου, κινούμενη νοτιοδυτικά, το οποίο και αναμέναμε λόγω της καταγωγής της. Την ίδια ημέρα ταξίδεψε 85 χλμ και κούρνιασε σε ένα λόφο στο Elena Forebalkan. Την επόμενη ημέρα συνέχισε πάνω από τη Στάρα Ζαγορά, το Χάσκοβο, το Kurdjali και έφτασε στην Ελλάδα μέσω της περιοχής της Κομοτηνής. Τη δεύτερη νύχτα η Elodie έκατσε σε χωράφι κοντά στη λίμνη Βιστωνίδα. Στις 28, στις   14:00, η Elodie έφτασε τον Άθω πάνω από τη θάλασσα (110 χλμ) και, προφανώς κουρασμένη, πέρασε τη νύχτα πολύ κοντά στο σημείο όπου έφτασε στη χερσόνησο (μόλις 1.5 χλμ μακριά). Την επόμενη ημέρα (29/9/2016), συνέχισε να πετάει πάνω από τη θάλασσα (100 χλμ) και έφτασε στην Αλόννησο. Στις 2/10/2016 έφτασε στην Πελοπόννησο (οι τελευταίες συντεταγμένες ήταν κοντά στον οικισμό Πουλίθρα). Η επιλογή αυτής της μεταναστευτικής οδού, που περνάει μέσω Κρήτης και 300 χλμ θάλασσας για να φτάσει στην Αφρική, καθιστά το ταξίδι της πολύ δύσκολο (πολλοί ανήλικοι Ασπροπάρηδες πνίγονται στη θάλασσα κατά τη διάρκεια της πρώτης τους μετανάστευσης – μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για το θέμα αυτό εδώ).

Τα γεννημένα σε αιχμαλωσία πουλιά δωρίθηκαν στην BSPB από τον Ζωολογικό Κήπο της Πράγας στο πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Απειλούμενων Ειδών (EEP) του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Ζωολογικών Κήπων και Ενυδρείων (EAZA), υπό τη στενή συνεργασία του Vulture Conservation Foundation (VCF), και απελευθερώθηκαν σε συνεργασία με το Εθνικό Πάρκο «Rusenski Lom» και την Οργάνωση Green Balkans.

Αν θέλετε να ενημερώνεστε για τα πρόσφατα νέα, δράσεις και εκδηλώσεις μας, τότε στείλτε ένα mail στο rtrigou@ornithologiki.gr με τον τίτλο "ΕΓΓΡΑΦΗ".

Μπορείτε να δείτε το Newsletter εδώ.

Οι πρωτοβουλίες για την Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τους Γύπες (IVAD) οργανώθηκαν σε συνεργασία με τον Δήμο του Χάσκοβο και το Περιφερειακό Ιστορικό Μουσείο του Rousse υπό το πρόγραμμα LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη», που υλοποιείται από την BSPB σε συνεργασία με την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία (ΕΟΕ), το WWF Ελλάς και την RSPB και υπό το πρόγραμμα LIFE+ «Διατήρηση του Μαυρόγυπα και του Όρνιου στα βουνά της Ροδόπης» που σχεδιάστηκε από τη Rewilding Europe, σε συνεργασία με το Ίδρυμα «Rewilding Rhodope» , τη Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρεία, το WWF Ελλάς και την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία.

Η επιλογή του πρώτου βραβείου ήταν πολύ δύσκολη, επειδή υπήρχαν πολλές υπέροχες φωτογραφίες αλλά τελικά ψηφίστηκε μία από τις φωτογραφίες του Kalin Botev.

Το δεύτερο βραβείο κέρδισε μία φωτογραφία του  Khemthong Tonsakulrungruang από την Ταϊλάνδη.

Το βραβείο κοινού κέρδισε, χωρίς αμφιβολία, ο Hüseyin Dönmezoğlu από την Τουρκία με τη φωτογραφία «Ο φύλακας του αρχαίου τάφου».

Άλλες 17 φωτογραφίες επιλέγχθηκαν για να συμμετάσχουν σε μια έκθεση η οποία θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στο Χάσκοβο, στις 9 Σεπτεμβρίου.

Συνολικά συμμετείχαν 14 φωτογράφοι με 47 φωτογραφίες. Οι συμμετέχοντες κατάγονται από Βουλγαρία, Ελλάδα, Γαλλία, Τσεχία, Ινδία, Ισραήλ, Τουρκία και Ταϊλάνδη.

Μπορείτε να δείτε όλες τις φωτογραφίες του διαγωνισμού εδώ:
https://www.facebook.com/TheReturnOfTheNeophron/photos/?tab=album&album_id=656364497835620

Τα πουλιά πέρασαν δύο εβδομάδες στην τεχνητή φωλιά, που κατασκευάστηκε από την οργάνωση Green Balkans, προκειμένου να προσαρμοστούν στο νέο περιβάλλον. Τα τρία νεαρά παρατηρούνταν επί καθημερινής βάσης και ταΐζονταν μέσω σωλήνα από ομάδες της BSPB και του Εθνικού Πάρκου, χωρίς να έχουν άμεση επαφή με τους ανθρώπους. Επιπλέον, στην κορυφή του λόφου που βρισκόταν η τεχνητή φωλιά, είχε ετοιμαστεί ταΐστρα για τους νέους «επισκέπτες». Είχε καθαριστεί από τη θαμνώδη βλάστηση και είχαν τοποθετηθεί δύο ομοιώματα που κατασκεύασε με μεγάλη δεξιότητα ο γλύπτης Daniel Kanchev συνεργαζόμενος με το Περιφερειακό Ιστορικό Μουσείο του Ruse, για να δείχνουν που βρίσκεται η ασφαλής πηγή τροφής. Όλα ήταν έτοιμα για την απελευθέρωση των νεαρών που είχαν γεννηθεί σε αιχμαλωσία.

Στις 26 Αυγούστου, ο αρσενικός Lom έφυγε πρώτος από τη φωλιά, καθώς ανυπομονούσε να πετάξει. Τον ακολούθησε η αδελφή του Regina, ενώ ο νεαρός από τη Γαλλία –η Elodi– προτίμησε να παραμείνει στη φωλιά. Με κομμένη την ανάσα, παρακολουθήσαμε τις πρώτες τους πτήσεις. Την πρώτη ημέρα, και τα δύο ανήλικα από τον Ζωολογικό Κήπο της Βιέννης έκαναν εξάσκηση στο πέταγμα και την προσγείωση αλλά εξερεύνησαν και τον περιβάλλων χώρο. Η Regina κούρνιαζε κοντά στην τεχνητή φωλιά, ενώ ο Lom διάλεξε ένα δέντρο για να περάσει τη νύχτα. Τη δεύτερη ημέρα, συνέχισαν να βελτιώνουν τις πτητικές τους δεξιότητες και ήρθαν νέοι χαρακτήρες στη σκηνή – το γειτονικό ζευγάρι άγριων πουλιών. Χωρίς να το θέλουν, τα ενήλικα έκαναν τους εκπαιδευτές, καθώς τα νεαρά τους ακολουθούσαν στον αέρα αλλά επέστρεφαν πάντα στον γκρεμό με τη τεχνητή φωλιά. Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετώπισαν τα νεαρά, αφού έμαθαν την τέχνη της πτήσης, ήταν η εύρεση της ταΐστρας. Τα ομοιώματα λειτούργησαν άψογα. Εκτός του ότι προσέλκυσαν τα άγρια ανήλικα που πέταξαν 6-7 φορές πάνω από την ταΐστρα και προσγειώθηκαν για να τραφούν (τους τελευταίους μήνες το ζευγάρι λάμβανε συμπληρωματική τροφή σε σημείο πολύ κοντά στη φωλιά του γι΄ αυτό και δεν πλησίαζε την ταΐστρα), τα ομοιώματα λειτούργησαν σαν φώτα καθοδήγησης και για τα άπειρα νεαρά πουλιά. Αρχικά, ο Lom και η Regina προσγειώθηκαν δίπλα στα ομοιώματα και ενώ έβλεπαν την τροφή, φάνηκε ότι δεν ήταν σίγουρα (ίσως λόγω της «συμπεριφοράς» του πουλιού-ομοιώματος) και δεν την ακούμησαν εκείνη την ημέρα.

Την επόμενη ημέρα, δόθηκε περισσότερη τροφή η οποία διασπάρθηκε στην ταΐστρα και τα ανήλικα εκμεταλλεύτηκαν αφειδώς την «προσφορά» αυτή. Προσαρμόστηκαν στις συνθήκες και γρήγορα άρχισαν να πηδούν πάνω από τα κεφάλια των ομοιωμάτων. Ο Lom έφτασε στο σημείο να επιδικνύει ασυνήθιστη (για ανήλικο) συμπεριφορά υπεράσπισης επικράτειας, επιτιθέμενος στο άγριο ενήλικο αρσενικό που ερχόταν για να τραφεί. Τέλος, την 1η Σεπτεμβρίου, η Elodie – η μικρότερη από τους τρεις Ασπροπάρηδες, έφυγε και αυτή από τη φωλιά. Έτσι, το πρώτο κρίσιμο βήμα της νέας τους ζωής έγινε.

Ελπίζουμε ότι σύντομα και οι τρεις νεαροί Ασπροπάρηδες που γεννήθηκαν σε αιχμαλωσία θα έχουν μια ασφαλή μετανάστευση. Ας ευχηθούμε όλοι για το καλύτερο!

Το WWF Ελλάς σε συνεργασία με τα ΚΠΕ Μαρωνείας και Σουφλίου πραγματοποίησε σχολικές δράσεις με συνοδοιπόρους τα πέντε σχολεία των Περιφερειακών Ενοτήτων Έβρου και Ροδόπης που από το 2013 έχουν λάβει μέρος στις δράσεις της συμβολικής υιοθεσίας του Ασπροπάρη.

Ευχαριστούμε θερμά το Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς -Λευκίμης Σουφλίου για την άδεια κίνησης και βοήθεια που προσέφερε για τη μεταφορά των μαθητών από τη Λευκίμη στην κορυφή Γερακίνα, το Δήμο Σουφλίου που παραχώρησε λεωφορεία για τη μεταφορά των μαθητών από το Γυμνάσιο Σουφλίου στη Δαδιά και από το Γυμνάσιο & Δημοτικό Τυχερού στη Λευκίμη, τους εθελοντές του προγράμματος EVS για τη βοήθειά τους στη δημιουργία των μηνυμάτων και τα ΚΠΕ Μαρώνειας και Σουφλίου για τη συνεργασία του στην υλοποίηση του ετήσιου αυτού προγράμματος συμβολικής υιοθεσίας των ζευγαριών του Ασπροπάρη από τους μαθητές της περιοχής, τους δασκάλους των σχολείων που συνεργάστηκαν για να υλοποιηθούν όλες οι δράσεις επιτυχώς.

Στην Ελλάδα (2011-2015), τα περισσότερα από τα στοιχεία που συλλέχθηκαν (67%; n = 6) σχετίζονταν με φυσικές αιτίες (θήρευση των νεοσσών), ενώ μόνο το 33% σχετιζόταν με ανθρωπογενείς αιτίες (κυρίως δηλητηρίαση των ενήλικων). Στη Βουλγαρία (2006-2015), η έλλειψη εμπειρίας στα ζευγάρια ήταν η πιο συχνή φυσική αιτία (40%, n = 10), με δεύτερες τις ασθένειες (20%) και τις κακές καιρικές συνθήκες (10%), ενώ η καταδίωξη  (30%) ήταν η πιο συχνή αθρωπογενής αιτία αναπαραγωγικής αποτυχίας.

Λαμβάνοντας υπόψη το υψηλό ποσοστό περιπτώσεων άγνωστων αιτιών αναπαραγωγικής αποτυχίας, απαιτείται περαιτέρω έρευνα με πιο δυνατή μεθοδολογία. Προτείνονται τα κατάλληλα μέτρα μείωσης του ποσοστού αναπαραγωγικής αποτυχίας, όπως η φύλαξη των φωλιών και τα προγράμματα παροχής συμπληρωματικής τροφής.

Η πλήρης αναφορά είναι διαθέσιμη εδώ.

Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τις μετακινήσεις των Ασπροπάρηδων με πομπό εδώ.

Οι μικροί «ακαδημαϊκοί» βρήκαν ενδιαφέρουσα την παρατήρηση των φωλιών των πουλιών με κιάλια και τηλεσκόπιο. Μέλος της BSPB, παρουσίασε στα παιδιά ορισμένα στοιχεία της ζωής του Ασπροπάρη και τους μίλησε για τις διάφορες δράσεις που σχετίζονται με την προστασία του. Στη συνέχεια, τα παιδιά εφάρμοσαν τις νέες γνώσεις τους σε ένα διαδραστικό παιχνίδι.

Η κινητή έκθεση δημιουργήθηκε στις αρχές του 2016, καθώς η παλιά -που δημιουργήθηκε στις αρχές του προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη»-  έπαθε ζημιές από τον ήλιο. Η νέα έκθεση επισκέφθηκε πρώτα το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Plovdiv και μετά τη Γκαλερί της Provadia.

Αυτές τις μοναδικές στιγμές απαθανατίζουν οι κάμερες αυτόματης ενεργοποίησης που έχουν τοποθετηθεί για να παρακολουθείται η δραστηριότητα των πουλιών στον χώρο. Σχεδόν όποια στιγμή κι αν περάσει κάποιος από το παρατηρητήριο και αφιερώσει λίγο χρόνο, θα δει κάποιον Ασπροπάρη είτε να κάθεται, είτε να πετάει πάνω από την ταΐστρα.

Η έκθεση αποτελείται από 10 εκθεματικές επιφάνειες που απεικονίζουν διαφορετικές πτυχές της ζωής και του καθεστώτος παρουσίας του Ασπροπάρη, τους μύθους και τους θρύλους που σχετίζονται με το είδος, τις απειλές και τις διάφορες δράσεις που υλοποιούνται για την προστασία του.  Ένας μεγάλος πίνακας με την εικόνα του Ασπροπάρη επιτρέπει σε όλους να βγάλουν μια αστεία φωτογραφία. Υπάρχει επίσης ένα διαδραστικό ταμπλό για τα παιδιά.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την πινακοθήκη της πόλης της Provadia και τα σχολεία για τη φιλοξενία τους!

Η αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων διατήρησης για την αναστροφή της μείωσης του πληθυσμού είναι σημαντική για την αξιολόγηση των στρατηγικών διαχείρισης. Οι λύσεις διαχείρισης όπως η άμεση προστασία ή το συμπληρωματικό τάισμα στοχεύουν συνήθως στη μείωση της θνησιμότητας ή την αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά η απόδειξη των δημογραφικών επιπτώσεων από τις λύσεις αυτές είναι συχνά δύσκολη.

Το άρθρο αποτιμά την αποτελεσματικότητα των δράσεων διατήρησης μεγάλης κλίμακας που στοχεύουν στη διατήρηση ενός απειλούμενου γύπα στη Βαλκανική Χερσόνησο, επεκτείνοντας μια καινοτόμο ανάλυση για τον υπολογισμό της επιβίωσης των ενήλικων ανά εποχή μέσω παρατηρήσεων ατόμων που δεν έχουν σημανθεί. Παρατηρήθηκε η αναπαραγωγική επιτυχία και η κατάληψη των επικρατειών του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) για 11 χρόνια σε τρεις χώρες, κατά τη διάρκεια των οποίων διενεργήθηκε φύλαξη φωλιών και συμπληρωματικό τάισμα.

Δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία που να δείχνουν ότι η φύλαξη των φωλιών και το συμπληρωματικό τάισμα αύξησαν την αναπαραγωγική τάση, την αναπαραγωγική επιτυχία ή τον αριθμό των νεοσσών που μεγάλωσαν με επιτυχία. Η επιβίωση των ενήλικων κατά τη διάρκεια των 23 εβδομάδων της αναπαραγωγικής περιόδου δεν αυξήθηκε λόγω της διαχείρισης. Τα τελευταία 13 χρόνια, βρέθηκαν 43 νεκρά ενήλικα κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου και το 77% των επιβεβαιωμένων θανάτων οφείλονταν σε δηλητηρίαση.

Συνολικά, τα παρόντα μέτρα διαχείρισης φαίνεται να έχουν αποτύχει να σταματήσουν τη μείωση του πληθυσμού επειδή οι ευεργετικές επιπτώσεις δεν μπορούν να αντισταθμίσουν την απώλεια των ενήλικων πουλιών από δηλητηρίαση.

Απαιτούνται επιπρόσθετα μέτρα για την επιβράδυνση της μείωσης του πληθυσμού του Ασπροπάρη στα Βαλκάνια. Βραχυπρόθεσμα, προτρέπουμε τις κυβερνήσεις να επιβάλλουν τους ήδη υπάρχοντες νόμους ενάντια στα δηλητήρια. Μεσοπρόθεσμα, πρέπει να αναπτυχθούν εναλλακτικές προσεγγίσεις που θα μειώσουν τη χρήση των δηλητηρίων και τη σχετιζόμενη τυχαία θνησιμότητα των γυπών και των άλλων ειδών άγριας ζωής.

Μπορείτε να βρείτε το άρθρο εδώ.

Υπό αυτές τις συνθήκες και όχι μόνο λόγω γενετικών περιορισμών αλλά και δημογραφικών παραγόντων, η συντήρηση του Βαλκανικού πληθυσμού μοιάζει αβέβαιη και η εξαφάνιση μπορεί να είναι αναπόφευκτη μέσα σε λίγες δεκαετίες χωρίς τη λήψη άμεσων μέτρων διατήρησης για την παύση των κύριων περιοριστικών παραγόντων που αφορούν τη μη-φυσική θνησιμότητα και τις αρνητικές επιπτωσεις της γενετικής παρέκλισης. Γι’ αυτό τον λόγο, τα προγράμματα διαχείρισης θα πρέπει να περιλαμβάνουν την ενίσχυση του Βαλκανικού πληθυσμού και τη συστηματική γενετική παρακολούθηση προκειμένου να αποφευχθεί η ενδογαμική ύφεση, να μεγιστοποιηθεί η γενετική ποικιλότητα και, με αυτόν τον τρόπο, να αυξηθεί η βιωσιμότητα μακροπρόθεσμα.

Η πλήρης γενετική αναφορά είναι διαθέσιμη εδώ.

Με λιγότερα από 10 ζευγάρια, η Αλβανία είναι ένα από τα τελευταία καταφύγια του είδους στα Βαλκάνια. Κατά τη διάρκεια ενός σεμιναρίου για την ανάπτυξη του φιλικού προς το περιβάλλον τουρισμού στην περιοχή, ο Ασπροπάρης αναγνωρίστηκε ως μοναδικό στοιχείο φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Αλβανίας, απ’ όπου γεννήθηκε η ιδέα για την τοιχογραφία. Στόχος ήταν η ευαισθητοποίηση του κοινού για τα περιβαλλοντικά προβλήματα της χώρας, απευθυνόμενο όχι μόνο στις τοπικές κοινότητες αλλά και στις δεκάδες χιλιάδες τουριστών που επισκέπτονται τον Αυλώνα το καλοκαίρι.

Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος CEPF «Η χώρα των Αετών και των Κάστρων», που εκπονείται από τον Σύνδεσμο Προστασίας και Διατήρησης του Φυσικού Περιβάλλοντος της Αλβανίας (PPNEA) και την Βουλγαρική Εταιρεία για την Προστασία των Πουλιών (BSPB). Μετά τις τοιχογραφίες σε  Haskovo και Madzharovo, αυτή είναι η τρίτη τοιχογραφία με θέμα των Ασπροπάρη, έπειτα από την επιτυχημένη συνεργασία της BSPB και της ομάδας 140 Ideas, καθώς και ένα καλό παράδειγμα αποδοτικής μεταφοράς εμπειρίας από το Πρόγραμμα LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» σε άλλες χώρες.

Oι περιπολίες καλύπτουν κυρίως τις επικράτειες των τελευταίων Ασπροπάρηδων στην Ελλάδα, αλλά όχι μόνο. Επιπλέον, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση, με πιο έντονες περιπολίες, σε περιοχές όπου έχει συμβεί περιστατικό δηλητηρίασης στο πρόσφατο παρελθόν και σε περιοχές όπου έχουν αναφερθεί νέα περιστατικά δηλητηρίασης από τις Δασικές Υπηρεσίες, τους Φορείς Διαχείρισης ή ακόμα και από πολίτες.

Το 2015, το δεύτερο έτος λειτουργίας των Ομάδων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων, εκτελέστηκαν 46 περιπολίες στην Κεντρική Ελλάδα και 21 στη Θράκη σε διάρκεια 64 ημερών, καλύπτοντας 171 χλμ. Βρέθηκαν συνολικά 39 δηλητηριασμένα  νεκρά ζώα κατά τη διάρκεια 16 περιπολιών. Το πιο κοινό είδος που βρέθηκε δηλητηριασμένο ήταν ο σκύλος (ποιμενικοί ή/και κυνηγετικοί σκύλοι) με σύνολο 24 νεκρών ζώων (61,6% των ευρημάτων), με δεύτερη την αλεπού με 9 νεκρά άτομα (23,1% των ευρημάτων). Βρέθηκαν επίσης δηλητηριασμένα 2 Όρνια, 2 Λύκοι και 2 οικόσιτες γάτες (5,1% των ευρημάτων αντίστοιχα).

Συνολικά, βρέθηκαν 48 δηλητηριασμένα δολώματα (συνήθως στη μορφή ενός κομματιού δηλητηριασμένου κρέατος, αλλά και ως κέρινες «κάψουλες» που περιείχαν ζωικό λίπος και τοξική ουσία σε αρκετές περιπτώσεις). Οι κύριες πιθανές αιτίες για τη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων είναι οι ακόλουθες: εξόντωση αλεπούς ή λύκου, έλεγχος αδέσποτων σκύλων και προσωπικές διαμάχες μεταξύ κτηνοτρόφων και/ή κυνηγών.

Οι τοξικολογικές αναλύσεις που έγιναν εντόπισαν τρεις δραστικές ουσίες: δύο από αυτές είναι ζιζανιοκτόνα, τα Phorate και Carbofuran (και τα δύο απαγορευμένα στην Ελλάδα), ενώ η τρίτη δραστική ουσία ήταν το Κυανιούχο Κάλιο. Κατά τη συγγραφή της παρούσας αναφοράς δεν είναι διαθέσιμα ορισμένα αποτελέσματα εξετάσεων που εκκρεμούν.

Συνοψίζοντας το έργο των δύο Ομάδων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων για τα δύο έτη 2014 & 2015 έχουμε τα ακόλουθα αποτελέσματα: εκτελέστηκαν συνολικά 155 περιπολίες, καλύπτοντας 376 χλμ (από τους χειριστές). Στις 35 από αυτές, εντοπίστηκαν 66 δηλητηριασμένα ζώα και 52 δηλητηριασμένα δολώματα. Το πιο κοινό είδος που βρέθηκε δηλητηριασμένο ήταν ο σκύλος (ποιμενικοί ή/και κυνηγετικοί σκύλοι), με 45 νεκρά άτομα συνολικά (68,2% των ευρημάτων), με δεύτερη την αλεπού με 13 νεκρά άτομα (19,7% των ευρημάτων). Το 77% των περιστατικών δηλητηρίασης συνέβη κατά την περίοδο παρουσίας του Ασπροπάρη στην Ελλάδα.

Συμπερασματικά, οι Ομάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά έχουν αποδειχθεί ότι αποτελούν πρωτοποριακή και αποτελεσματική δράση, που έχει συνεισφέρει στην αποκάλυψη της έκτασης της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων. Επιπλέον, η δράση αυτή έχει σώσει από σίγουρο θάνατο πολλά πτωματοφάγα πουλιά και ζώα, συμπεριλαμβανομένου του παγκοσμίως απειλούμενου Ασπροπάρη.

Η πλήρης ετήσια αναφορά για το 2015 των Ομάδων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων βρίσκεται διαθέσιμη στα ελληνικά εδώ.

Στις 5 Απριλίου οι μαθητές του Γυμνασίου και Δημοτικού Τυχερού, βρέθηκαν στη Γερακίνα, την περιοχή όπου φωλιάζει ο Ασπροπάρης. Και με μεγάλο ενθουσιασμό άφησαν το δικό τους αποτύπωμα...
Οι μαθητές παρέμειναν για αρκετή ώρα στο σημείο παρατήρησης και είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τη φωλιά του Ασπροπάρη αλλά και άλλων αρπακτικών.
Τη σκυτάλη πήραν τις 8 Απριλίου, οι μαθητές της Περιβαλλοντικής ομάδας του Γυμνασίου Σουφλίου ξεκίνησαν με ενθουσιασμό και ανυπομονησία για την παρατήρηση των φωλιών του Ασπροπάρη στην περιοχή της Δαδιάς. Αυτές οι μέρες είναι οι σημαντικότερες του χρόνου για τον Ασπροπάρη, που τώρα επιστρέφει από την Αφρική και φωλιάζει στο δάσος της Δαδιάς για να γεννήσει τα μικρά του.
Λίγο πριν την ανάβασή τους στο σημείο παρατήρησης της φωλιάς, όλοι μαζί, μαθητές και δάσκαλοι άφησαν το ηχηρό τους μήνυμα κοντά στο «σπίτι» του Ασπροπάρη.

Στην παρατήρηση της φωλιάς μια όμορφη έκπληξη περίμενε τους μαθητές: η Ιόλη και ο Πάρης, το ζευγάρι των Ασπροπάρηδων που είχαν υιοθετήσει πριν 3 χρόνια, ήταν στη φωλιά τους και τους καλωσόρισαν! Η μέρα τελείωσε με χαρά, ενθουσιασμό και ανυπομονησία για το επόμενο ραντεβού τους...
Οι δύο αυτές μέρες τελείωσαν δημιουργικά και ευχάριστα. Φεύγοντας, μικροί και μεγάλοι, είχαμε μέσα μας πιο έντονα συναισθήματα και μια επιθυμία να συνεχίσουμε την προσπάθεια μας με μεγαλύτερο πάθος και όρεξη μιας και η συνέχεια έπεται...

Ευχαριστούμε θερμά το Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου Δαδιάς - Λευκίμης Σουφλίου για την άδεια κίνησης και βοήθεια που προσέφερε για τη μεταφορά των μαθητών από το Τυχερό στη Γερακίνα, το Δήμο Σουφλίου που παραχώρησε λεωφορεία για τη μεταφορά των μαθητών από το Γυμνάσιο Σουφλίου στη Δαδιά και από το Γυμνάσιο & Δημοτικό Τυχερού στη Λευκίμη και τους εθελοντές του προγράμματος EVS για τη βοήθειά τους στη δημιουργία των μηνυμάτων και το ΚΠΕ Σουφλίου για την πολύχρονη συνεργασία τους στην υλοποίηση του ετήσιου προγράμματος συμβολικής υιοθεσίας των ζευγαριών του ασπροπάρη από τους μαθητές της περιοχής.

Μπορείτε να βρείτε την πλήρη αναφορά "Φύλαξη φωλιών του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα (2012-2015)" εδώ.

Ο Αώος, ο ανήλικος Ασπροπάρης από τη Βόρεια Αλβανία που σημάνθηκε στην Κόνιτσα, επισκέφθηκε την ανατολική Ροδόπη.

Και κάποια καλά νέα από τους Ασπροπάρηδες στη Βόρεια Βουλγαρία: τρία πουλιά παρατηρήθηκαν στην περιοχή του Εθνικού Πάρκου "Rusenski Lom". Το ένα από τα ζευγάρια κλωσάει και άλλο ένα βρίσκεται στη φάση του ζευγαρώματος.

Τους ευχόμαστε μια επιτυχή αναπαραγωγική περίοδο!

Συνολικά, εντοπίστηκαν 9 απειλές ως οι πιο σημαντικές για τον Ασπροπάρη στις περιοχές του Προγράμματος. Η πιο συχνή και πιο σοβαρή απειλή ήταν η παράνομη δηλητηρίαση που καταγράφηκε σε 26 από τις 27 μελετημένες περιοχές NATURA 2000 sites (96%). Η έλλειψη τροφής (π.χ. μείωση του αριθμού κτηνοτροφικών ζώων και κλείσιμο χωματερών) θεωρείται ως η δεύτερη πιο συχνή απειλή και καταγράφηκε σε 12 Ζώνες Ειδικής Προστασίας (44%), με την όχληση να είναι η αμέσως επόμενη, σε 10 ΖΕΠ (37%). Η απώλεια της ετερογένειας των ενδιαιτημάτων, σε 9 ΖΕΠ (33%) και οι ανεμογεννήτριες, σε 2 ΖΕΠ (7%) θεωρούνται κύριες απειλές μόνο σε περιοχές του Προγράμματος στην Ελλάδα, ενώ η παράνομη θανάτωση από πυροβολισμό που καταγράφηκε σε 8 ΖΕΠ (30%) και η κλοπή στις φωλιές, σε 6 ΖΕΠ (22%) αναγνωρίστηκαν ως κύριες απειλές στη Βουλγαρία μόνο.

Κατά τη διάρκεια του Προγράμματος και κυρίως στην Ελλάδα, υπήρχαν σοβαρές ενδείξεις κρουσμάτων δηλητηρίασης. Αναφέρθηκαν πέντε περιστατικά νεκρών Ασπροπάρηδων, αλλά και άλλων γυπών, όπως το Όρνιο και ο Μαυρόγυπας. Στη Βουλγαρία, το μέγεθος της απειλής αυτής δεν είναι πολύ γνωστό, αλλά θεωρείται εξίσου μεγάλο λόγω της σύγκρουσης ανθρώπου και αρπακτικών σε πολλές περιοχές όπου το είδος είναι παρών. Αντιθέτως, στη Βουλγαρία υπάρχουν αρκετά κατεγραμμένα περιστατικά κλοπής αβγών ή νεοσσών από φωλιές και παράνομης θανάτωσης από πυροβολισμό αρκετών διαφορετικών ειδών. Η έλλειψη τροφής προκαλείται είτε από τη μείωση των διαθέσιμων κτηνοτροφικών ζώων στην περιοχή ή από το κλείσιμο χωματερών. Η όχληση προέρχεται κυρίως από τουριστικές δραστηριότητες, ενώ η απώλεια της ετερογένειας των ενδιαιτημάτων προκαλείται από την επέκταση του δάσους λόγω της μείωσης των παραδοσιακών κτηνοτροφικών πρακτικών.

Από την αρχή του Προγράμματος το 2012, έχουν υλοποιηθεί πολλές δράσεις για τον περιορισμό των απειλών για τον Ασπροπάρη στη Βουλγαρία και την Ελλάδα. Αρκετές από αυτές (ομάδες ανίχνευσης δηλητηριασμένων δολωμάτων με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά στην Ελλάδα, παροχή συμπληρωματικής τροφής, ευαισθητοποίηση του κοινού κ.λπ.) εστιάζουν στο πρόβλημα της δηλητηρίασης. Άλλες, όπως τα εθνικά σχήματα για την παροχή συμπληρωματικής τροφής, είτε με τη λειτουργία ταΐστρών είτε την παροχή τροφής στις φωλιές, στοχεύουν στην αύξηση της διαθεσιμότητας της τροφής και της παροχής ασφαλούς τροφής (μειώνοντας τον κίνδυνο δηλητηρίασης). Η φύλαξη των φωλιών έχει ως στόχο την αποτροπή της όχλησης, της λαθροθηρίας και της κλοπής φωλιών, ενώ η μόνωση των επικίνδυνων γραμμών μεταφοράς ρεύματος γύρω από τις ενεργές φωλιές Ασπροπάρη μειώνει τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας. Χάρη στο Πρόγραμμα, ορισμένες από τις κύριες απειλές περιορίστηκαν τοπικά, αλλά οι ρίζες τους είναι τόσο βαθιές και το μέγεθος τους τόσο μεγάλο (π.χ. η δηλητηρίαση θεωρείται ακόμα η πιο σημαντική απειλή για το είδος και στις δύο χώρες) που απαιτείται μακροχρόνια προσπάθεια και αυστηρή τήρηση της νομοθεσίας για να διασφαλιστεί το μέλλον του Ασπροπάρη στα Βαλκάνια.

Βρείτε την αναφορά «Αποτίμηση των κύριων απειλών στις περιοχές Natura 2000 για τον Ασπροπάρη στη Βουλγαρία και την Ελλάδα (2012-2015)» εδώ.

ΘΕΜΑ

Αναμένουμε μια ποικιλία συναρπαστικών φωτογραφιών που απεικονίζουν διάφορες πτυχές της ζωής του Ασπροπάρη, τους βιότοπους όπου ζει, όμορφα τοπία κατά μήκος της μεταναστευτικής διαδρομής, τις δυσκολίες και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει, αειφορικές μεθόδους διαβίωσης που υποστηρίζουν την ευημερία των γυπών και της βιοποικιλότητας συνολικά ή τη σχέση του Ασπροπάρη με την τοπική κοινωνία (π.χ. κτηνοτρόφοι), διάφορες δράσεις διατήρησης ή απλά την ομορφιά και τη μοναδικότητα αυτού του εμβληματικού είδους.

Υπάρχουν δύο κατηγορίες:

1. Φωτογραφίες του είδους
2. Τοπία και φωτογραφίες της σχέσης του είδους με τους ανθρώπους

Γιατί τον Ασπροπάρη;

Ο Ασπροπάρης -ο Λευκός Πατέρας, το ιερό πουλί των Φαραώ, ο προάγγελος της άνοιξης, το σοφό πουλί που χρησιμοποιεί εργαλεία- είναι ο μόνος μεταναστευτικός γύπας της Ευρώπης και ένα από τα πιο απειλούμενα είδη πουλιών του πλανήτη. Ο πληθυσμός του μειώθηκε στο μισό τα τελευταία 50 χρόνια στην Ευρώπη και κατά 80% τα τελευταία 30 χρόνια στη Βαλκανική Χερσόνησο. Η Βουλγαρία και η Ελλάδα είναι δύο από τις λίγες χώρες που παρέχουν ακόμα καταφύγιο στο εμβληματικό αυτό είδος. Η αύξηση της δημοφιλίας του Ασπροπάρη θα έχει μεγαλύτερη επίδραση στην προστασία του, καθώς θα αυξηθούν οι άνθρωποι που θα νοιάζονται για το μέλλον του. Η επιβίωση του Ασπροπάρη είναι στα χέρια μας!

Όροι Συμμετοχής

Δικαίωμα συμμετοχής:  

•    Μπορούν να συμμετάσχουν επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφοι
•    Δεν υπάρχουν γεωγραφικοί περιορισμοί ή όριο στον αριθμό των φωτογραφιών που μπορούν να σταλούν, αρκεί να αποτελούν πρωτότυπο έργο του φωτογράφου (αν ο συμμετέχων είναι κάτω των 18 ετών, πρέπει να παρουσιάσει γραπτή έγκριση για τη συμμετοχή του, υπογεγραμμένη από γονέα ή νόμιμο κηδεμόνα)
•    Όλες οι φωτογραφίες πρέπει να είναι σχετικές με το θέμα του διαγωνισμού
•    Όλες οι φωτογραφίες πρέπει να σταλούν σε ψηφιακή μορφή (TIFF ή JPG) με τη μεγάλη πλευρά της εικόνας να είναι τουλάχιστον 3.000 pixel και η ανάλυση να είναι τουλάχιστον 300 dpi
•    Οι επιτρεπόμενες τεχνικές διόρθωσης και βελτίωσης είναι το κροπάρισμα (σε επίπεδο που δεν επηρεάζει την ποιότητα της φωτογραφίας), η ρύθμιση των επιπέδων φωτισμού, της ισορροπίας των χρωμάτων, η βελτίωση της οξύτητας (sharpen και unsharpen mask) και η μέτρια χρήση κορεσμού και καθαρότητας χρώματος
•    Δεν επιτρέπεται η αφαίρεση ή προσθήκη στοιχείων από τη φωτογραφία
•    Όλες οι φωτογραφίες θα πρέπει να σταλούν μαζί με το όνομα του φωτογράφου, την ηλικία, την εθνικότητα και τα στοιχεία επικοινωνίας. Επίσης, κάθε φωτογραφία θα πρέπει να έχει τίτλο και να συνοδεύεται από μια μικρή περιγραφή (επιθυμητή είναι η αναφορά της τοποθεσίας/χώρας όπου τραβήχτηκε η φωτογραφία μαζί με μια μικρή ιστορία ή ένα μήνυμα. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να βρίσκονται σε ξεχωριστό αρχείο κειμένου.


Υποβολή φωτογραφιών

Όλες οι φωτογραφίες θα πρέπει να σταλούν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση ybarzova@gmail.com


Πνευματικά δικαιώματα

Κάθε συμμετέχων διατηρεί τα πνευματικά δικαιώματα των φωτογραφιών που θα αποστείλλει. Οι συμμετέχοντες συμφωνούν στην παραχώρηση της δωρεάν χρήσης τους από το πρόγραμμα LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» και από τις οργανώσεις που συμμετέχουν σε αυτό (BSPB, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και RSPB) σε δράσεις επικοινωνίας που σχετίζονται με τη διατήρηση του είδους, αναφέροντας κάθε φορά ρητά το όνομα του φωτογράφου.

Προθεσμία

Η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή φωτογραφιών είναι στις 30 Ιουνίου 2016. Η δημόσια ψηφοφορία στη σελίδα στο Facebook του προγράμματος θα ξεκινήσει μετά τη δημοσίευση των πρώτων φωτογραφιών και θα συνεχιστεί έως τα τέλη Ιουλίου 2016.

Βράβευση

Όλες οι φωτογραφίες θα κριθούν από ειδική επιτροπή, καθώς και από δημόσια ψηφοφορία στη σελίδα του προγράμματος στο Facebook. Η κριτική επιτροπή θα ανακηρήξει τον 1ο και τον 2ο νικητή, επιλέγοντας μία φωτογραφία από κάθε κατηγορία. Οι φωτογραφίες με τους περισσότερους ψήφους από το κοινό θα πάρουν την 3η θέση. Οι κριτές θα επιλέξουν έως 20 φωτογραφίες οι οποίες θα χρησιμοποιηθούν σε έκθεση με θέμα την προστασία του Ασπροπάρη. Η έκθεση θα παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο στην Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τους Γύπες (IVAD), καθώς και σε διάφορα έντυπα επικοινωνίας.

Κριτική επιτροπή

1)    Svetoslav Spasov (φωτογράφος άγριας φύσης)
2)    Dimitar Gradinarov (φωτογράφος άγριας φύσης)
3)    Emilia Yankova (Υπεύθυνη Επικοινωνίας, BSPB)
4)    Δημήτρης Βαβύλης (φωτογράφος άγριας φύσης)
5)    Τάσος Μπούνας (φωτογράφος άγριας φύσης)
6)    Ρούλα Τρίγκου (Συντονίστρια Δράσεων Ενημέρωσης, ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ)

Βραβεία κάθε κατηγορίας

1η θέση:  Ένα σαββατοκύριακο στο Βασίλειο των Ασπροπάρηδων στη Βουλγαρία ή την Ελλάδα. Το φθινόπωρο του 2016 θα έχετε την ευκαιρία να περάσετε δύο αξέχαστες μέρες κοντά στους γύπες της Βουλγαρίας ή της Ελλάδας. Στη Βουλγαρία, θα μπορέσετε να επισκεφτείτε το Κέντρο Προστασίας της Φύσης «Ανατολική Ροδόπη», να δείτε τις περιοχές με τη βοήθεια ξεναγού και να φωτογραφίσετε τα πουλιά με τη χρήση φυλάχτρας (hide). Στην Ελλάδα, θα έχετε την ευκαιρία να επισκεφτείτε τα μαγικά Μετέωρα – ένα από τα τελευταία καταφύγια του Ασπροπάρη στη χώρα, με τη συνοδεία μέλους της ομάδας του Προγράμματος.

Το πρόγραμμα θα καλύψει τα έξοδια διαμονής και διατροφής, αλλά όχι τα μεταφορικά.

2η  και 3η  θέση: Ο δεύτερος και τρίτος νικητής θα λάβουν μπλουζάκια του Προγράμματος, μία καρφίτσα (pin) Ασπροπάρη και τον νέο Οδηγό Aναγνώρισης πουλιών Collins στα Βουλγάρικα ή τα Ελληνικά.

Οι φωτογράφοι που θα επιλεγούν να συμμετάσχουν στην έκθεση, θα λάβουν από έναν πίνακα ζωγραφικής με θέμα τον Ασπροπάρη, του εικονογράφου άγριας φύσης Πασχάλη Δουγαλή.

Η επίσημη ανακοίνωση των νικητών θα γίνει την 3η Σεπτεμβρίου 2016, που είναι η Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τους Γύπες.

*Οι ενημερώσεις έγιναν στο πλαίσιο της δράσης C1 του προγράμματος LIFE10 NAT/BG/000152, με τίτλο "Επείγοντα μέτρα για την εξασφάλιση της επιβίωσης του Ασπροπάρη (Neophron percnopterus) στη Βουλγαρία και την Ελλάδα το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία των: Ορνιθολογική Εταιρεία της Βουλγαρίας (Bulgarian Society for the Protection of Birds-BSPB), Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF Ελλάς και Ορνιθολογική Εταιρεία της Μεγάλης Βρετανίας (Royal Society for the Protection of Birds-RSPB). Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη και το Ίδρυμα MAVA.

Σας προκαλούμε να παίξετε και να παρακολουθείτε τις βαθμολογίες, γιατί έχουμε ετοιμάσει βραβεία για τους «γύπες» με τα υψηλότερα σκορ!

Μπορείτε να παίξετε τη «Ζωή του Ασπροπάρη» εδώ.

Το αυθεντικό παιχνίδι για υπολογιστές που παρουσιάζει τις απειλές που αντιμετωπίζει ο Ασπροπάρης δημιουργήθηκε από τη Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρεία (BSPB) και την εταιρεία "Biogama" στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ "Η επιστροφή του Ασπροπάρη".

Καθώς το 2016 είναι το τελευταίο έτος υλοποίησης του προγράμματος, η συνάντηση είχε αρκετές προτεραιότητες:
1.   Οριστικοποίηση του Σχεδίου Δράσης του Προγράμματος και του Σχεδίου Επικοινωνίας για το 2016
2.   Καθορισμός του Σχεδίου Δράσης μετά τη λήξη του Προγράμματος (After LIFE Plan)
Workshop for “The return of the Neophron” after life conservation plan;
3.    Αναθεώρηση του προσχεδίου του Σχεδίου Δράσης των μεταναστευτικών διαδρομών για τη διατήρηση των πληθυσμών Ασπροπάρη στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ασία.

Παράλληλα, έλαβε χώρα συνάντηση μεταξύ των υπευθύνων οικονομικών θεμάτων του Προγράμματος, καθώς και η 6η συνάντηση της Συντονιστικής Επιτροπής. Τα μέλη της Συντονιστικής επιτροπής του Προγράμματος συμμετείχαν ενεργά στις συζητήσεις καθ’ όλη την τετραήμερη Συνάντηση Εργασίας, καθώς και στη λήψη αποτελεσματικών αποφάσεων.

Περισσότερες πληροφορίες και κείμενα από τη συνάντηση μπορείτε να βρείτε εδώ.

Τα έξοδα της 2ης Συνάντησης των Υπογραφόντων του Raptors MoU, καλύφθηκαν από το Γραφείο της CMS στο Άμπου Ντάμπι.

Επίσης, συνεντεύξεις από τους συμμετέχοντες στη συνάντηση του Σχεδίου Δράσης για τις Μεταναστευτικές Διαδρομές των Ασπροπάρηδων, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2015, αποκαλύπτουν ενδιαφέρουσες πτυχές για τις απειλές που αντιμετωπίζει το είδος κατά μήκος των μεταναστευτικών διαδρομών, αλλά και για τις κύριες δράσεις που υλοποιούνται για τη διατήρησή του

Το κύριο πλεονέκτημα που έχουν οι λαθρέμποροι στις Βαλκανικές χώρες είναι ακριβώς αυτό: η έλλειψη ευαισθητοποίησης, όχι μόνο του ευρύτερου κοινού αλλά και των αρμόδιων αρχών. Το Πρόγραμμα LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» προσπαθεί να αναστρέψει την κατάσταση και να αυξήσει το επίπεδο ενημέρωσης - ευαισθητοποίησης. Για τον λόγο αυτό, έλαβαν χώρα αρκετά σεμινάρια για το πρόβλημα και το μέγεθος του παράνομου εμπορίου άγριας ζωής στα σημαντικότερα και πιο σχετικά Τελωνεία στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Ορισμένα από τα σεμινάρια υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με τη Συνοριακή Υπηρεσία της Μεγάλης Βρετανίας, με ειδικούς από τη χώρα αυτή να έρχονται και να μοιράζονται τις εμπειρίες και γνώσεις τους για το θέμα αυτό. Σκοπεύοντας να πάει την εκπαίδευση αυτή ένα βήμα παρακάτω, το Πρόγραμμα LIFE+ διοργάνωσε εκπαιδευτικό ταξίδι στη Μεγάλη Βρετανία τον Νοέμβριο. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, επιλεγμένος Αξιωματικός του Τελωνείου του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών ταξίδεψε για μία εβδομάδα στη Μεγάλη Βρετανία, έχοντας τη δυνατότητα να συμμετάσχει στο 27ο Συνέδριο των Υπηρεσιών Ενάντια στα Εγκλήματα κατά της Άγριας Ζωής στη Μ. Βρετανία, αλλά και να συναντήσει, συζητήσει και δει σε δράση την Εθνική Μονάδα Εγκλημάτων κατά της Άγριας Ζωής στο Λίβινγκστον της Σκωτίας, την Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου και την ομάδα CITES του Αεροδρομίου Heathrow.

Το ταξίδι κρίθηκε ως επιτυχές και από τις δύο μεριές. Η γνώση και η ειδικότητα που αποκτήθηκε στο ταξίδι αυτό θα μοιραστεί στους υπόλοιπους αξιωματικούς του Τελωνείου του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, έναν από τους μεγαλύτερους κόμβους μεταφοράς του διεθνούς εμπορίου. Άνοιξε επίσης τις πόρτες για μια πιο στενή και επιτυχή διεθνή συνεργασία μεταξύ υπηρεσιών από διαφορετικές χώρες. Ευτυχώς, πρωτοβουλίες όπως αυτή, σε συνδυασμό με εκπαιδευτικά και ενημερωτικά σεμινάρια, θα επιστήσουν την προσοχή σε όλες τις εθνικές υπηρεσίες που εμπλέκονται στο τεράστιο πρόβλημα της παράνομης διακίνησης άγριας ζωής, καθιστώντας τη δυσκολότερη για τους διακινητές στη χώρα μας.

Θα θέλαμε να εκφράσουμε τις ειλικρινείς ευχαριστίες μας στην RSPB και τη BSPB που έκαναν το ταξίδι αυτό δυνατό. Θα θέλαμε επίσης να ευχαριστήσουμε όλες τις υπηρεσίες της Μεγάλης Βρετανίας που τόσο ευγενικά μοιράστηκαν τον χρόνο και την εμπειρία τους. Τέλος, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Τελωνείο του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών για τη συνεργασία τους στο ταξίδι αυτό, αναγνωρίζοντας έτσι τη σημασία του προβλήματος αυτό και δεσμευόμενοι να το καταπολεμήσουν.

Η χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ύπαιθρο είναι μία από τις πιο ευρέως διαδεδομένες μεθόδους εξάλειψης των αρπακτικών και αποτελεί απειλή για τη βιοποικιλότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα δηλητήρια χρησιμοποιούνται για να σκοτώσουν ζώα που θεωρούνται επιβλαβή για διάφορες δραστηριότητες και πιο συγκεκριμένα τη διαχείριση των θηραμάτων για κυνήγι, την κτηνοτροφία και τη γεωργία. Η παράνομη χρήση των δηλητηρίων, ιδιαίτερα αυτή που σχετίζεται με τη δίωξη αρπακτικών πουλιών, θεωρείται ένα από μεγαλύτερα θέματα που αφορούν την παράνομη θανάτωση πουλιών λόγω των σοβαρών επιπτώσεων στην προστασία και αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές άμεσες απειλές στην Ευρώπη για τον Ισπανικό Βασιλαετό (Aquila adalberti), τον Βασιλαετό  (Aquila heliaca), τον Ψαλιδιάρη (Milvus milvus), ή τον Ασπροπάρη (Neophron percnopterus). Τα δηλητηριασμένα δολώματα αποτελούν τον σημαντικότερο περιοριστικό παράγοντα για την επέκταση του επανεισαγμένου πληθυσμού του Ψαλιδιάρη στη βόρεια Σκωτία και του πληθυσμού του Χρυσαετού στη Μεγάλη Βρετανία. Η αδιάκριτη χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων αποτελεί κίνδυνο για άλλα είδη άγριας πανίδας, κατοικίδια και για την ανθρώπινη υγεία με πιθανώς θανάσιμες συνέπειες.

Πάρα πολλά πουλιά σκοτώνονται κάθε χρόνο από την ηθελημένη κατάχρηση ή οποιαδήποτε άλλη παράνομη χρήση των δηλητηρίων. Αυτή η περιττή θνησιμότητα μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς το καθεστώς διατήρησης των ευάλωτων ειδών, συμπεριλαμβανομένων των ειδών που προστατεύονται από εθνικούς, ευρωπαϊκούς και διεθνείς νόμους. Απαιτείται διασυνοριακή προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση του προβλήματος στην περίπτωση των μεταναστευτικών ειδών.

Η χρήση των δηλητηριασμένων δολωμάτων περιλαμβάνει την προσθήκη μιας τοξικής ουσίας σε τρόφιμα, όπως τα προϊόντα φυτοπροστασίας (εντομοκτόνα, τρωκτικοκτόνα, μυκητοκτόνα, ζιζανιοκτόνα ή μαλακιοκτόνα). Το δόλωμα αφήνεται σε σημείο προσβάσιμο στα ζώα που αποτελούν στόχο και συχνά και σε άλλα είδη που δεν αποτελούν στόχο και μπορεί να επηρεαστούν. Η ηθελημένη δηλητηρίαση αποτελεί συνεπώς μια μεγάλης κλίμακας καταστροφική, μη-επιλεκτική μέθοδο ελέγχου που έχει τεράστιες παράπλευρες επιδράσεις σε άλλα είδη, ενώ μπορεί να απειλήσει και την ανθρώπινη υγεία.

Οι πιο κοινές ουσίες που χρησιμοποιούνται στα δηλητηριασμένα δολώματα είναι τα εντομοκτόνα και, σε μικρότερο βαθμό, τρωκτικοκτόνα, συνήθως τα υψηλής τοξικότητας. Τα καρβαμιδικά εντομοκτόνα, όπως τα carbofuran και aldicarb, χρησιμοποιούνται συχνά για τον έλεγχο των αρπακτικών σε πολλές περιοχές στον κόσμο. Για παράδειγμα, στην Ισπανία, κατά την περίοδο 2005-2010, το 50% των περιστατικών δηλητηρίασης προκλήθηκε από το aldicarb και το 22% από το carbofuran.

Πολλά είδη, όπως για παράδειγμα ο Ασπροπάρης, αποτελούν άμεσα θύματα της παράνομης χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων. Για αυτά τα μεταναστευτικά είδη, είναι ύψιστης σημασίας η συμμετοχή ΜΚΟ και ιδρυμάτων, σε Ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, για την αποτελεσματική αποτροπή των απειλών αυτών. Στη Βουλγαρία, η Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρεία BSPB εργάζεται σκληρά προς την κατεύθυνση αυτή τα τελευταία χρόνια και στο πλαίσια διαφόρων προγραμμάτων όπως το Πρόγραμμα LIFE+ « Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» και το Πρόγραμμα «Προστασία σημαντικών δασικών ενδιαιτημάτων για τον Κραυγαετό (Aquila pomarina) στη Βουλγαρία». Η BSPB διεξήγαγε διάφορες δραστηριότητες για την υποστήριξη του αγώνα ενάντια στην παράνομη χρήση των δηλητηρίων και την πρόληψη και εντοπισμό διαφόρων εγκλημάτων κατά των προστατευομένων ειδών. Υποστηρίζει ενεργά το έργο φορέων όπως η Αστυνομία, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Υδάτων, η Τελωνειακή Υπηρεσία κ.α. διεξάγοντας εξειδικευμένα σεμινάρια, δημιουργώντας βιβλία ασκήσεων, παρέχοντας γνώση και πληροφόρηση. Σε πολλές από τις δραστηριότητες αυτές, εμπλέκονται ειδικοί από διάφορους Ευρωπαϊκούς και Διεθνείς εταίρους, την Ορνιθολογική Βουλγαρίας και ειδικοί από υπουργεία και υπηρεσίες άλλων χωρών.

Ο Ασπροπάρης είναι ο μικρότερος και ο πιο απειλούμενος Ευρωπαϊκός γύπας και έχει ποικίλες και ευκαιριακές τροφικές προτιμήσεις. Στα Βαλκάνια, ο πληθυσμός του Ασπροπάρη μειώνεται πιο γρήγορα από οπουδήποτε αλλού αλλά υπάρχουν λίγες πληροφορίες για τη σύνθεση της διατροφής και τη σχέση μεταξύ της διατροφής και των δημογραφικών παραμέτρων για να ενημερωθεί η διαχείριση προστασίας.

Η παρούσα μελέτη εξέτασε αν οι μειώσεις των πληθυσμών του Ασπροπάρη στη Βουλγαρία και την Ελλάδα μπορούν να συσχετιστούν με διατροφικές μεταβολές που επηρέασαν την αναπαραγωγική παραγωγικότητα. Οι αναλύσεις βασίστηκαν στην παρακολούθηση της αναπαραγωγικής επιτυχίας και σε 3.237 υπολείμματα τροφής που συλλέχθηκαν από 143 αναπαραγωγικές προσπάθειες Ασπροπάρη κατά την περίοδο 2006 – 2013. Δεν βρέθηκε σχέση μεταξύ της τροφικής ποικιλότητας και της παραγωγικότητας. Υπήρχε, όμως, έντονη σχέση μεταξύ του ρυθμού κατάληψης των επικρατειών και την τροφική ποικιλότητα, δείχνοντας ότι ο ρυθμός κατάληψης μειωνόταν όταν υπήρχε μεγάλη ή ελάχιστη ποικιλία στην τροφή και μεγαλύτερο ποσοστό άγριων ζώων ή μικρότερο ποσοστό κτηνοτροφικών ζώων στις τροφικές προτιμήσεις. Δεν υπήρχε χρονική μεταβολή στην τροφική ποικιλότητα στη Βουλγαρία αφότου έγινε μέλος της ΕΕ το 2007.

Συμπερασματικά, είναι απίθανο το ενδεχόμενο οι περιορισμοί της διατροφής στο αναπαραγωγικό αποτέλεσμα να αποτελούν σοβαρή απειλή για τον Ασπροπάρη στα Βαλκάνια. Η σχέση μεταξύ της τροφικής ποικιλότητας και του ρυθμού κατάληψης των επικρατειών μπορεί να δείχνει ότι τα ενήλικα πουλιά με πολύ περιορισμένη ή ευρεία ποικιλία τροφής μπορεί να είναι πιο ευάλωτα στην κατανάλωση δηλητηριασμένων δολωμάτων και θα ήταν χρήσιμες περισσότερες πληροφορίες για την επίδραση της διαθεσιμότητας τροφής στην επιβίωση των ενήλικων και ανήλικων ατόμων για τη βελτίωση των δράσεων διαχείρισης προστασίας.

Η πλήρης εργασία σε PDF είναι διαθέσιμη εδώ.

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων αυτών, αναδείχτηκε η ανάγκη ύπαρξης ενός Εγχειριδίου, που θα βοηθούσε το μη ειδικό σε θέματα πανίδας προσωπικό να αναγνωρίσει είδη πουλιών και να πιστοποιήσει την εγκυρότητα των εισερχόμενων και εξερχόμενων αποστολών.

Το Εγχειρίδιο για τελωνειακούς υπαλλήλους και συνοριακούς σταθμούς κτηνιατρικού ελέγχου δημιουργήθηκε από το WWF Ελλάς και την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και αποτελεί απόδοση και προσαρμογή στα ελληνικά της αντίστοιχης έκδοσης της Βουλγαρικής Εταιρείας για την Προστασία των Πουλιών (BSPB). 

Ο Ασπροπάρης μειώνεται σε όλο το εύρος της κατανομής του. Στη Βαλκανική Χερσόνησο, ο πληθυσμός μειώθηκε από περισσότερα από 500 ζευγάρια το ’80 σε λιγότερο από 80 ζευγάρια σήμερα (Velevski et al. 2015). Πλήθος απειλών επηρεάζουν το είδος στις περιοχές αναπαραγωγής και κατά μήκος των μεταναστευτικών του διαδρομών, όπως η χρήση δηλητηρίων, οι ηλεκτροπληξία, οι συγκρούσεις με γραμμές μεταφοράς ρεύματος και ανεμογεννήτριες, η άμεση καταδίωξη, η απώλεια ενδιαιτημάτων, η έλλειψη τροφής κ.λπ. Η άσχημη κατάσταση της υγείας που προκαλείται από τη χρήση παρασιτοκτόνων, αντιβιοτικών και άλλων κτηνιατρικών προϊόντων, τη μόλυνση από τα βαρέα μέταλλα και τις διάφορες ασθένειες, θεωρήθηκε ως ένας από τους κύριους λόγους μείωσης του πληθυσμού στους τόπους αναπαραγωγής.

Για να μάθουμε περισσότερα γι’ αυτό το κρίσιμο θέμα για τη διατήρηση του είδους στη Βαλκανική Χερσόνησο, εκπονήθηκε μελέτη για την κατάσταση της υγείας του πληθυσμού του Ασπροπάρη στη Βουλγαρία και την Ελλάδα από το  Vulture Conservation Foundation (VCF) και το Κέντρο Αναλύσεων και Διαγνώσεων για την Άγρια Πανίδα (CAD) στη Μάλαγα της Ισπανίας, στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» (LIFE10 NAT/BG/000152). Η μελέτη είχε ως στόχο την εύρεση πιθανών μολύνσεων (από βακτήρια ή ιούς) και πιθανής έκθεσης σε τοξικές ουσίες ή δηλητηρίασης από βαρέα μέταλλα, παρασιτοκτόνα και κτηνιατρικά φάρμακα.

Συλλέχθηκαν συνολικά 182 δείγματα (36 δείγματα αίματος για τοξικολογικές εξετάσεις και 146 δείγματα από τον λαιμό, την αμάρα και τα μάτια για παθολογικές εξετάσεις) από 49 άτομα (κυρίως νεοσσούς) που προέρχονταν από διαφορετικές επικράτειες Ασπροπάρη στη Βουλγαρία και την Ελλάδα. Η συλλογή έγινε από τη Βουλγάρικη Ορνιθολογική Εταιρεία (BSPB), την  Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και το WWF Ελλάς το 2012 και το 2013 και τα δείγματα στάλθηκαν για ανάλυση το 2014.

Όσον αφορά τις μολύνσεις, έγινε εξέταση για μεγάλο αριθμό μικροοργανισμών (Salmonella sp., Campylobacter sp., Esherichia coli 0157, Chlamidia sp., μυκόπλασμα, Avian adenovirus, Avian circovirus, Newcastle, ιός δυτικού Νείλου και Bordetella), τα οποία είναι γνωστά ως πιθανά παθογόνα που επηρεάζουν τα αρπακτικά πουλιά ή συγκεκριμένα τον Ασπροπάρη. Για την ποιοτική και ποσοτική ανάλυσή τους χρησιμοποιήθηκαν μικροβιολογικές και PCR (Polymerase Chain Reaction) μέθοδοι. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι αυτοί οι μικροοργανισμοί δεν επηρέαζαν τα άτομα στα οποία έγινε δειγματοληψία. Βρέθηκαν μόνο πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις από Newcastle σε ορισμένα από τα δείγματα και σε κάποια άλλα χαμηλές συγκεντρώσεις Avian adenovirus και Avian circovirus. Αυτό σημαίνει ότι τα άτομα αυτά είχαν μόνο μία επαφή με τους ιούς αυτούς (που είναι πιθανόν πολύ κοινοί) αλλά δεν είχαν προσβληθεί από τις ασθένειες αυτές.
Ό

σον αφορά τις τοξικολογικές αναλύσεις, έγινε εξέταση για βαρέα μέταλλα (μόλυβδο και κάδμιο) για 270 διαφορετικά παρασιτοκτόνα, 137 αντιβιοτικά και 21 αντιφλεγμονώδη. Όλα τα παραπάνω μπορούν να βρεθούν στην τροφή των γυπών (λόγω των γεωργικών και των κτηνιατρικών πρακτικών) και μπορούν να έχουν αρνητική επίδραση στην υγεία του Ασπροπάρη. Τα αποτελέσματα ήταν αναπάντεχα ευχάριστα, σχεδόν όλα τα δείγματα βρέθηκαν αρνητικά. Ανιχνεύτηκε μόνο πολύ μικρή, άνευ σημασίας, ποσότητα Ασπιρίνης (ακετυλοσαλικυλικό οξύ) σε μία ομάδα δειγμάτων από την Ελλάδα.

Συμπερασματικά, οι εξετάσεις έδειξαν ότι τα νεαρά άτομα που ελέγχθηκαν ήταν σε καλή κατάσταση στην υγεία τους κατά την περίοδο της δειγματοληψίας και δεν είχαν επηρεαστεί από κάποιο παθογόνο οργανισμό ή τοξική ουσία. Αν και δεν μπορούμε να βγάλουμε συμπεράσματα για όλα τα Βαλκάνια, μπορούμε να πούμε ότι οι ασθένειες και η μόλυνση με βαρέα μέταλλα (όπως ο μόλυβδος) και με τοξικές ουσίες από γεωργικές ή κτηνιατρικές πρακτικές δεν φαίνεται να αποτελούν σοβαρή απειλή για τον Ασπροπάρη στη Βουλγαρία και την Ελλάδα.

Μπορείτε να βρείτε την πλήρη αναφορά σε PDF εδώ.

Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης των ενεργών επικρατειών στην Ελλάδα εντοπίστηκαν 10 επικράτειες, από τις οποίες 8 ήταν από ζευγάρια και δύο από μοναχικά άτομα.  Από τα οκτώ ζευγάρια, τα έξι ξεκίνησαν την επώαση. Τα τέσσερα γέννησαν πέντε νεοσσούς, αλλά μόνο οι τρεις, από δύο ζευγάρια στη Θράκη, κατάφεραν να πτερωθούν. Επιπλέον, ένα από τα ζευγάρια της Θράκης δεν κατάφερε να ολοκληρώσει την επώαση των δύο αβγών και, παρόλο που υπήρχε εγκατεστημένη κάμερα στη φωλιά, δεν βρέθηκε προφανής λόγος για την αποτυχία αυτή. Άλλο ένα ζευγάρι απέτυχε να αναπαραχθεί στα Μετέωρα από άγνωστη αιτία. Ένας από τους νεοσσούς (ηλικίας 20 ημερών περίπου) θηρεύτηκε από αλεπού στη φωλιά και άλλος ένας (40 ημερών περίπου) βρέθηκε νεκρός στη φωλιά και ελπίζουμε να αποκαλυφθούν σύντομα οι λόγοι του θανάτου του, χάρη στις εξετάσεις που θα διεξαχθούν σε τοξικολογικό εργαστήριο της Ισπανίας.

Πώς βοήθησε το πρόγραμμα LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» τους γύπες να αναθρέψουν με επιτυχία τα μικρά τους;

Με την παροχή συμπληρωματικής τροφής: μετά την επιστροφή από την Αφρική, η πλειοψηφία των ζευγαριών στη Βουλγαρία και την Ελλάδα λάμβαναν τακτικά ασφαλή τροφή. Έτσι, τα ζευγάρια μπόρεσαν να φωλιάσουν και να μεγαλώσουν μικρά με μικρότερο κίνδυνο δηλητηρίασης. Ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, την πυκνότητα των ζευγαριών, την παρουσία ανταγωνιστικών ειδών και τους πόρους του Προγράμματος , κάποια ζευγάρια λάμβαναν ατομικά (κοντά στη φωλιά) μικρές ποσότητες κρέατος (1-3 κιλά) κάθε 2-3 μέρες. Άλλα ζευγάρια λάμβαναν μεγαλύτερες ποσότητες κρέατος σε εξειδικευμένες θέσεις ταΐσματος («ταΐστρες») μια φορά την εβδομάδα. Οι θέσεις ταΐσματος  χρησιμοποιήθηκαν για να προσελκύσουν πουλιά που περιπλανούνταν και να τα οδηγήσουν να παραμείνουν στην περιοχή και να βρουν ταίρι, όπως έγινε στο Εθνικό Πάρκο Rusenski Lom. Εκεί, η παροχή συμπληρωματικής τροφής έγινε σε δύο πλατφόρμες ταυτόχρονα και η προσπάθεια απέδωσε: φέτος δημιουργήθηκε ζευγάρι το οποίο ανέθρεψε μικρά (το 2014 στην περιοχή βρισκόταν μόνο ένα θηλυκό πουλί).

Η παροχή συμπληρωματικής τροφής στη Βουλγαρία φέτος περιελάμβανε 19 ζευγάρια (7 στη Βόρεια Βουλγαρία και 12 στην Ανατολική Ροδόπη) χάρη στις προσπάθειες 11 τοπικών συνεργατών του Προγράμματος. Συνολικά, έγιναν 400 τοποθετήσεις τροφής και δόθηκαν στους γύπες πάνω από 10 τόνοι κρέατος (από τοπικούς κτηνοτρόφους και σφαγεία).

Στην Ελλάδα, έγινε παροχή συμπληρωματικής τροφής ατομικά (κοντά στη φωλιά) σε τρεις φωλιές (μία στη Θράκη και δύο στα Μετέωρα). Σε μία περίπτωση, η δράση σταμάτησε όταν ο νεοσσός φαγώθηκε από αλεπού, ενώ στην άλλη όταν τα ενήλικα βρέθηκαν δηλητηριασμένα. Τρία από τα ζευγάρια που βρίσκονται στο Εθνικό Πάρκο Δαδιάς επωφελήθηκαν από την ταΐστρα στο Πάρκο που λειτουργεί εδώ και 20 χρόνια. Στα Μετέωρα, ένα από τα τρία ζευγάρια επισκέπτεται τακτικά την ταΐστρα που επαναλειτούργησε στo πλαίσιo του Προγράμματος.

Με την φύλαξη των φωλιών: Καθώς είναι πολύ εύκολο να ενοχληθούν τα πουλιά κατά την αναπαραγωγική περίοδο και τα νεαρά πουλιά μερικές φορές αποτυγχάνουν στις πρώτες τους προσπάθειες να πετάξουν, κάθε χρόνο παρέχεται προστασία στις φωλιές και τα νεαρά άτομα.

Στη Βουλγαρία, τον Αύγουστο, όπως το 2014, διοργανώθηκε εθελοντικό πρόγραμμα στην Ανατολική Ροδόπη όπου εντοπίζεται ο κύριος όγκος του πληθυσμού στη χώρα. Δώδεκα Βούλγαροι εθελοντές και δύο από τη Λιθουανία και τη Γερμανία συμμετείχαν στο Πρόγραμμα, μαζί με ορισμένους ακόμα που βοήθησαν στη φύλαξη. Δεκατρείς από τις 15 επιτυχημένες φωλιές (που γέννησαν τα 18 από τα 21 νεαρά) στην περιοχή φυλάσσονταν καθημερινά. Στη Βόρεια Βουλγαρία φυλάχθηκαν και οι τέσσερις φωλιές με 4 νεαρά, από ντόπιους που τάιζαν τους γύπες.

Στην Ελλάδα, και οι τέσσερις φωλιές στη Θράκη φυλάσσονταν από τον Ιούνιο, 3-5 μέρες την εβδομάδα. Μετά την αποτυχία στην επώαση της μίας φωλιάς και τον θάνατο του νεοσσού σε μια άλλη, απέμειναν μόνο δύο φωλιές για να φυλάσσονται, οι οποίες από τις αρχές του Ιουλίου φυλάσσονταν καθημερινά μέχρι να αναχωρήσουν τα πουλιά για την Αφρική. Η δράση αυτή υλοποιήθηκε από το πρόγραμμα EVS (European Voluntary Service) και Έλληνες εθελοντές. Στα Μετέωρα, δύο φωλιές επιτηρούνταν τακτικά ως μέρος του Προγράμματος παροχής συμπληρωματικής τροφής.

Φέτος σώθηκαν δύο νεοσσοί χάρη στο πρόγραμμα φύλαξης των φωλιών: ένας στην Ελλάδα και ένας στη Βουλγαρία. Στις αρχές Αυγούστου, ένας νεοσσός σώθηκε στη Θράκη όταν έπεσε από τη φωλιά, αφού δεν θα μπορούσε να επιστρέψει μόνος του. Στα τέλη Αυγούστου, το μοναδικό νεαρό στο Εθνικό Πάρκο Rousenski Lom της Βόρειας Βουλγαρίας, εγκαταλείφθηκε από τους γονείς του και στις αρχές Σεπτέμβριου απομακρύνθηκε από τη φωλιά του και στάλθηκε στο Κέντρο Περίθαλψης Άγριας Ζωής Green Balkans στη Στάρα Ζαγορά. Οι υπόλοιποι 27 νεαροί Ασπροπάρηδες από τη Βουλγαρία και την Ελλάδα άφησαν τις φωλιές τους με επιτυχία.

Οι Ασπροπάρηδες έχουν ήδη φύγει από τα Βαλκάνια και κατευθύνονται προς την Αφρική, όπου θα περάσουν τον χειμώνα. Τα νεαρά πουλιά θα αντιμετωπίσουν, για πρώτη φορά, την τεράστια πρόκληση της μετανάστευσης. Τους ευχόμαστε ένα ασφαλές ταξίδι. Aν όλα πάνε καλά θα επιβιώσουν και θα επιτρέψουν στη γενέτειρά τους μετά από λίγα χρόνια!

Η «Επιστροφή του Ασπροπάρη» ευχαριστεί όλους τους συνεργάτες, εθελοντές και επισκέπτες των εκδηλώσεων!

Στο Κέντρο Διατήρησης της Φύσης της BSPB «Ανατολική Ροδόπη» η εκδήλωση θα διοργανωθεί με την υποστήριξη της Κοινότητας του Ματζάροβο και του Rewilding Europe και θα ξεκινήσει στις 3 Σεπτεμβρίου με ομάδα εθελοντών που θα καθαρίσει το Κέντρο, θα βάψει τη γέφυρα του ποταμού Άρδα και θα τοποθετήσει τις νέες πινακίδες πληροφόρησης. Την ημέρα της εκδήλωσης (Σάββατο, 5 Σεπτεμβρίου) θα υπάρχουν πολλά παιχνίδια και γρίφοι για τα παιδιά με πολλά βραβεία και θα υπάρξει και έκθεση γκράφιτι στην παραλία του ποταμού. Επιπλέον, θα γίνει παρουσίαση αφιερωμένη στους γύπες, καθώς και προβολή ταινίας για τα εγκλήματα κατά των πουλιών στη Βουλγαρία.

Και δεν είναι μόνο αυτά: από 1η έως και 5 Σεπτεμβρίου, οι καλλιτέχνες των «140 ιδεών» θα ζωγραφίσουν τον τοίχο κτιρίου στο Ματζάροβο, με θέμα τους γύπες και τον ανεκτίμητο ρόλο τους στη φύση.

Στο Ruse η εκδήλωση θα διοργανωθεί με τη συνεργασία του Περιφερειακού Μουσείου Ιστορίας του Rousse και το Εθνικό Πάρκο Rusenski Lom και θα περιλαμβάνει και αυτή παιχνίδια και γρίφους για παιδιά με πολλά βραβεία, παρουσιάσεις και προβολή της ταινίας για τα εγκλήματα κατά των πουλιών στη Βουλγαρία.

Στη Provadia η Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τους Γύπες θα εορταστεί μπροστά από το Δημαρχείο, όπου μαθητές των σχολείων "Dimitar Blagoev" και "Γη" θα βαφτίσουν τον νεαρό Ασπροπάρη της φωλιάς που παρακολουθείται με βιντεοκάμερα. Θα υπάρξει και παιχνίδι ερωτήσεων με βραβεία, καθώς και εξόρμηση για παρατήρηση πουλιών.

Ο πληθυσμός του Ασπροπάρη στα Βαλκάνια μειώθηκε πάνω από 80% τα τελευταία 30 χρόνια. Οι κύριοι λόγοι γι’ αυτό είναι τα επικίνδυνα δίκτυα ηλεκτρικού ρεύματος, το παράνομο εμπόριο σπάνιων ζώων, η αλόγιστη χρήση παρασιτοκτόνων και εντομοκτόνων στη γεωργία και τα δηλητηριασμένα δολώματα, που είναι επικίνδυνα όχι μόνο για το είδος αλλά και για τα οικόσιτα ζώα και τον άνθρωπο.

Οι γύπες έγιναν πολύ γρήγορα μία από τις πιο απειλούμενες οικογένειες πουλιών του πλανήτη. Τρία στα τέσσερα είδη γυπών του Παλαιού κόσμου είναι ήδη Παγκόσμια απειλούμενα με εξαφάνιση ή Σχεδόν Απειλούμενα, σύμφωνα με τον Κόκκινο Κατάλογο των Απειλουμένων Ειδών της IUCN. Αν δεν αναγνωριστούν και αντιμετωπιστούν γρήγορα και αποτελεσματικά οι απειλές, οι γύπες στην Αφρική και την Ευρώπη κινδυνεύουν να εξαφανιστούν εντός της γενιάς μας.

Έως το 2015, τοποθετήθηκαν συνολικά 20 πομποί σε Ασπροπάρηδες (18 ανήλικους –2 στη Βουλγαρία, 7 στην Ελλάδα και 2 στην ΠΓΔΜ και 1 στην Αλβανία– και 2 ενήλικους στην Ελλάδα) στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη». Ο αριθμός των σημασμένων ανήλικων πουλιών ήταν αρκετά μεγάλος, ώστε να καταστεί εφικτό να μελετηθούν οι μεταναστευτικές τους διαδρομές, οι τόποι διαχείμασης και οι αιτίες θνησιμότητας για τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής τους (για περισσότερες πληροφορίες δείτε την εργασία των Oppel et al. 2015). Αν και ο σημασμένος ενήλικος «Λάζαρος» αποκάλυψε σοκαριστικά στοιχεία για το μέγεθος της παράνομης χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων στην Ελλάδα, ο αριθμός των σημασμένων ενήλικων πουλιών δεν επαρκούσε για να καταλήξουμε σε ασφαλή εμπειρικά συμπεράσματα για τη χρήση των ενδιαιτημάτων, τη μετανάστευση και τους παράγοντες θνησιμότητας. Την ίδια στιγμή, η μόλις εκδοθείσα ανάλυση για τη βιωσιμότητα των πληθυσμών του Ασπροπάρη στην ΠΓΔΜ, κατέδειξε ότι η επιβίωση αυτής της ηλικιακής ομάδας είναι κρίσιμης σημασίας για την διατήρηση του πληθυσμού (Velevski et al. 2014). Γι’ αυτό και οι εταίροι της BirdLife που υλοποιούν το Πρόγραμμα LIFE+ –η Βουλγαρική Ορνιθολογική Εταιρεία (BSPB), η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, το WWF Ελλάς και η Βρετανική Εταιρεία για την Προστασία των Πουλιών (RSPB)– εστίασαν τις προσπάθειές τους στην παγίδευση και τη σήμανση των ενήλικων Ασπροπάρηδων των Βαλκανίων.

Η παγίδευση και η τοποθέτηση των πομπών, όμως, των ενήλικων Ασπροπάρηδων δεν είναι καθόλου εύκολη δουλειά. Η προετοιμασία ξεκίνησε την άνοιξη, με την άφιξη των πουλιών. Έτσι παγιδεύτηκε και σημάνθηκε στη Δυτική Ελλάδα τον Απρίλιο το πρώτο ενήλικο πουλί (ο «Αώος»). Ο πομπός έδειξε ότι το πουλί αναπαράγεται στην Αλβανία άλλα επισκέπτεται συχνά τη γειτονική περιοχή της Κόνιτσας για εύρεση τροφής.

Στη Βουλγαρία, αυτή την άνοιξη τοποθετήθηκε κλωβός παγίδευσης σε μία από τις ταΐστρες της Ανατολικής Ροδόπης. Δυστυχώς, ο κλωβός καταστράφηκε λόγω των κακών καιρικών συνθηκών. Επειδή ο χρόνος τελείωνε, προσκλήθηκαν τον Ιούλιο ειδικοί από το εξωτερικό (ο Dr. Mike McGrady από το International Avian Research, η Jenny και ο Ewan Weston από την RSPB) με εμπειρία στην παγίδευση αρπακτικών πουλιών, για να βοηθήσουν με τις γνώσεις τους το προσωπικό της BSPB.  Εφαρμόστηκαν διάφορες μέθοδοι, αλλά η πιο αποδοτική ήταν η χρήση ειδικού εκτινασσόμενου διχτυού (whoosh net). Με τη μέθοδο αυτή, παγιδεύτηκαν δύο ενήλικα πουλιά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου – ένα αρσενικό (ο «Boris») και ένα θηλυκό (η «Jenny»). Οι πομποί και των δύο πουλιών μεταδίδουν σήμα με επιτυχία, επιβεβαιώνοντας την αναπαραγωγή των Ασπροπάρηδων αυτών στην Ανατολική Ροδόπη, καθώς τα πουλιά επισκέπτονται συνέχεια τις φωλιές και ταΐζουν τους νεοσσούς. Οι πληροφορίες που θα συλλεχθούν με τη βοήθεια του «Boris» και της «Jenny» πριν ξεκινήσουν τη μετανάστευσή τους θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε περισσότερα για τη χρήση των επικρατειών και τη συμπεριφορά των Ασπροπάρηδων στα Βαλκάνια, βοηθώντας μας έτσι στην επιλογή των πιο αποτελεσματικών δράσεων διατήρησης στους τόπους αναπαραγωγής.

Προκειμένου να αποφευχθεί η όχληση των αναπαραγόμενων πουλιών, τα στίγματα στον χάρτη του Αώου, του Boris και της Jenny θα εμφανιστούν στην ιστοσελίδα του προγράμματος αφού ξεκινήσει  η φθινοπωρινή τους μετανάστευση.

Πρόκειται για το δεύτερο περιστατικό δηλητηρίασης Ασπροπάρη στα Μετέωρα μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια που έδωσε τη χαριστική βολή σε ένα από τα τρία τελευταία ζευγάρια που επιβίωναν στην περιοχή. Ουσιαστικά, το 1/3 του τοπικού πληθυσμού εξαφανίστηκε εξαιτίας ενός και μόνο περιστατικού. Είναι μεγάλο κρίμα, ειδικά αν αναλογιστούμε ότι λίγο πριν την αλλαγή του αιώνα, η περιοχή μπορούσε να υπερηφανεύεται ότι φιλοξενούσε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση αναπαραγόμενων Ασπροπάρηδων στην Ελλάδα, πιθανόν και στα Βαλκάνια.

Την ίδια στιγμή που η ελληνική κοινωνία βιώνει σοβαρές πολιτικές και οικονομικές ανακατατάξεις, ένα σπάνιο είδος πουλιού δίνει τον δικό του αγώνα επιβίωσης στη χώρα, οδεύοντας ταχέως προς την εξαφάνιση. Κι όμως πριν λίγα μόλις χρόνια, οι Ασπροπάρηδες αποτελούσαν κοινό θέαμα στην ελληνική ύπαιθρο, ενώ σήμερα -σύμφωνα με τη φετινή καταμέτρηση- επιβιώνουν μόνο 10 ζευγάρια. Κύρια αιτία για τη δραματική αυτή μείωση είναι η παράνομη, αλλά ωστόσο ευρεία χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ελληνική ύπαιθρο.

Όπως λέει και το ρητό «Ότι δεν βλέπει το μάτι, δεν το πονάει η καρδιά». Αυτό ισχύει πλήρως με τα δηλητήρια. Τα δηλητηριασμένα δολώματα τοποθετούνται σε απόμερες θέσεις, όπου κανείς δεν βλέπει τα αποτελέσματα: αν δεν υπάρχει πτώμα, δεν υπάρχει και έγκλημα. Έχει εκτιμηθεί ότι μόνο το 10% των δηλητηριασμένων ζώων εντοπίζεται. Αυτό σημαίνει ότι το μέγεθος του προβλήματος υποτιμάται κι έτσι οι αρχές το  αντιμετωπίζουν ως δευτερεύον ζήτημα. Είναι όμως έτσι; Χάρη στην εργασία  που υλοποιείται από την Ορνιθολογική και το WWF Ελλάς στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη», αλλά και από άλλες ΜΚΟ σε ανάλογα προγράμματα, συλλέχθηκε πλήθος στοιχείων και δεδομένων τα τελευταία χρόνια που αποδεικνύει ότι τα δηλητηριασμένα δολώματα και οι επιπτώσεις τους στην άγρια ζωή δεν αποτελούν ανούσιο ζήτημα και δεν μπορεί να αγνοηθεί με την ελπίδα ότι απλά «θα περάσει μόνο του». Αυτό που δεν μπορεί να διαψευσθεί είναι η παράνομη διάσταση της πρακτικής αυτής. Αποτελεί ΕΓΚΛΗΜΑ και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται από την κοινωνία και τις αρχές.

Μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια, η Ελλάδα έχασε 5 Ασπροπάρηδες από δηλητηριασμένα δολώματα. Ένα εμβληματικό είδος πουλιού χάνεται μπροστά στα μάτια μας και η ώρα για την κοινωνία και τις αρχές να σταματήσουν να αδιαφορούν και να αναλάβουν δράση έχει φτάσει προ πολλού. Η Κεντρική Διοίκηση πρέπει άμεσα να κινητοποιηθεί και να παράσχει στις σχετικές περιφερειακές και τοπικές αρχές, όπως τα Δασαρχεία και τους Δήμους, τους απαιτούμενους πόρους και εργαλεία για την καταπολέμηση της μάστιγας των δηλητηριασμένων δολωμάτων και την επιβολή του νόμου. Η κοινωνία με τη σειρά της θα πρέπει να αφυπνιστεί και να έρθει αντιμέτωπη με τις ευθύνες της, καθώς τις περισσότερες φορές οι δράστες είναι γνωστοί.

Στο μεταξύ, ο χρόνος για τους Ασπροπάρηδες τελειώνει…

Η Συνάντηση Εργασίας διοργανώθηκε από την Ορνιθολογική Βουλγαρίας (BSPB)/BirdLife Bulgaria, στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη», που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη και του Προγράμματος SSFA/CMSAD/2014/005, που χρηματοδοτείται από το CMS - Raptors MoU.

Μπορείτε να διαβάσετε τη Διακύρηξη που προέκυψε από τη Συνάντηση Εργασίας εδώ, καθώς και να δείτε τις παρουσιάσεις εδώ και φωτογραφίες εδώ.

Στο σεμινάριο δόθηκε η ευκαιρία στον κ. Guy Clarke, διοικητή της ομάδας CITES της Βρετανικής Συνοριοφυλακής, με πάνω από 20 χρόνια εμπειρία στο θέμα, να μοιραστεί τις γνώσεις του με τους συμμετέχοντες. Εκτός από τις παρουσιάσεις, οι τελωνειακοί είχαν την ευκαιρία να κάνουν πρακτική εφαρμογή των πληροφοριών που έλαβαν στο σεμινάριο με πρακτική άσκηση. Στη συνέχεια, συζήτησαν με τον κύριο Clarke και  έλυσαν όποιες απορίες είχαν όσον αφορά την εφαρμογή της Συνθήκης CITES και τις ευθύνες τους ως τελωνειακοί υπάλληλοι.

Το σεμινάριο παρακολούθησαν πάνω από 40 άτομα, οι περισσότεροι υπάλληλοι τελωνείων, όπως το Τελωνείο του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, το 5ο και 6ο Τελωνείο Πειραιά, το Τελωνείο του Λιμένα Ελευσίνας και η Διεύθυνση Στρατηγικής Τελωνειακών Ελέγχων και Παραβάσεων. Υπήρξαν, όμως, και υπάλληλοι από άλλα Τμήματα και Υπηρεσίες του αεροδρομίου (φορτία, Υπηρεσίες επίγειας εξυπηρέτησης, Υπηρεσία Περιβάλλοντος κ.ά.).

Το εμπόριο άγριας ζωής περιλαμβάνει εκατοντάδες εκατομμύρια ζώων και φυτών, καθώς και τμήματα τους ή παράγωγα από δεκάδες χιλιάδες είδη. Το παγκόσμιο εμπόριο ειδών ενδιαφέροντος για διατήρηση παρακολουθείται από τη CITES. Στο διάστημα 2006-2010, η CITES κατέγραψε συνολικά περίπου 1,7 εκατομμύρια ζωντανά πουλιά, 7 εκατομμύρια ζωντανά ερπετά, 19 εκατομμύρια δέρματα ερπετών, 236.000 δέρματα αιλουροειδών, 6.000 τόνους χαβιάρι, 17 εκατομμύρια ζωντανά κοράλλια και 387 εκατομμύρια ζωντανές ορχιδέες. Το παράνομο εμπόριο άγριας ζωής θεωρείται ως το τρίτο πιο επικερδές παράνομο εμπόριο, με έσοδα που φτάνουν τα 10 δισ. δολάρια, και συνδέεται πλέον και με άλλες εγκληματικές δραστηριότητες όπως η διακίνηση ναρκωτικών ή ακόμα και η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, θεωρείται ότι παίζει σημαντικό ρόλο στο δίκτυο παράνομης διακίνησης άγριας ζωής. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να δοθεί η σημασία που του αξίζει από τις αρμόδιες αρχές.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον κ. Guy Clarke, που ταξίδεψε στην Ελλάδα και παρέδωσε το Σεμινάριο αυτό. Θα θέλαμε επίσης να ευχαριστήσουμε τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ) που μας φιλοξένησε και συνέβαλε στη διοργάνωση του σεμιναρίου. Τέλος, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε το Τελωνείο του ΔΑΑ για τη δέσμευσή του να καταπολεμήσει το πρόβλημα αυτό, ενθαρρύνοντας τη διοργάνωση του σεμιναρίου.

Η Γ’ και Δ’ τάξη, σε συνέχεια του εκπαιδευτικού Προγράμματος που υλοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της χρονιάς από την Ορνιθολογική στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE+ « Η επιστροφή του Ασπροπάρη», αφιέρωσαν την παράστασή τους στον απειλούμενο γύπα και μας γύρισαν πολλά χρόνια πίσω, στην εποχή που ο Απροπάρης, «ο Ίκαρος της καρδιάς μας» όπως τον αποκαλούν, ξεκίνησε από τη μακρινή Αίγυπτο για να φωλιάσει στους βράχους των Μετεώρων. Διέσχισε τη Μεσόγειο διανύοντας χιλιάδες χιλιόμετρα, συνάντησε λαθροθήρες, δηλητηριασμένα δολώματα και άλλους κινδύνους αλλά και ανθρώπους που μάχονται για την προστασία του.

Και ήταν όλοι εκεί: οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, ο Φαραώ που θέσπισε τον νόμο για την προστασία του, η άνοιξη, τα λουλούδια και τα χελιδόνια, τα 3 εναπομείναντα ζευγάρια Ασπροπάρηδων των Μετεώρων με τους νεοσσούς τους, ο Kouki –ο ειδικά εκπαιδευμένος σκύλος για την ανίχνευση δηλητηριασμένων δολωμάτων, η Ορνιθολογική και πολλοί άλλοι. Και όλοι τους είχαν τον ρόλο τους γύρω από τη ζωή του Ασπροπάρη, με υπέροχα κείμενα και επιμέλεια της δασκάλας της Γ’ τάξης Νατάσας Παπαχρήστου και του δασκάλου της Δ’ τάξης Ηρακλή Μαλακασιώτη και με πρωταγωνιστές τα παιδιά.

Ανανεώνουμε το ραντεβού μας για την ερχόμενη σχολική χρονιά, περιμένοντας και πάλι το πουλί-σύμβολο των βράχων των Μετεώρων να επιστρέψει στο σπίτι του!

Μερικοί στίχοι από την παράσταση των παιδιών:

"Γιατί, γιατί απερίσκεπτοι άνθρωποι, δολώματα με δηλητήριο πετάτε;
Τί προσπαθείτε να πετύχετε;
Δεν ξέρετε πως όλους μας η ίδια αλυσίδα μας ενώνει;
Αν ένας κρίκος δηλητηριαστεί,
το δηλητήριο γρήγορα στον άλλον θα κυλήσει
κι από εκείνον στον επόμενο
και τελειωμό δε θα ‘χει
μέχρι να φτάσει πάλι εκεί απ’ όπου είχε ξεκινήσει!
Δηλαδή σ’ εσένα, αλόγιστε άνθρωπε!"

Εκτός του αυξημένου αριθμού ζευγαριών, φέτος παρατηρήσαμε και μια αύξηση στον αριθμό των ανώριμων ατόμων. Τα άτομα αυτά είναι σημαντικά για την υγεία και σταθερότητα του πληθυσμού Ασπροπάρη, μιας και αποτελούν μια «δεξαμενή» ελεύθερων ατόμων  στην περίπτωση απώλειας κάποιου από τα μέλη των αναπαραγόμενων ζευγαριών.

Ένα από τα νέα ζευγάρια της Βόρειας Βουλγαρίας βρίσκεται στο Εθνικό Πάρκο Rusenski Lom, όπου την περασμένη χρονιά είχε απομείνει μόνο ένα μοναχικό άτομο. Φέτος όμως, δημιούργησε νέο ζευγάρι με ένα νεαρό άτομο και παρά το γεγονός ότι τα πουλιά δεν αναπαράχθηκαν, μας δίνουν την ελπίδα ότι το είδος δεν έχει εξαφανιστεί από την περιοχή του Lomovete. Το ζευγάρι αποτελεί αντικείμενο εντατικής παρακολούθησης, παροχής συμπληρωματικής τροφής και φύλαξης (κοινές δράσεις με τη Διεύθυνση του Εθνικού Πάρκου). Το άλλο ζευγάρι της Β. Βουλγαρίας αποτελεί επίσης αντικείμενο εντατικής φροντίδας από την Ομάδα του Προγράμματος. Ένα από τα άτομα του ζευγαριού είναι ο Ασπροπάρης με κωδικό δαχτυλιδιού Β28 ο οποίος δακτυλιώθηκε το 2008 στην Ανατολική Ροδόπη και τώρα βρήκε νέο ταίρι και κατέλαβε νέα επικράτεια.  

Τα αποτελέσματα της φετινής χρονιάς αποτελούν περισσότερο γεγονός παρά τάση, αλλά αν εκτιμηθούν σε συνδυασμό με την υψηλότερη παραγωγικότητα του πληθυσμού Ασπροπάρη της περασμένης χρονιάς, δίνουν σίγουρα μια ελπίδα για τη διάσωση του είδους στη χώρα, αλλά και για τις προσπάθειες διαφύλαξής του.

Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί φέτος  10 επικράτειες Ασπροπάρη. Οι 5 από αυτές καταλαμβάνονται από ζευγάρια στη Θράκη: τρία στη Δαδιά, ένα στον Κομψάτο και ένα στη Νέα Σάντα. Οι 4 από τις υπόλοιπες 5 επικράτειες καταλαμβάνονται από ζευγάρια, τρία στα Μετέωρα και ένα στο όρος Μενοίκιο (Σέρρες), ενώ η 5η επικράτεια καταλαμβάνεται από ένα μοναχικό ενήλικο άτομο στην περιοχή της Παραμυθιάς (Ήπειρος). Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι έχουμε τρεις λιγότερες ενεργές επικράτειες Ασπροπάρη σε σχέση με την περσινή χρονιά, παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των ζευγαριών παραμένει σταθερός.

Για την περιοχή της Βουλγαρίας, πάρτε μέρος στην εκστρατεία για εθελοντές φύλαξης φωλιών «Δώστε τον εαυτό σας»  ή κάντε δωρεά για τη φύλαξη των φωλιών σε ένα από τα γραφεία της BSPB, ή στον τραπεζικό λογαριασμό στη Raiffeisenbank – Bulgaria, BGN: IBAN BG55RZBB91551060107329, BIC RZBBBGSF, ή εδώ.

Παρακαλούμε αναφέρετε ότι επιθυμείτε να κάνετε δωρεά συγκεκριμένα για τη φύλαξη φωλιών Ασπροπάρη.

Μάσκες στα πρόσωπα, πλακάτ ψηλά στον ουρανό, ενημερωτικά φυλλάδια στα χέρια, 60 μαθητές πορεία με το πανό «Σεβασμός στα ζώα και τη φύση» στην κορυφή και φωνές στη διαπασών.

Ημέρα λαϊκής αγοράς και οι δρόμοι της πόλης είναι γεμάτοι με κόσμο. Ανάμεσα στους πάγκους με τα λαχανικά και τα φρούτα ελίσσονται οι πρεσβευτές του μοναδικού αυτού απειλούμενου είδους για να αφυπνίσουν τους συμπολίτες τους για ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει: τα δηλητηριασμένα δολώματα!

Η πορεία τερματίζει στην πλατεία του Δημαρχείου, όπου τα συνθήματα των μαθητών δίνουν τη θέση τους στη σιωπηλή διαμαρτυρία. Το σύνθημα της ημέρας «οι φόλες σπέρνουν θάνατο γι' αυτό δεν είναι λύση, σεβασμός στα ζώα και στη φύση» έγινε τραγούδι στα χείλη όλων μας!

Οι περιβαλλοντικές ΜΚΟ σε όλες τις χώρες των Βαλκανίων εργάζονται για την παύση αυτής της θανάσιμης πρακτικής, αλλά το θέμα των δηλητηριασμένων δολωμάτων αποτελεί έχει πολύπλοκες κοινωνικο-οικονομικές διαστάσεις, με πολλαπλές πτυχές που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Επομένως, η ανταλλαγή γνώσης και εμπειρίας είναι απαραίτητη για την επίτευξη του δύσκολου αυτού στόχου.

Για τον λόγο αυτό, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με το WWF Ελλάς και τη ΒSPB (Ορνιθολογική Βουλγαρίας), διοργάνωσε Συνάντηση Εργασίας στο χωριό Πάπιγκο (Ζαγόρι Ηπείρου) στις 25-26 Μαΐου. Το θέμα της Συνάντησης Εργασίας ήταν η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων στα Βαλκάνια και είχε ως στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας για το θέμα των δηλητηριασμένων δολωμάτων ανάμεσα στις Βαλκανικές χώρες, καθώς και την αύξηση της ενημέρωσης - ευαισθητοποίησης σε αυτό το τεράστιο πρόβλημα διατήρησης στις Ελληνικές Αρχές και Φορείς. Στη διήμερη Συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι από 7 χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία, Αλβανία, ΠΓΔΜ, Τουρκία, Μεγάλη Βρετανία, Ισπανία), μαζί με εκπροσώπους Δασικών Υπηρεσιών, Δημοτικών Αρχών (Δήμος Κόνιτσας και Ζαγορίου), Περιβαλλοντικών Διευθύνσεων, Κυνηγετικών Συλλόγων, Περιβαλλοντικών Οργανώσεων και Συλλόγων, Φορέων Διαχείρισης, Αστυνομικών Υπηρεσιών, τοπικών Κοινοτήτων, Ιδιωτικών Φορέων κ.ά.

Η Συνάντηση Εργασίας παρείχε τη δυνατότητα σε όλους τους αρμόδιους φορείς να συναντηθούν, να ενημερωθούν για τις συνέπειες της χρήσης των δηλητηριασμένων δολωμάτων και να συζητήσουν ανοιχτά για τα κίνητρα και τους περιορισμούς που ωθούν σε αυτή την παράνομη πρακτική και να προτείνουν πιθανές λύσεις. Οι συμμετέχοντες είχαν επίσης την ευκαιρία να παρακολουθήσουν επίδειξη από τις Ομάδες Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με ειδικά εκπαιδευμένα σκυλιά, που δραστηριοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE+ «Η επιστροφή του Ασπροπάρη» στις περιοχές των Μετεώρων και της Δαδιάς με στόχο την ανίχνευση και την απομάκρυνση στη συνέχεια των δηλητηριασμένων δολωμάτων από τα ενδιαιτήματα των Ασπροπάρηδων.

Κύρια συμπεράσματα της Συνάντησης Εργασίας ήταν η συμφωνία ότι αυτή η πρακτική πρέπει να εγκαταλειφθεί προκειμένου να σωθούν οι τελευταίοι Ασπροπάρηδες των Βαλκανίων και η ανάγκη δέσμευσης από τις δημόσιες αρχές για τη μάχη ενάντια στη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων.

Όλες οι εμπλεκόμενες ομάδες και φορείς πρέπει να δουλέψουν ενωμένοι για να επιτύχουν τον μακροπρόθεσμο στόχο της εξάλειψης αυτής της τρομερής απειλής από την ελληνική ύπαιθρο.

Η φωλιά, όπου έχει τοποθετηθεί η κάμερα, βρίσκεται στην Provadia και αυτή την εβδομάδα μαθητές από τη σχολή "Dimitar Blagoev" της πόλης θα γίνουν οι "νονοί" του μικρού Ασπροπάρη.

Ο νεοσσός  είναι ένας από τελευταίους Ασπροπάρηδες στη Βουλγαρία. Το είδος αποτελεί το πιο ταχέως μειούμενο αρπακτικό πουλί στην Ευρώπη, του οποίου ο πληθυσμός στα Βαλκάνια έχει υποστεί μείωση πάνω από 80% κατά τα τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.

Η κάμερα για την παρατήρηση φωλιάς Ασπροπάρη σε πραγματικό χρόνο, αποτελεί τη μοναδική του είδους της στον κόσμο και μας παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά και τη δίαιτα αυτού του παγκοσμίως απειλούμενου είδους, που είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματικότερη προστασία του.

Στις αρχές Μαρτίου, ο Κάστωρ άφησε τους τόπους διαχείμασής του στην Αιθιοπία, διέσχισε τα Δαρδανέλλια και αυτή τη στιγμή βρίσκεται στα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα στην Ανατολική Ροδόπη.

Η Sanie,  που πέρασε αρκετό χρόνο κοντά στη λίμνη Fitri του Τσαντ, πήγε στην Αίγυπτο στις αρχές Μαΐου και μετά κινήθηκε νότια προς το Σουδάν.

Στις 23 Απριλίου, ο Iliaz άφησε τον Νίγηρα και βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη βορειοδυτική Αίγυπτο.

Ο Dobromir, ο κάτοχος του ρεκόρ μεγαλύτερης απόστασης για το 2014, ξεκίνησε το ταξίδι του στις 24 Απριλίου από το Νότιο Σουδάν και η τρέχουσα θέση του είναι πάνω από τα Δαρδανέλλια.

Παρακολουθήστε όλους τους Ασπροπάρηδες με δορυφορικούς πομπούς εδώ.

Η εθελόντρια της BSPB Krisia Ayala, από το Πουέρτο Ρίκο, παρουσίασε στα παιδιά του καλοκαιρινού σχολείου του Κέντρου το διαδραστικό χειροποίητο εικονογραφημένο βιβλίο για τη Φύση της χώρας της. Στο βιβλίο περιλαμβάνονταν και αρκετά είδη πουλιών, με τα χαρακτηριστικά τους τραγούδια. Επιπλέον, παρουσίασε την τελευταία της εργασία: Το Πακέτο Μετανάστευσης «ΑΝ ΕΙΧΕΣ ΦΤΕΡΑ, ΠΟΥ ΘΑ ΠΗΓΑΙΝΕΣ;». Η εργασία συνιστά ένα εργαστήριο που έχει ως σκοπό να προσφέρει στους συμμετέχοντες πλήθος εμπειριών για τη μετανάστευση. Σκοπός του εργαστηρίου είναι να δώσει στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να μιλήσουν για το πώς η μετανάστευση έχει επηρεάσει τη ζωή του καθενός ή τη ζωή κάποιου κοντινού τους προσώπου. Το πακέτο περιλαμβάνει τέσσερα παιχνίδια, σχεδιασμένα από χαρτί και βιοδιασπώμενα υλικά: ορνιθόπτερο, χαρταετός σε σχήμα πουλιού, σημειώσεις origami σχήματος πουλιού, μπούμερανγκ οριγκάμι. Από τα παιδιά ζητήθηκε να ζωγραφίσουν λέξεις όπως η οικογένεια, το σπίτι, η αρρώστια, η υγεία, η ευτυχία, η δυστυχία κ.λπ. και στη συνέχεια να ζωγραφίσουν τον Ασπροπάρη τον οποίο κόλλησαν σε μια ειδική πτητική κατασκευή, το «ορνιθόπτερο».

H Krisia επέλεξε τη BSPB και τον Ασπροπάρη, επειδή αποτελεί τον μοναδικό μεταναστευτικό γύπα μεγάλων αποστάσεων. «Κοιτώντας τις μεταναστευτικές διαδρομές του Ασπροπάρη, ενός από τα πιο σημαντικά μεταναστευτικά είδη της Μεσογείου, μπορείτε να δείτε ότι και οι δύο διαδρομές ενώνονται, σχεδόν σαν να ήξεραν με κάποιον τρόπο τόσο οι άνθρωποι όσο και τα πουλιά ότι ο μόνος τρόπος να επιβιώσουν ήταν η μετανάστευση. Θέλω να μάθω πώς η BSPB συλλέγει τα στοιχεία της και ποια είναι η γνώμη τους για αυτήν την μεταναστευτική συμπεριφορά», είπε η Krisia.

Ο Ζωολογικός Κήπος της Σόφιας γιόρτασε άλλο ένα χαρούμενο γεγονός που συνδέεται με το είδος – το ζευγάρι των Ασπροπάρηδων αναπαράχθηκε για τρίτη φορά.

Η BSPB ευχαριστεί τον Ζωολογικό Κήπος της Σόφιας για τη βοήθειά του και την Krisia Ayala που θα αφιερώσει δύο εβδομάδες στα παιδιά της Βουλγαρίας.

Μάθετε περισσότερα για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Εβδομάδα και τις εκδηλώσεις που διοργανώνει η BSPB στη χώρα εδώ.

Η θέση όπου παγιδεύτηκε το πουλί προετοιμαζόταν προσεκτικά για πάνω από έναν μήνα: μια μικρή καλύπτρα είχε κρυφτεί ανάμεσα στα δέντρα, μια ειδικά κατασκευασμένη παγίδα είχε στηθεί και καμουφλαριστεί και κάμερες είχαν τοποθετηθεί για την παρακολούθηση των κινήσεων των Ασπροπάρηδων και κάθε άλλου πουλιού που θα πλησίαζε τη θέση. Μόλις επιβεβαιώθηκε ότι η επιλεγμένη θέση επισκεπτόταν συχνά από τους γύπες, η διαδικασία της παγίδευσης ξεκίνησε. Τίποτα δεν θα μπορούσε να πάει στραβά όταν η ομάδα ήταν τόσο αποφασισμένη να παγιδεύσει με ασφάλεια έναν Ασπροπάρη! Και έφτασε η μέρα που όλες οι συνθήκες ήταν ιδανικές για την «επιχείρηση» και τελικά… τσακ! Ένας υπέροχος αρσενικός ενήλικος Ασπροπάρης! Αποφασίσαμε να τον ονομάσουμε Αώο, δίνοντάς του το όνομα του κύριου ποταμού της περιοχής όπου πιάστηκε.

Μετά τη λήψη ορισμένων βιομετρικών μετρήσεων, στην πλάτη του πουλιού τοποθετήθηκε ένας δορυφορικός πομπός, που θα μας δώσει τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε όλες τις κινήσεις του πουλιού, τόσο εδώ, στην περιοχή αναπαραγωγής του, όσο και μετέπειτα κατά τη μετανάστευσή του προς την Αφρική. Τότε θα μάθουμε ποια διαδρομή ακολουθούν οι έμπειροι, ενήλικοι Ασπροπάρηδες: την ασφαλή αλλά πιο μακρινή διαδρομή μέσω της Τουρκίας ή την συντομότερη και πιο επικίνδυνη διάσχιση της Μεσογείου; Αλλά και πολλά άλλα «μυστήρια» αναμένεται να αποκαλυφθούν χάρη στη δορυφορική τηλεμετρία, όπως η ακριβής θέση φωλιάσματος του πουλιού, αλλά και οι απειλές που αντιμετωπίζει.

Όλες αυτές οι πληροφορίες θα επιτρέψουν στην ομάδα του Προγράμματος να προχωρήσει σε καλύτερες και πιο στοχευμένες δράσεις διατήρησης που ευελπιστούμε να έχουν ως αποτέλεσμα τη διάσωση του ξεχωριστού αυτού γύπα από την εξαφάνιση και τη διαφύλαξή του στην Ελλάδα και τα Βαλκάνια.

Αυτή τη στιγμή, το δίκτυο Natura 2000 αποτελείται από 27.308 περιοχές που καλύπτουν συνολικά το 18,36% της επιφάνειας των 28 Κρατών Μελών της ΕΕ, με το ποσοστό της έκτασης που ανήκει στο Natura 2000 ανά χώρα να κυμαίνεται από το 8,32% στη Δανία έως το 37,85% στη Σλοβενία. Το Δίκτυο Natura 2000 στην Ελλάδα αποτελείται από 202 ΖΕΠ και 241 ΤΚΣ που καλύπτουν το 21,10% και 16,38% αντίστοιχα (η συνολική κάλυψη του δικτύου Natura 2000 -στο χερσαίο τμήμα του- φτάνει το 27,29%).

Σήμερα, οι προκλήσεις για τη προστασία της φύσης στη Βουλγαρία περιλαμβάνουν την έλλειψη εξειδικευμένης διοικητικής αρχής που να ασχολείται με η διαχείριση και των έλεγχο των περιοχών Natura 2000, την έλλειψη των σχεδίων διαχείρισης και την ανεπαρκή ικανότητα υλοποίησης κατάλληλων σχεδίων αποτίμησης και ανάπτυξης των περιοχών.

Στη Provadia διοργανώθηκε εκδρομή για παρατήρηση πουλιών με έμφαση στον Ασπροπάρη με μαθητές της 5ης και 6ης τάξης, δασκάλους και εθελοντές από το Γυμνάσιο "Dimitar Blagoev" που συμμετείχαν στο Πρόγραμμα «Τα παιδιά δημιουργούν επιστήμη»
 
Στην Ελλάδα, στo πλαίσιo της Παγκόσμιας Ημέρας Μεταναστευτικών Πουλιών,  η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία συμμετείχε στο "Thessaloniki Science Festival" με τετραήμερο εκδηλώσεων (14-17 Μαΐου) αφιερωμένων στη μετανάστευση των πουλιών, με ειδική αναφορά στον Ασπροπάρη. Οι εκδηλώσεις περιλάμβαναν δραστηριότητες περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για παιδιά, online παιχνίδια και κουίζ (συμπεριλαμβανομένου του παιχνιδιού του Ασπροπάρη), προβολή βίντεο και παρουσίαση για τις μεταναστευτικές διαδρομές του Ασπροπάρη και άλλων πουλιών.

Η Παγκόσμια Ημέρα Μεταναστευτικών Πουλιών ξεκίνησε να γιορτάζεται το 2006 και αποτελεί ετήσια εκστρατεία ευαισθητοποίησης του κοινού, σκοπός της οποίας είναι η προστασία των μεταναστευτικών πουλιών και των ενδιαιτημάτων τους παγκοσμίως. Η εκστρατεία αυτή διοργανώνεται από δύο παγκόσμιες συνθήκες που διαχειρίζεται το Πρόγραμμα για το Περιβάλλον των Ηνωμένων Εθνών (UNEP): τη Σύμβαση για τη Διατήρηση των Μεταναστευτικών Ειδών που ανήκουν στην Άγρια Πανίδα (CMS) και τη Συμφωνία για τη Διατήρηση των Αφρο-Ευρωπαϊκών Μεταναστευτικών Υδροβίων (AEWA). Το θέμα για το 2015 ήταν «Ενέργεια: ας την κάνουμε φιλική για τα πουλιά!» και η Παγκόσμια Ημέρα για τα Μεταναστευτικά Πουλιά (WMBD) 2015 τονίζει τη σημασία της ανάπτυξης των τεχνολογιών ενέργειας με τρόπο που αποτρέπει, ελαχιστοποιεί και μετριάζει τις επιπτώσεις στα μεταναστευτικά πουλιά και τα ενδιαιτήματά τους.

Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα για τη διατήρηση του Ασπροπάρη είναι η παύση της λειτουργίας και η αντικατάσταση της «φονικής γραμμής» από το Πορτ Σουδάν ως την Ερυθρά Θάλασσα, που εκτιμάται ότι έχει σκοτώσει εκατοντάδες ή ακόμα και χιλιάδες Ασπροπάρηδες.

Ευχαριστούμε θερμά τους Βασίλη Καραφυλλίδη (φωτογραφικό στούντιο Απεικόνιση) και Γρηγόρη Αζορίδη για την εθελοντική τους υποστήριξη στην αποτύπωση των δρώμενων με βίντεο και φωτογραφίες αντίστοιχα. Επίσης ευχαριστούμε την Αθηνά Καφετζή για την επιμέλεια του ήχου.

Το ενημερωτικό μας δελτίο προσφέρει την ευκαιρία για τακτική ενημέρωση για τις δράσεις μας  και όσα κάνουμε στο Πρόγραμμα LIFE+ «Η επιστροφή του Ασπροπάρη». Μπορείτε να συμπεριληφθείτε και εσείς στη λίστα αποδεκτών του στέλνοντας e-mail στο rtrigou@ornithologiki.gr.

Μπορείτε να κατεβάσετε το newsletter εδώ (στα αγγλικά).

Στην αρχή παρατηρήθηκε μόνο ένας Ασπροπάρης, εμφανώς εξουθενωμένος. Μετά από μερικές ημέρες εντοπίστηκε και το άλλο μέλος του ζευγαριού. Αυτή τη στιγμή, το ζευγάρι προετοιμάζει τη φωλιά του και ελπίζουμε να έχουμε σύντομα το πρώτο τους αβγό.

Η κάμερα για την απευθείας παρατήρηση της φωλιάς των Ασπροπάρηδων, αποτελεί τη μοναδική του είδους της στον κόσμο και δείχνει σε πραγματικό χρόνο τη ζωή ενός από τα πιο απειλούμενα είδη της γης. Επιπρόσθετα, 3 φωτοπαγίδες έχουν τοποθετηθεί στη Βουλγαρία και μία στην Ελλάδα, στο δάσος Δαδιάς. Η τεχνολογία αυτή μας παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά και διατροφή των Ασπροπάρηδων, που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματικότερη προστασία τους.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τη φωλιά των Ασπροπάρηδων στον ιστότοπό μας: www.LifeNeophron.eu

Τα Σεμινάρια διεξήχθησαν στο Εργατικό Κέντρο Καλαμπάκας, με την ευγενική παραχώρηση του οικείου Δήμου, στις 31 Μαρτίου για τη Δασική Υπηρεσία και την 1η Απριλίου για την κυνηγετική κοινότητα.
Στο Σεμινάριο που απευθυνόταν στη Δασική Υπηρεσία, συμμετείχαν συνολικά 40 δασικοί υπάλληλοι, μεταξύ των οποίων οι δασάρχες Καλαμπάκας και Περτουλίου, οι υπεύθυνοι θήρας, δασικοί υπάλληλοι και δασοφύλακες των δασαρχείων Καλαμπάκας και Τρικάλων, καθώς επίσης και υπάλληλοι της διεύθυνσης δασών Τρικάλων. Σημαντική ήταν επίσης η παρουσία της κτηνιάτρου του τοπικού αγροτικού κτηνιατρείου. Στο σεμινάριο για την κυνηγετική κοινότητα παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων ο πρόεδρος της  Ζ’ Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Θεσσαλίας και Ν. Σποράδων, ο Πρόεδρος του Κυνηγετικού Συλλόγου Καλαμπάκας, καθώς και 10 θηροφύλακες.

Οι παρουσιάσεις των σεμιναρίων είχαν ενημερωτικό - εκπαιδευτικό χαρακτήρα και επικεντρώθηκαν αρχικά στην παρουσίαση των δράσεων του Προγράμματος, το πρόβλημα των δηλητηριασμένων δολωμάτων και τα μέτρα αντιμετώπισης της παράνομης αυτής πρακτικής. Στη συνέχεια παρουσιάστηκε η Ομάδα Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων με τον ειδικά εκπαιδευμένο γι’ αυτό τον σκοπό σκύλο και τέλος οι λεπτομερείς οδηγίες διαχείρισης κρούσματος δηλητηριασμένων δολωμάτων για την ασφαλή συλλογή των πτωμάτων ή/και των δολωμάτων από τις αρμόδιες υπηρεσίες και τους εμπλεκόμενους φορείς. Τόσο οι δασικοί υπάλληλοι όσο και οι εκπρόσωποι των κυνηγετικών οργανώσεων και οι θηροφύλακες εκδήλωσαν μεγάλο ενδιαφέρον και χαρακτήρισαν τα σεμινάρια ως πολύ εποικοδομητικά και χρήσιμα στο αντικείμενο εργασίας τους.

Στη συζήτηση που ακολούθησε με τους δασικούς υπαλλήλους και την κτηνίατρο τονίστηκε το πρόβλημα της σύγχυσης των αρμοδιοτήτων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών κυρίως στη συλλογή των νεκρών οικόσιτων ή αδέσποτων ζώων στο φυσικό περιβάλλον, καθώς στην υφιστάμενη νομοθεσία δεν υπάρχει σαφής υποχρέωση παρέμβασης της Δασικής Υπηρεσίας. Αναφορά έγινε επίσης στην αδυναμία ανταπόκρισης της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας στη διαχείριση του περιστατικού (αυτοψία και τοξικολογικές αναλύσεις), λόγω των σοβαρών ελλείψεων που αντιμετωπίζει σε προσωπικό και πόρους.

Κοινό συμπέρασμα όλων των παρευρισκομένων είναι ότι κρίνεται αναγκαία για την ορθή αντιμετώπιση των κρουσμάτων δηλητηρίασης (εντοπισμός, συλλογή, τοξικολογική ανάλυση, διενέργεια ανακριτικής διαδικασίας) η θέσπιση ειδικής νομοθεσίας για την καταπολέμηση της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων, με την απαραίτητη στελέχωση και οικονομική ενίσχυση της δασικής και κτηνιατρικής υπηρεσίας.

Μετά το πέρας των Σεμιναρίων, η Δασική Υπηρεσία και η Ζ’ ΚΟΕ με τη Θηροφυλακή της, ανταποκρίθηκαν με μεγάλη προθυμία στο κάλεσμα της Ορνιθολογικής στην από κοινού συνεργασία για την προστασία του Ασπροπάρη από τα δηλητήρια και τη συνδρομή τους, στο πλαίσιο άσκησης των καθηκόντων τους, στον εντοπισμό και την έγκαιρη απομάκρυνση των δολωμάτων από το περιβάλλον, ώστε να αποφευχθούν οι περαιτέρω δηλητηριάσεις.

Γνωρίζετε ότι οι ανήλικοι Ασπροπάρηδες ταξιδεύουν κατά μέσο όρο 5,275 χλμ κατά τη διάρκεια της πρώτης τους μετανάστευσης και πετούν για 35 μέρες με μέση ταχύτητα τα 172 χλμ ανά ημέρα στο ταξίδι τους προς την Αφρική; Υπό συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες μπορούν να φτάσουν τα 80 χλμ/ώρα και να διανύσουν 500 χλμ σε μια μέρα! Αυτά τα ενδιαφέροντα στοιχεία ανακαλύφθηκαν από τη χρήση δορυφορικών πομπών που τοποθετήθηκαν σε 19 ανήλικους Ασπροπάρηδες από τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την ΠΓΔΜ και την Αλβανία από το 2010 έως και το 2014, με σκοπό την εύρεση των σημαντικών μεταναστευτικών διαδρόμων και των τόπων διαχείμασης.

Δυστυχώς, το 25% των πουλιών πέθανε κατά τη διάρκεια της πρώτης φθινοπωρινής μετανάστευσης, επειδή επέλεξαν τον λάθος δρόμο όταν προσπάθησαν να διασχίσουν τη Μεσόγειο. Τα άτυχα πουλιά που πέθαναν προέρχονταν κυρίως από το δυτικό τμήμα των Βαλκανίων (Ελλάδα, ΠΓΔΜ και Αλβανία) και μόνο 1 στα 10 πουλιά κατάφερε να περάσει με επιτυχία τα 250 χλμ ανοιχτής θάλασσας ανάμεσα στην Κρήτη και τη βόρεια Αφρική, ίσως λόγω ισχυρών ούριων ανέμων. Πιστεύουμε ότι σε ένα μειούμενο πληθυσμό με λίγα έμπειρα ενήλικα, ολοένα και περισσότερα ανήλικα αναγκάζονται να μεταναστεύσουν χωρίς την καθοδήγηση των μεγαλύτερων και γι’ αυτό επιλέγουν την πιο επικίνδυνη διαδρομή,  με συνέπεια τη μεγαλύτερη θνησιμότητα των ανήλικων. Από την άλλη, όλα τα σημασμένα ανήλικα πουλιά που έκαναν παράκαμψη μέσω της Τουρκίας και της Μέσης Ανατολής επέστρεψαν με επιτυχία στους τόπους διαχείμασης στην Αφρική.

Οι σημασμένοι ανήλικοι Ασπροπάρηδες που επέζησαν του ταξιδιού, διαχείμασαν σε μια τεράστια έκταση του Σάχελ και της ανατολικής Αφρικής και έκαναν μεγάλες μετακινήσεις (κάθε άτομο είχε επικράτεια εύρους από 5.000 έως 90.000 τ.χλμ), γύρω από τον πυρήνα διαμονής τους που βρίσκεται συνήθως σε σαβάνες, καλλιέργειες ή έρημο μεσαίου υψομέτρου. Αν και είχαν επιβιώσει από το επικίνδυνο ταξίδι, οι ανήλικοι γύπες που έφτασαν στους τόπους διαχείμασης δεν ήταν ούτε εκεί ασφαλείς. Δύο από τους σημασμένους γύπες πυροβολήθηκαν στην Αφρική, πράγμα που μας δείχνει ότι δεν υπάρχει ακόμα αποτελεσματική προστασία στην Αφρική. Οι απειλές που αντιμετωπίζουν οι Ασπροπάρηδες κατά τη μετανάστευση είναι αρκετές και δεδομένης της ευρείας εξάπλωσης των πουλιών και των απειλών, απαιτούν μακροχρόνια επένδυση για να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά. Για το προσεχές μέλλον, προτείνουμε στοχευμένες δράσεις στις μεταναστευτικές διαδρομές της νότιας Τουρκίας και της Μέσης Ανατολής και σε γνωστές περιοχές στην Αφρική όπου συγκεντρώνονται τα διαχειμάζοντα άτομα.

Αυτά και πολλά άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία περιέχονται στη νέα επιστημονική εργασία που συντάχθηκε από την ομάδα του Προγράμματος LIFE+ «Η Επιστροφή του Ασπροπάρη» και δημοσιεύθηκε στο ορνιθολογικό περιοδικό Ibis.

Μπορείτε να δείτε την εργασία εδώ (pdf, 500 ΚB).

Κοντά στη πόλη φωλιάζει ένα από τα τελευταία ζευγάρια Ασπροπάρη στη Βουλγαρία. Μέσα στη φωλιά, τοποθετήθηκε για τέταρτη συνεχή χρονιά κάμερα για να παράσχει πολύτιμες πληροφορίες για τη συμπεριφορά αυτού του παγκοσμίως απειλούμενου είδους. Ελπίζουμε η οικογένεια να επιλέξει και πάλι την ίδια θέση, ώστε να έχουμε την ευκαιρία να την παρατηρούμε ζωντανά από την ιστοσελίδα του Προγράμματος www.LifeNeophron.eu.